Xeriscape Design Proposal For Urban Areas: Silivri (Istanbul) Coast Park

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 2, 156 - 171, 31.12.2025

İlayda Yüce , Elif Ebru Şişman

https://doi.org/10.51552/peyad.1543568

Öz

The greenhouse effect and global warming in the world increase the effects of climate change. In this context, planning and design criteria in urban areas vary along with landscape ecology. Xeriscape, an ecological approach, aims to use water effectively. The study material consists of the Coast Park in Silivri district of Istanbul. Xeriscape principles were discussed in the light of the existing problems and potentials in the study area. The number of plants, leaf shedding status, grass area density, plant water requirements are presented by creating statistical graphs. In line with the field analysis, plants suitable for the region were preferred. The current vegetative design and the proposal are conveyed with plan views before and after the xeriscape design. The proposed xeriscape design is presented in three dimensions with detail and perspective views. According to the data, the suitability of the study areas for the xeriscape was determined (first region 51%, third region 90%). As a result of the study, attention was drawn to the importance of xeriscape and the need to use water effectively.

Anahtar Kelimeler

xeriscape , water efficient landscaping , urban landscape areas , global warming

Kentsel Alanlara Yönelik Kurakçıl Peyzaj Tasarım Önerisi: İstanbul – Silivri Sahil Parkı

Öz

Dünyadaki sera etkisi ve küresel ısınma, iklim değişikliğinin etkilerini artırmaktadır. Bu bağlamda peyzaj ekolojisi ile beraber kentsel alanlardaki planlama ve tasarım kriterleri değişiklik göstermektedir. Ekolojik bir yaklaşım biçimi olan Xeriscape, suyun etkin kullanılmasını amaçlamaktadır. Çalışma materyalini İstanbul’un Silivri ilçesindeki Sahil Parkı oluşturmaktadır. Çalışma alanındaki mevcut sorun ve potansiyeller ışığında kurakçıl peyzaj ilkeleri ele alınmıştır. Bitkilerin adetleri, yaprak dökme durumları, çim alan yoğunluğu, bitki su istekleri istatiksel grafikler oluşturularak sunulmuştur. Alan analizi doğrultusunda yöreye uygun bitkiler tercih edilmiştir. Mevcuttaki bitkisel tasarım ile öneri kurakçıl peyzaj tasarımı öncesi ve sonrası plan görünümleri ile aktarılmıştır. Öneri kurakçıl peyzaj tasarımı ise detay ve perspektif görünümleri ile üç boyutlu olarak sunulmuştur. Verilere göre çalışma alanlarının kurakçıl peyzaja uygun olma durumu (birinci bölge %51, üçüncü bölge %90) tespit edilmiştir. Çalışma sonucunda kurakçıl peyzajın önemine ve suyun etkin kullanılması gerektiğine dikkat çekilmiştir.

Anahtar Kelimeler

kurakçıl peyzaj , su etkin peyzaj , kentsel peyzaj alanları , küresel ısınma

Teşekkür

Bu makale Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı’nda tamamlanan ve “Kentsel Alanlara Yönelik Kurakçıl Peyzaj Tasarım Önerisi: İstanbul – Silivri Sahil Parkı” adlı Yüksek Lisans tezinden üretilmiştir. Bu araştırma ikinci yazar danışmanlığında ve birinci yazar tarafından hazırlanmıştır.

