Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın Lassana Diarra Kararı ve FIFA Düzenlemelerine Etkileri

Öz

Bu çalışma, Avrupa Birliği Adalet Divanı’nın (ABAD) Lassana Diarra kararının uluslararası transfer sistemi üzerinde ortaya çıkardığı ve gelecekte ortaya çıkarabileceği etkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, profesyonel futbolcu Lassana Diarra’nın Lokomotiv Moskova ile yaşadığı sözleşme uyuşmazlığı ve Belçika yargı makamlarının ABAD’a yönelttiği ön karar başvurusunun arka planı, karar öncesinde uygulanan transfer sisteminin yapısal sorunları çerçevesinde kısaca ele alınmaktadır. Çalışmada ayrıca ABAD’ın, tazminat hesaplama yöntemi, yeni kulübün sorumluluğu, sportif yaptırımlar ve Uluslararası Transfer Sertifikası (ITC) süreçlerine ilişkin FIFA kurallarını, Avrupa Birliğinin İşleyişi Hakkında Antlaşma’nın (ABİHA) işçilerin serbest dolaşımı (m.45) ve rekabet hukuku (m.101) hükümleri çerçevesinde incelemesine ve bu kuralların Birlik hukukuna aykırı olduğu yönündeki tespitine yer verilmektedir.

Çalışma kapsamında, Diarra kararı öncesinde geçerli olan uluslararası transfer sisteminin temel prensipleri ve bu sistemin oluşumunda Bosman kararının belirleyici etkisi de kısaca açıklanmaktadır. Diarra kararı, özellikle sözleşmenin tek taraflı feshi hâlinde tazminatın hesaplanmasına ilişkin belirsiz kriterler, yeni kulübün müşterek ve müteselsil sorumluluğu ve sportif yaptırımlar nedeniyle futbolcuların serbest dolaşımının fiilen kısıtlanmasına yol açan yapısal sorunları görünür hâle getirmiştir. Çalışma kapsamında Diarra kararının ortaya koyduğu sorunların giderilmesi amacıyla FIFA tarafından nihai düzenlemeler yapılmadan önce geçici olarak yürürlüğe koyulan “geçici düzenleyici çerçeve” ayrıca ele alınmakta, yapılan değişiklikler hukuki açıdan incelenmekte ve bu düzenlemelerin uygulamaya muhtemel etkileri futbol ekosistemi içinde hem futbolcular hem de kulüpler yönünden değerlendirilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Avrupa Birliği Adalet Divanı
• Diarra
• FIFA
• İşçilerin serbest dolaşımı
• Rekabete ilişkin kurallar
• Geçici düzenleyici çerçeve

The Ruling of the Court of Justice of the European Union in the Lassana Diarra Case and its Implications for FIFA Regulations

Öz

This study aims to examine the effects that the Court of Justice of the European Union’s (CJEU) Lassana Diarra judgment has generated, as well as the potential effects it may produce in the future, on the international transfer system. In this regard, the contractual dispute between professional football player Lassana Diarra and Lokomotiv Moscow, together with the preliminary reference submitted by the Belgian courts to the CJEU, is briefly outlined within the framework of the structural problems of the transfer system applicable prior to the Diarra ruling. The study also addresses the CJEU’s assessment of the FIFA regulations concerning the calculation of compensation, the liability of the new club, sporting sanctions, and the International Transfer Certificate (ITC) procedures under the free movement of workers (Article 45 TFEU) and competition law (Article 101 TFEU), as well as the Court’s finding that these rules are incompatible with EU law.

The study further provides a brief explanation of the basic principles of the international transfer system applicable before the Diarra judgment and the decisive influence of the Bosman ruling on the establishment of this system. The Diarra judgment has revealed several structural problems that effectively restrict players’ freedom of movement, particularly due to uncertain criteria for calculating compensation in cases of unilateral termination, the joint and several liability of the new club, and the imposition of sporting sanctions. Within this context, the “interim regulatory framework” introduced by FIFA prior to the adoption of final amendments is also examined. The amendments are analysed from a legal perspective, and the potential implications of these temporary rules for practice are evaluated from the perspective of both players and clubs within the football ecosystem.

