Biyomimikri Temelli Düşünmenin Tasarıma Yansıması: Üniversitesi Öğrencileri Üzerine Bir Araştırma

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 2, 181 - 197, 31.12.2025

Melike Ataseven , Büşra Onay

https://doi.org/10.51552/peyad.1736280

Öz

Tasarım eğitimi alan öğrencilerin doğa temelli tasarım yaklaşımı olan biyomimikri hakkında ki bilgilerini ölçmek ve tasarımlarına dahil etmelerini sağlamak amaçlı yapılan bu çalışma kapsamında, Afyon Kocatepe Üniversitesi İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü'nde öğrenim görmekte olan öğrencilere yönelik bir anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Anketin amacı, öğrencilerin biyomimikri kavramına ilişkin mevcut farkındalık düzeylerini ve bu yaklaşımın tasarım süreçlerine olan yansımalarını değerlendirmektir. Anket uygulamasının ardından öğrencilere, biyomimikri konusunu çeşitli açılardan ele alan kapsamlı bir bilgilendirme sunumu yapılmıştır. Bilgilendirme sunumunun ardından, öğrencilerle biyomimikri temelli bir atölye çalışması gerçekleştirilmiştir. Bu atölye sürecinde öğrencilerin biyomimikri yaklaşımını tasarım süreçlerine nasıl entegre ettikleri, bu yöntemi hangi stratejiler doğrultusunda ve hangi tasarım amaçları için kullandıkları incelenmiştir. Elde edilen veriler, öğrencilerin biyomimikriye dair algılarının, bilgi düzeylerinin ve yaratıcı tasarım sürecindeki uygulamalarının analizine olanak sağlamıştır. Çalışmanın sonucunda tasarım eğitimde biyomimikri yaklaşımının eğitim alanındaki önemine değinilerek, konuya ilişkin farkındalığın arttırılmasına yönelik farklı alanlarda uygulanabilecek öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

Biyomimikri , Tasarım , İç Mimarlık , Sürdürülebilir Tasarım

Teşekkür

Bu çalışma Afyon Kocatepe Üniversitesi Sanat ve Tasarım Anabilim Dalında yürütücülüğünü Dr. Öğr. Üyesi Büşra ONAY’ın, yazarlığını Melike ATASEVEN’in yaptığı ‘İç mimarlık ve çevre tasarımı eğitiminde biyomimikri: Farkındalık düzeyi ve tasarım süreçlerine etkisi’ başlıklı yüksek lisans tezinden türetilmiştir

Kaynakça

• Akten, M. (2003). Isparta ilindeki bazı rekreasyon alanlarının mevcut potansiyellerinin belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 4(2), 115–132.
• Onay, B., & Bayazıt Solak, E. (2024). Manevi güzelliğin yeşil mirası: Cami bahçeleri ve kullanıcı memnuniyeti. Journal of Agriculture Faculty of Ege University, 61(2), 217–232.
• Alici, N., & Dalkılıç, B. (2022). İç mekân donatı elemanlarında biyo-esaslı malzeme kullanımı. GRID: Architecture Planning and Design Journal, 5(2), 325–346.
• Eryılmaz, H. (2015). Biyomimikri ve ergonomi: Tasarımda doğadan yenilikçi ilham. Süleyman Demirel Üniversitesi Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 3(3), 469–474.
• Gündoğdu, E., & Arslan, H. D. (2019). Yapı kabuğu tasarımında biyomimesis kullanımının örnekler üzerinden değerlendirilmesi. Ulusal Çevre Bilimleri Araştırma Dergisi, 2(4), 156–168.
• Kalıpsız, A. (1981). İstatistik yöntemler (Yayın No. 2837, O.F. Yayın No. 294). İstanbul: İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi.
• Onay, B., Bayazıt Solak, E., Sava, B., & Şahin, C. (2024). Afyon Kocatepe Üniversitesi Merkez Yerleşkesindeki gürültünün değerlendirilmesi üzerine bir araştırma. TUBİD, 5(1), 1–11.
• Ölgen, B. (2020). Mimari tasarım eğitiminde biyomimikri ve form ilişkisinin kullanımı üzerine bir literatür incelemesi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, Özel Sayı, 539–551.
• Öztoprak, Z. (2020). Yaşamın ilkeleri ile kenti yeniden düşünmek: Biyomimikri temelli bir yaklaşım. İdealKent Dergisi, Kentleşme ve Ekonomi Özel Sayısı, 1180–1204.Şen, H., Kaya, A., & Alparslan, B. (2018). Sürdürülebilirlik üzerine tarihsel ve güncel bir perspektif. Ekonomik Yaklaşımlar, 29(107), 1–47.
• Stevens, L., Kopnina, H., Mulder, K., & de Vries, M. (2020). Biomimicry design thinking education: A base-line exercise in preconceptions of biological analogies. International Journal of Technology and Design Education.Taghavi, S. (2016). Using biomimicry as an educational tool in interior architecture design studio (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Eastern Mediterranean University, Northern Cyprus.
• Lazaara, L., Ursana, İ., Traista, L., Hoffman, B., & Dahy, H. (2022). Biomimicry as a sustainable design methodology: Introducing the ‘Biomimicry for Sustainability’ framework. Journal Name, 7(2), 37–[son sayfa].