Mağaza Tasarımı Ve İmaj İlişkisinin İç Mimari Proje Üzerinden Kurgulanması

Öz

Günümüzde popüler alışveriş kültürü tüketicinin gereksinimleri ve ihtiyaçlarından çok, moda ve trend ürünlere doğru evrilmektedir. Ürün satışında alternatiflerin çoğalması, müşteriyi memnun etmeyi zorlaştırmaktadır. Bu zorluğun üstesinden gelinebilmesi için farklı disiplinlerdeki araştırmacılar mağaza imajına dikkat çekmektedirler. Mağaza imajının kurgulanmasında, müşteri odaklı yaklaşımları benimsemek ve mağaza atmosferini etkin bir şekilde tasarlamak temel faktörler arasında yer almaktadır. Çalışmada mağaza iç mekân tasarımının tüketicinin dikkatini çekebilmesi ve onu yönlendirebilecek çözümler sunabilmesi düşüncesinden yola çıkılarak mağaza-imaj ilişkisinin tasarım sürecine etkisi amaçlanmaktadır. Çalışma kapsamında Konya ili, Meram ilçesinde kapı ve mutfak satışının gerçekleştiği mağazanın tasarımdan uygulamaya kadar geçen süreç ele alınmıştır. Gözlem yapma, görüşme, fotoğraflama, ölçü alma ve projelendirme süreçlerinin adım adım gerçekleştiği ampirik bir çalışma yürütülmüştür. Çalışmada literatürde yer alan konum, renk, aydınlatma, malzeme, iklimlendirme ve sergileme gibi mağaza tasarım bileşenlerinin dikkate alındığı tasarım süreci hem tüketiciyi yönlendirebilecek şekilde uygulanması hem de kurum imajına olumlu katkı sağlayabileceği ön görülmektedir. Böylece mağaza tasarımı ve imaj ilişkisini yönelik uygulamalara altlık olması hedeflenmektedir.

Anahtar Kelimeler

• mağaza tasarımı
• uygulama
• imaj
• iç mimari proje

Building The Relationship Between Store Design and Image Through an Interior Architecture Project

Öz

Contemporary shopping culture focuses on fashion and trendy products, often at the expense of addressing consumers' essential needs and requirements. The abundance of alternative products in the marketplace presents considerable challenges to customer satisfaction. To tackle these challenges, researchers across various academic fields have emphasized the significance of store image. Establishing an effective store image requires adopting customer-centric strategies and meticulously designing the store environment—critical elements in attracting consumers. This study explores the relationship between store image and the design process, proposing that an effectively designed store interior can capture consumer attention and offer valuable guidance. The study specifically examines the design and implementation of a retail establishment specializing in doors and kitchen products, located in the Meram district of Konya province. An empirical investigation was conducted using methods such as observation, interviews, photography, measurements, and project planning, all carried out systematically. The findings suggest that incorporating design elements—such as location, colour, lighting, materials, air conditioning, and product displays—can result in a store design that not only directs consumers effectively but also enhances the overall corporate image. Ultimately, this study aims to establish a foundational framework for future research into the relationship between store design and image.

Anahtar Kelimeler

• store design
• application
• image
• interior design project

Kaynakça

1. Altunışık, R., and Mert, K. (2001). Tüketicilerin alışveriş merkezlerindeki satın alma davranışları üzerine bir saha çalışması: Tüketiciler kontrolü yitiriyor mu? 6. Ulusal Pazarlama Kongresi Kitabı 145-152 Erzurum.
2. Arslan, M., and Bayçu, S. (2006). Mağaza atmosferi (2. baskı). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
3. Author Archive. (2021).
4. Bakırtaş, H. (2013). S-O-R paradigması temelinde mağaza atmosferi ve duyguların pazarlamadaki önemi: Bir literatür incelemesi. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 15(25), 47-55.
5. Baltas, G., and Papastathopoulou, P. (2003). Shopper characteristics, product and store choice criteria: A survey in the Greek grocery sector. International Journal of Retail and Distribution Management, 31(9), 498-507. https://doi.org/10.1108/09590550310497021.
6. Berkin, G., and Usal, S. S. (2012). Mağaza tasarımında çekim oluşturma ilkeleri. YAPI, 364, 124-129.
7. Berman, B., and Evans, J. R. (1998). Retail management: A strategic approach: Corporate retailing videos. Boston: Pearson, Prentice Hall.
8. Bilgen, D. (2018). Lüks moda mağazalarında imaj ve iç mekan tasarımı incelemesi (Yüksek lisans tezi). Toros Üniversitesi, Mersin.

