Araştırma Makalesi

Uluslararası Hukuk Bağlamında Amerika Birleşik Devletleri Başkanı’nın Dış Politika ve Savaş Yetkileri

Cilt: 42 Sayı: 1 29 Haziran 2022
PDF İndir
TR EN

Uluslararası Hukuk Bağlamında Amerika Birleşik Devletleri Başkanı’nın Dış Politika ve Savaş Yetkileri

Öz

Çalışmanın konusunu ABD Başkanı’nın dış politikanın yönetilmesine ilişkin yetkilerinin uluslararası hukuk, ABD Anayasası, ilgili mevzuat ve yargı kararları çerçevesinde değerlendirilmesi oluşturmaktadır. ABD’de yürütme erki olarak devlet başkanının dış ilişkilerin yürütülmesinde hükümetin temel organı olarak görevlendirilmesi öngörülmüştür. Öte yandan dış ilişkilerin yürütülmesi çerçevesinde değerlendirilen yetkilere dair kapsamlı bir düzenlemenin mevcut olmayışı tarih boyunca ABD Başkanı ile Kongre arasında söz konusu yetkilerin nasıl paylaşılması gerektiği hususunda tartışmalara yol açmıştır. İki bölümden oluşan çalışmada öncelikle uluslararası hukuk bağlamında devlet başkanının dış politika yetkilerinden diplomatik tanıma ile uluslararası antlaşma akdetme ve bu antlaşmaları sona erdirmeye ilişkin yetkileri irdelenmektedir. Tanıma meselesi özellikle yeni bir uluslararası hukuk kişisiyle diplomatik ilişkilerin başlatılması yahut önemli bir değişim sonrası bir devletin bu değişime dair kanaatinin netleştirilmesinde gündeme gelmektedir. Uluslararası antlaşmalar ise günümüzde devletlerin belirli konularda kurallar meydana getirmek amacıyla sıklıkla başvurduğu ve taraf olan devletler açısından bağlayıcılık taşıması nedeniyle özellikle önem arz eden bir dış politika aracı olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde ise başkomutan olarak devlet başkanının savaş ve yurt dışındaki askeri operasyonlara dair yetkileri değerlendirilmektedir. Birleşmiş Milletler Antlaşması ile devletlerin kuvvet kullanması yahut kuvvet kullanma tehdidinde bulunması kural olarak yasaklanmışsa da bu yasağa ilişkin istisnalara da yer verilmiştir. Bu doğrultuda devletlerin Birleşmiş Milletler Antlaşması’nın 7. Bölümü’nde düzenlenen kolektif güvenlik normları uyarınca yahut 51. maddede yer verilen meşru müdafaa haklarına dayanarak silahlı kuvvetlerini üçüncü ülkelerde görevlendirdiği bilinmektedir. Her ne kadar ABD’de savaş ilan etme yetkisi Anayasa ile Kongre’ye tanınmışsa da uygulamada devlet başkanının yürütme erki ve başkomutanlık sıfatlarına dayanarak bu alandaki yetkilerini geniş yorumladığı gözlemlenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. An Act to Declare the Treaties Heretofore Concluded with France, no Longer Obligatory on the United States Erişim Tarihi 20 Haziran 2021.
  2. Aust A, Handbook of International Law (Cambridge University Press 2010).
  3. Berridge GR ve James A, A Dictionary of Diplomacy (Palgrave Macmillan 2003).
  4. Bradley CA, ‘Treaty Termination and Historical Gloss’ (2014) 92 Texas Law Review 773-835.
  5. Borchard E, ‘The Charter and the Constitution’ (1945) 39 The American Journal of International Law 767-771.
  6. Bradley CA ve Goldsmith JL, ‘Presidential Control over International Law’ (2018) 131 Harvard Law Review 1201-1297.
  7. Bradley CA ve Goldsmith JL, ‘Treaties, Human Rights, and Conditional Consent’ (2000) 149 University of Pennsylvania Law Review 399-468.
  8. Brownlie I, Principles of Public International Law (Oxford University Press, 1990).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

2 Kasım 2021

Kabul Tarihi

31 Mart 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 42 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Yüksel, C., & Erdoğan, K. (2022). Uluslararası Hukuk Bağlamında Amerika Birleşik Devletleri Başkanı’nın Dış Politika ve Savaş Yetkileri. Public and Private International Law Bulletin, 42(1), 293-332. https://doi.org/10.26650/ppil.2022.42.1.1017565
AMA
1.Yüksel C, Erdoğan K. Uluslararası Hukuk Bağlamında Amerika Birleşik Devletleri Başkanı’nın Dış Politika ve Savaş Yetkileri. Public and Private International Law Bulletin. 2022;42(1):293-332. doi:10.26650/ppil.2022.42.1.1017565
Chicago
Yüksel, Cüneyt, ve Kaan Erdoğan. 2022. “Uluslararası Hukuk Bağlamında Amerika Birleşik Devletleri Başkanı’nın Dış Politika ve Savaş Yetkileri”. Public and Private International Law Bulletin 42 (1): 293-332. https://doi.org/10.26650/ppil.2022.42.1.1017565.
EndNote
Yüksel C, Erdoğan K (01 Haziran 2022) Uluslararası Hukuk Bağlamında Amerika Birleşik Devletleri Başkanı’nın Dış Politika ve Savaş Yetkileri. Public and Private International Law Bulletin 42 1 293–332.
IEEE
[1]C. Yüksel ve K. Erdoğan, “Uluslararası Hukuk Bağlamında Amerika Birleşik Devletleri Başkanı’nın Dış Politika ve Savaş Yetkileri”, Public and Private International Law Bulletin, c. 42, sy 1, ss. 293–332, Haz. 2022, doi: 10.26650/ppil.2022.42.1.1017565.
ISNAD
Yüksel, Cüneyt - Erdoğan, Kaan. “Uluslararası Hukuk Bağlamında Amerika Birleşik Devletleri Başkanı’nın Dış Politika ve Savaş Yetkileri”. Public and Private International Law Bulletin 42/1 (01 Haziran 2022): 293-332. https://doi.org/10.26650/ppil.2022.42.1.1017565.
JAMA
1.Yüksel C, Erdoğan K. Uluslararası Hukuk Bağlamında Amerika Birleşik Devletleri Başkanı’nın Dış Politika ve Savaş Yetkileri. Public and Private International Law Bulletin. 2022;42:293–332.
MLA
Yüksel, Cüneyt, ve Kaan Erdoğan. “Uluslararası Hukuk Bağlamında Amerika Birleşik Devletleri Başkanı’nın Dış Politika ve Savaş Yetkileri”. Public and Private International Law Bulletin, c. 42, sy 1, Haziran 2022, ss. 293-32, doi:10.26650/ppil.2022.42.1.1017565.
Vancouver
1.Cüneyt Yüksel, Kaan Erdoğan. Uluslararası Hukuk Bağlamında Amerika Birleşik Devletleri Başkanı’nın Dış Politika ve Savaş Yetkileri. Public and Private International Law Bulletin. 01 Haziran 2022;42(1):293-332. doi:10.26650/ppil.2022.42.1.1017565