TR
EN
Uzayın Barışçıl Amaçlarla Keşif ve Kullanımı İlkesi Bakımından Uyduların Kullanımı
Öz
Uzay, giderek artan önemiyle günümüzde teknolojik gelişmenin en önemli alanlarından biri haline gelmiştir. Başlangıçta askeri faaliyetlerin yoğunlukta olduğu bu alan zaman içerisinde çok sayıda aktöre ev sahipliği yapmıştır. Alanın gelişimine yönelik kırılma 4 Ekim 1957 tarihinde Sputnik I uydusunun fırlatılmasıyla gerçekleşmiştir. Dönemin uzay güçleri arasındaki yarış sürerken yaşanan bu gelişme Uzay Çağı’nı başlatmıştır. Bu dönemden itibaren uzay faaliyetleri giderek hız kazanmıştır. Devletler arası rekabet hali, alanın korunması ve düzenlenmesini önemli hale getirmiştir. Alana yönelik oluşturulan hukuki düzenlemelerde dönemin uzay güçlerinin yaklaşımları ve tarihsel olaylar etkili olmuştur. Bununla birlikte hazırlanan andlaşma ve ilkelerde bazı evrensel ve değişmez ilkeler belirlenerek bu doğrultuda hareket edilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda alanın kullanımına ilişkin önemli evrensel ilkelerden biri ‘uzayın barışçıl amaçlarla keşif ve kullanımı’ ilkesidir. Bu ilke aktörlerin alana yönelik yaklaşımları doğrultusunda farklı biçimlerde yorumlanmıştır. Günümüzde ise gerek aktörlerin çeşitlenmesi gerekse alana yönelik faaliyetlerin artan ve değişen yapısı kavramı yeniden değerlendirmeyi gerektirmektedir. Bununla birlikte, kavramın yapısındaki belirsizlik hali bazı uzay faaliyetlerinin hukuki açıdan uygunluğunu tartışmalı hale getirmektedir. Uzay endüstrisinin en eski ve önemli uygulama alanlarından olan uydular, bu değişimin yaşandığı alanlardan biridir. Bugün gelinen noktada uyduların çift yönlü kullanımı bu bağlamda belirsizlik yaratmaktadır. Dolayısıyla gelinen durum, uzay uygulamalarının uzayın barışçıl amaçlarla keşif ve kullanımı ilkesiyle ilişkisini yeniden gözden geçirmeyi gerektirmektedir. Bu bağlamda makale, uyduların çift yönlü kullanımını uzayın barışçıl amaçlarla keşif ve kullanımı ilkesi bağlamında örnekler üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Dickson P, A Dictionary of the Space Age (1st edn, Johns Hopkins University Press 2009). google scholar
- Feldman G J, The Report of the United Nations Legal Committee on the Peaceful Uses of Outer Space: A Provisional Appraisal (Second Colloquium on the Law of Outer Space, Springer 1960). google scholar
- Froehlich A, Seffinga V and Qui R, ‘Initial Mandates of the Committee on the Peaceful Uses of Outer Space (COPUOS) and the Conference on Disarmament (CD)’ in Annette Froehlich and Vincent Seffinga (eds), The United Nations and Space Security: Conflicting Mandates between UNCOPUOS and the CD (1st edn, Springer 2020) 7-28. google scholar
- Froehlich A, Seffinga V and Qui R, ‘The Development of the Mandates of the Committee on the Peaceful Uses of Outer Space (COPUOS) and the Conference on Disarmament (CD) and the Collaboration Between the Forums’ in Annette Froehlich and Vincent Seffinga (eds), The United Nations and Space Security: Conflicting Mandates between UNCOPUOS and the CD (1st edn, Springer 2020) 29-106. google scholar
- Goh GM, Dispute Settlement in International Space Law: A Multi-Door Courthouse For Outer Space (1st edn, Martinus Nijhoff 2007). google scholar
- Jakhu RS and Pelton JN, Global Space Governance: An International Study (1st edn, Springer 2017). google scholar
- Koudelka O, ‘The Technical Dimension of Space’ in Christian Brünner and Alexander Soucek (eds), Outer Space in Society, Politics and Law (Springer-Verlag 2011) 46-54. google scholar
- Meray SL, Uzay ve Milletlerarası Hukuk: Uzay Hukukunda İlk Adımlar (1st edn, Ankara Üniversitesi Basımevi 1964). google scholar
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hukuk
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2023
Gönderilme Tarihi
30 Mart 2023
Kabul Tarihi
28 Kasım 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 43 Sayı: 2
APA
Batır, K., & Şeker, P. (2023). Uzayın Barışçıl Amaçlarla Keşif ve Kullanımı İlkesi Bakımından Uyduların Kullanımı. Public and Private International Law Bulletin, 43(2), 615-638. https://doi.org/10.26650/ppil.2023.43.2.1274126
AMA
1.Batır K, Şeker P. Uzayın Barışçıl Amaçlarla Keşif ve Kullanımı İlkesi Bakımından Uyduların Kullanımı. Public and Private International Law Bulletin. 2023;43(2):615-638. doi:10.26650/ppil.2023.43.2.1274126
Chicago
Batır, Kerem, ve Pervin Şeker. 2023. “Uzayın Barışçıl Amaçlarla Keşif ve Kullanımı İlkesi Bakımından Uyduların Kullanımı”. Public and Private International Law Bulletin 43 (2): 615-38. https://doi.org/10.26650/ppil.2023.43.2.1274126.
EndNote
Batır K, Şeker P (01 Aralık 2023) Uzayın Barışçıl Amaçlarla Keşif ve Kullanımı İlkesi Bakımından Uyduların Kullanımı. Public and Private International Law Bulletin 43 2 615–638.
IEEE
[1]K. Batır ve P. Şeker, “Uzayın Barışçıl Amaçlarla Keşif ve Kullanımı İlkesi Bakımından Uyduların Kullanımı”, Public and Private International Law Bulletin, c. 43, sy 2, ss. 615–638, Ara. 2023, doi: 10.26650/ppil.2023.43.2.1274126.
ISNAD
Batır, Kerem - Şeker, Pervin. “Uzayın Barışçıl Amaçlarla Keşif ve Kullanımı İlkesi Bakımından Uyduların Kullanımı”. Public and Private International Law Bulletin 43/2 (01 Aralık 2023): 615-638. https://doi.org/10.26650/ppil.2023.43.2.1274126.
JAMA
1.Batır K, Şeker P. Uzayın Barışçıl Amaçlarla Keşif ve Kullanımı İlkesi Bakımından Uyduların Kullanımı. Public and Private International Law Bulletin. 2023;43:615–638.
MLA
Batır, Kerem, ve Pervin Şeker. “Uzayın Barışçıl Amaçlarla Keşif ve Kullanımı İlkesi Bakımından Uyduların Kullanımı”. Public and Private International Law Bulletin, c. 43, sy 2, Aralık 2023, ss. 615-38, doi:10.26650/ppil.2023.43.2.1274126.
Vancouver
1.Kerem Batır, Pervin Şeker. Uzayın Barışçıl Amaçlarla Keşif ve Kullanımı İlkesi Bakımından Uyduların Kullanımı. Public and Private International Law Bulletin. 01 Aralık 2023;43(2):615-38. doi:10.26650/ppil.2023.43.2.1274126