9. Bozpolat, C. (2017). Mağaza atmosferinin tüketici tercihindeki önemi. The Journal of Social Science, 1(2), 94–103.
10. Canbay Türkyılmaz, Ç. (2010). Mimari tasarım eğitiminde erken tasarım evresinde bilginin dönüşümünün irdelenmesi ve bir model önerisi (Doktora tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
11. Danziger, P. N. (2006). Shopping: Why we love it. Chicago, IL: Dearborn Trade, A Kaplan Professional Company.
12. Demiraslan, D., and Demiraslan, O. (2020). Tasarım ve tasarım süreci. İksad Yayınevi.
13. Demirci, F. (1998). Departmanlı mağazalarda atmosfer oluşturma üzerine bir çalışma (Yayınlanmamış doktora tezi). Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
14. Demirci, F. (2000). Perakendecilikte mağaza düzenlemesi. İstanbul: Beta Basın Yayın.
15. Din, R. (2000). New retail. Londra: Conran Octopus.
16. Dunne, P., and Lusch, R. F. (1999). Retailing. Orlando, FL: Dryden Press.
17. Erciş, S., Geçikli, F., and Kalafat Çat, A. (2016). Tüketicilerin mağaza imajı algıları ile mağaza sadakati arasındaki ilişkinin belirlenmesi: Bir alışveriş merkezinde uygulama. Abant Kültürel Araştırmalar Dergisi, 1(2), 46-56.
18. Google Earth (2021). Access Address (03.09.2021).
19. Green, W. R. (2011). Store design: A complete guide to designing successful retail stores. USA: Zippy Books
20. Gronow, J. (1997). The sociology of taste. Londra: Routledge.
21. Grossman, R. P., and Wisenblit, J. Z. (1999). What we know about consumers' color choices. Journal of Marketing Practice, 5(3), 78-88.
22. Gül, A. C. (2022). Konsept mağaza tasarımında iç mekan tasarım yöntemleri (Yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, İstanbul.
23. Hansen, T., and Solgaard, H. S. (2004). Strategic pricing: Fundamental considerations and future perspectives. Marketing Review, 4(1), 99-111. https://doi.org/10.1362/146934704323086992.
24. Haritaoğlu, G. (2021). Sensory cues in retail industry and revisit intention: A field study on third generation coffee shops (Yayınlanmamış doktora tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi, İstanbul.
25. Hoffman, K. D., and Bateson, J. E. G. (1997). Essentials of services marketing. ABD: The Dryden Press, Harcourt Brace College Publishers.
26. Kachaganova, E. (2008). Mağaza atmosferinin satın almaya etkisi ve departmanlı mağazada bir uygulama (Yayınlanmamış doktora tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
27. Karaaslan, Ö. (2015). Hazır giyim perakendeciliğinde görsel tasarım faaliyetlerinin incelenmesi (Zincir mağazalar örneği) (Yüksek lisans tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
28. Levy, M., and Weitz, B. A. (1998). Retailing management (3rd ed.). New York: McGraw-Hill/Irwin.
29. Levy, M., and Weitz, B. A. (2009). Retailing management (7th ed.). New York: The McGraw-Hill/Irwin.
30. Lewison, D., and DeLozier, W. (1986). Retailing. Columbus, OH: Charles E. Merrill Publishing Company.
31. Lewison, D. M. (1997). Retailing. New Jersey: Prentice Hall.
32. Meyer, W. G., Harris, E. E., Kohns, D. P., and Stone III, J. R. (1988). Retail marketing. USA: McGraw-Hill.
33. Morgan, T. (2008). Visual merchandising, window and display for retail. Londra: Laurence King.
34. Morello, G. (1984). The “Made in” issue: A comparative research on the image of domestic and foreign products. European Research.
35. Mun, D. (1981). Shops: A manual of planning and design. Londra: The Architectural Press.
36. Odabaşı, Y. (1999). Tüketim kültürü- Yetinen toplumdan tüketen topluma. İstanbul: Sistem Yayıncılık.
37. Özkan, S. (2009). Hazır giyim mağazalarında tasarım ve marka kimliği ilişkisi: Polo Garage mağazalarının analizi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
38. Samson, H. E., and Little, W. G. (1993). Retail merchandising (11. baskı). ABD: South-Western Pub. Co.
39. Van Nes, R., and Bovy, P. (2000). Importance of objectives in urban transit-network design. Transportation Research Record, 1735(1), 25-34.
40. Yıldırım, N. N. (2015). Mağaza iç mekânında tasarım-imaç ilişkisi (Sanatta yeterlilik tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
41. Yücel, A., and Yücel, N. (2012). Mağaza imajı ile mağaza sadakati arasındaki ilişkinin belirlenmesi: Denizli ilinde yapılan bir araştırma. Yönetim Bilimleri Dergisi, 10(19), 1-30.