Kaynakça

• AlHalim, D. W. A. (2020). Xeriscape as an approach to save water in landscape projects. Journal of Engineering Sciences, Assiut University Faculty of Engineering, 48(2), 287–301.
• Atik, M., & Karagüzel, O. (2007). Peyzaj mimarlığı uygulamalarında su tasarrufu olanakları ve süs bitkisi olarak doğal türlerin kullanım önceliği. Tarımın Sesi TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Antalya Şubesi Yayını, 15, 9–12.
• Barış, M. E. (2007). Kurakçıl peyzaj. Bilim ve Teknik Dergisi, 478, 22–27.
• Clements, J. (2021). Conserving water through modular planting design: Water-wise templates for Ogden’s residential front yard landscapes (Plan B report). Utah State University.
• Climate Data. (2023). Silivri iklim ve sıcaklık verileri. Erişim adresi: https://tr.climatedata.org/asya/tuerkiye/istanbul/silivri-7421/
• Çorbacı, Ö. L., Özyavuz, M., & Yazgan, M. E. (2011). Peyzaj mimarlığında suyun akıllı kullanımı: Xeriscape. Tarım Bilimleri Araştırma Dergisi, 4(1), 25–31.
• Çorbacı, Ö. L., Yazgan, M. E. & Özyavuz, M., (2017). Kurakçıl peyzaj (xeriscape) ve uygulamalar. Karakaya Matbaa, Ankara.
• Dalgıç, G., & Güler, N. (2015). Trakya’nın odunsu bitkileri (Ağaç ve çalılar) (3. baskı). Ankara: Pelikan Yayıncılık.
• Ediger, V. (2014). Küresel iklim değişikliğinin uluslararası ilişkiler boyutu ve Türkiye'nin politikaları. Mülkiye, 32(259), 133–158.
• Ertop, G. (2009). Küresel ısınma ve kurakçıl peyzaj planlaması (Yüksek lisans tezi). Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• Georgiou, E. G. (2002). Xeriscape guidelines adapted to residential gardens in Cyprus (Master’s thesis). Louisiana State University.
• Google Earth. (2023). Silivri Sahil Parkı uydu görüntüleri. Erişim adresi: https://earth.google.com/web/ (Erişim tarihi: 27.02.2023).
• Gökkur, S. (2017). Kurakçıl peyzajla yeşilin korunması. Apelasyon Dergisi, 39.
• Hersek, G. (2019). Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi merkez yerleşkesinin kurakçıl peyzaj tasarım yaklaşımına göre irdelenmesi (Yüksek lisans tezi). Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Tekirdağ.
• İklimin.org. (2019). İklim değişikliği eğitim modülleri serisi 9: İklim krizi ile mücadelenin makroekonomik yüzü. Erişim Adresi: https://www.iklimin.org/ Ankara. Erişim Tarihi: 15.03.2019
• Keane, T. (1995). Water-wise landscaping guide for water management planning. Utah State University Extension.
• Maaşoğlu, A. (2020). Kilis kent parklarının kurakçıl peyzaj (xeriscape) tasarım ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmesi (Yüksek lisans tezi). Kilis 7 Aralık Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kilis.
• Metin, M. Z. (2020). Kurakçıl peyzaj tasarımının önemi ve Etimesgut (Ankara) Yıldırım Beyazıt Parkı üzerinde örneklemesi (Yüksek lisans tezi). Bartın Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Bartın.
• Meteoroloji Genel Müdürlüğü [MGM]. (2022). Standart yağış indeksi (SPI) metoduna göre 12 ve 24 aylık meteorolojik kuraklık durumu. Erişim adresi: https://mgm.gov.tr/veridegerlendirme/kuraklik-analizi.aspx (Erişim tarihi: 18.12.2022).
• Özkaplan Yörüklü, N. (2021). İklim değişikliği ve küresel ısınma için peyzaj mimarlığı stratejileri: İklim değişikliği politikaları peyzaj beyanı. Peyzaj – Eğitim, Bilim, Kültür ve Sanat Dergisi, 3(1), 43–55.
• Öztürk, B. (2004). Kentsel açık ve yeşil alan sistemi oluşturulması: Kayseri örneği (Doktora tezi). Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
• Sertkaya Doğan, Ö. (2011). Silivri’de turizmin gelişmesi: Sorunlar ve çözüm önerileri. Doğu Coğrafya Dergisi, 16 (25): 89 - 102.
• Şıvgın, B., & Afacan, S. (2020). İklim krizi ile küresel ve bireysel mücadeleye yönelik bir çalışma: Greta Thunberg örneği. DSJournal, 1(2).
• Taner, T. M. (2010). Peyzaj düzenlemesinde suyun etkin kullanımı: Kurakçıl peyzaj (Yüksek lisans tezi). Ege Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
• Türkeş, M. (2001). Hava, iklim, şiddetli hava olayları ve küresel ısınma. Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü 2000 Yılı Seminerleri, 1, 187–205.
• Üçoş, Z. (2017). Silivri şehrinin yerleşme tarihi ve mesken özellikleri. Marmara Coğrafya Dergisi, 35, 110–121.
• Wade, G. L., & Midcap, J. T. (2007). Xeriscape: A guide to developing a water-wise landscape. University of Georgia College of Agricultural and Environmental Sciences.
• Welsh, F. D. (2007). Xeriscape North Carolina. University of North Carolina.
• Welsh, D. F., & Welch, W. C. (2007). Xeriscape landscape water conservation. Texas A&M University System.
• Wilson, C., & Feucht, J. R. (2007). Xeriscaping: Creative landscaping. Colorado State University.