Korykos’tan (Dağlık Kilikia) Bir Mezar Steli

Öz

Bu makalede Dağlık Kilikia’nın (Olba territorimu) Korykos sınırları içerisinde kalan Hasanaliler Köyü’nde (Gelinkayası) yürütülen yüzey araştırmaları sırasında bulunmuş olan bir stel yerel karakteristik özellikleri açısından ve etkilenmiş olduğu dış etkenler tanıtılmaktadır. Stel üzerinde bir çift cepheden resmedilmiştir. Stelin üst kısmında bir yazıt, yazıtın üzerinde ise hilal motifi bulunmaktadır. Yazıtta da Selene, epitheton’u Katakhtonia ile anılmaktadır. Hem kadın, hem de erkek kabartması, kökeni Hellenistik Dönem Smyrna örneklerine geri giden ve Smyrna tipi olarak da adlandırılan tiplerin bir anlamda varyasyonlarıdırlar. Ancak buradakiler bilinen tiplerin ve ikonografilerin bir kısaltmasıdırlar. Bu nedenle söz konusu kabartmayı işleyen usta veya sanatçının kökeni Hellenistik Dönem’e geri giden ve Roma Dönemi eserleri üzerinden aktarımı olan bu ikonografik anlatımı tanıdığını ve bildiğini ancak sipariş edilen bu mezar taşında bunları kullanmaksızın siparişi tamamladığı anlaşılmaktadır. Yerel bir sanatçı veya usta bu eseri çalışmış olmalıdır. Stilistik olarak chimation kıvrımları ve saçların detayları Hellenistik Dönemin akıcılığını yansıtmamaktadır. Buna karşın Roma Dönemi’nin koyu ve ağır hatlarını aksettirmektedir. Harf karakterleri de yazıtın MS. 2. yüzyıla tarihlendirilmesine olanak vermektedir. Yazıtın çevirisi şu şekildedir:

“(Ben) Eganis, Gouseios oğlu Hermon’u - - - - yeminle yer altı Selene’sine (Selene Katakhtonia’ya) emanet ediyorum”.

Anahtar Kelimeler

• Korykos,Dağlık Kilikia,mezar steli,Katakhtonia,Roma Dönemi

Korykos’tan (Dağlık Kilikia) Bir Mezar Steli

Abstract

In this article a stele which was found during our surveys in the village of Hasanaliler (‘Gelinkayası’) within the boundaries of Korykos in Rough Cilicia (Olbian Territory) will be handled from the point of view of its local characteristics and the external influences under which it has stood. A pair is frontally depicted and an inscription with a halfmoon is carved on top of the stele mentioning Selene with her epitheton ‘katakhtonia’. The reliefs of both the man and the woman are variations of the ‘Smyrna types’ whose roots are in the Hellenistic Period. But here they are to be considered as the ‘abbreviatons’ of the known types and iconographies. So we can observe that the sculptor or crafsman who has produced this relief was aware of these types and iconographies which go back to the Hellenistic period and which are reflected by the Roman art, but that he completed this ordered stele without taking the details into consideration. A local sculptor or crafsman must have carved out this stele. Stylistically, it can be observed that the folds of the chimation and the details of the hair do not possess the fluidity of the Hellenistic Period but that they reflect the thick and heavy lines of the Roman Period. Also the more edged alphabetical characteristics of the inscription makes it possible to offer a dating to the 2nd century AD.

Keywords

• Korykos,Rough Cilicia,grave stele,Selene Katakhtonia,Roman period

Kaynakça

1. Bean– Mitford 1970 G. Bean – T.Mitford, Journeys in Rough Cilicia 1964–1968, Viyana 1970.
2. Çekilmez 2011 M. Çekilmez, Geç Hellenistik Dönem’den Bir Mezar Steli, Olba 19, 2011, 107–127.
3. Doğanay 2009 O. Doğanay, İsauria Bölgesi Kaya Mezarları ve Ölü Gömme Gelenekleri, Konya 2009.
4. Durugönül 1989 S. Durugönül, Die Felsreliefs im rauhen Kilikien, Oxford 1989.
5. Durugönül 1998 S. Durugönül, Seleukosların Olba Territoriumu’ndaki ‘Akkultura-tion’ Süreci Üzerine Düşünceler, Olba 1, 1998, 69–76.
6. Durugönül 2003 S. Durugönül, Sitzstatuen im Museum von Silifke-Grabstatuen aus dem Rauhen Kilikien, AA, 2003/2,107–118.
7. Durugönül 2009 S. Durugönül, Dağlık Kilikia (‘Olba Terrirorium’u) Kabartmalarında Yerel Hey¬keltraşlık Unsurları, şurada: Y. Özdemir (ed.), Mersin Sempozyumu, Cilt.1, Mersin 2009, 62–69.
8. Pfuhl – Möbius 1977 E. Pfuhl – H.Möbius, Ostgriechische Grabrelifs I, Mainz 1977.

9. Schmalz 1983 B. Schmalz, Griechische Grabreliefs, Darmstadt 1983.
10. Schmidt 1991 St. Schmidt, Hellenistische Grabreliefs, Köln 1991.
11. Şahin 2000 M. Şahin, Miletopolis Kökenli Figürlü Mezar Stelleri ve Adak Levhaları, Ankara 2000.
12. Tepebaş – Durugönül 2013 U. Tepebaş – S. Durugönül, Arkaik-Roma Dönemi Heykeltıraşlık Eserlerinin Kataloğu ve Değerlendirmesi, şurada: S. Durugönül (ed.), Silifke Müzesi Taş Eserler Kataloğu, İstanbul 2013, 35–153.
13. Yılmaz 2005 M. Yılmaz, Bozkır Çevresinin (Hadim-Ahırlı-Yalıhüyük) Antik Tarihi ve Eser¬leri. İsauria, Konya 2005.