Anahtar Kelimeler

• Court of Justice of the European Union
• Diarra
• FIFA
• free movement of workers
• rules on competition
• interim regulatory framework

Kaynakça

1. Baştürk F, İş Hukukunda Profesyonel Futbolcu (Beta 2007). google scholar
2. Baştürk F, Uluslararası Spor Federasyonlarında İş Sözleşmesinden Doğan Uyuşmazlıkların Çözümü: FIFA ve FIBA Örneği, (Turhan Kitabevi 2017). google scholar
3. Bayram MH, Avrupa Birliği Hukuku Dersleri (7. baskı, Seçkin 2022). google scholar
4. Czarnota P, ‘FIFA Transfer Rules and Unilateral Termination without “Just Cause’ (2013) 2(1) BJESL 1-47. google scholar
5. Duval A ve Van Rompuy B, The Legacy of Bosman Revisiting the Relationship between EU Law and Sport (Asser 2016). google scholar
6. Ekşi N, Spor Tahkim Hukuku (Beta 2015). google scholar
7. Ekşi N, ‘Avrupa Birliği Adalet Divanı ve Genel Mahkemesi Kararlarında Spor’ Türkiye Barolar Birliği Spor Hukuku Kurulu Av. Dr. Sait Güran Armağanı (Türkiye Barolar Birliği Yayınları 2023) 293, 325. google scholar
8. Gücal MŞ ve Koçak F, Sporcuların İş Hukukundan Doğan Uyuşmazlıkları ve Çözüm Yolları (Gazi 2024). google scholar

9. Karabağ Bulut N, Profesyonel Futbolcu Sözleşmesinde Ücret (On İki Levha Yayıncılık 2020). google scholar
10. Önüt LB, Avrupa Birliği Hukukunun Üye Devletlerde Uygulanması (Seçkin 2017). google scholar
11. Parrish R, ‘Article 17 of the FIFA Regulations on the Status and Transfer of Players: Compatibility with EU Law’ (2015) 22(2) Maastricht Journal of European and Comparative Law 256, 282. google scholar
12. Pearson G, ‘Sporting Justifications under EU Free Movement and Competition Law: the Case of the Football “Transfer System” (2014) 21(2) European Law Journal 220, 238. google scholar
13. Poli R, Besson R ve Ravenel L, ‘Econometric Approach to Assessing the Transfer Fees and Values of Professional Football Players’ (2022) 10(1) Economies 1, 14. google scholar
14. Sarı S, Profesyonel Futbolcu Sözleşmesi (2. baskı, Filiz 2023). google scholar
15. Saygın D, Avrupa Birliği Hukukunun Önceliği İlkesinin Üye Devletler Tarafından Uygulanması (Ekin 2022). google scholar
16. Şeker EÖ ve Göçmen İ, ‘Avrupa Birliği Adalet Divanının Güncel Kararları Işığında İç Pazar ve Rekabet Hukuku Kesişiminde Spor: Quo Vadis?’ (2025) 177 Türkiye Barolar Birliği Dergisi 281-330. google scholar
17. Uyumaz A, ‘Sorumluluk Hukukunda Kusur Kavramı ve Kusurun Tespitine İlişkin Bir Öneri’ (2023) 13(1) Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 503-546. google scholar
18. Van den Bogaert S, 'From Bosman to Bernard' in Jack Anderson (ed), Leading Cases in Sports Law (T.M.C. Asser Press 2013) 91-106. google scholar
19. Weatherill S, ‘Is There Such a Thing as EU Sports Law?’ in Robert CR Siekmann and Janwillem Soek (eds), Lex Sportiva: What Is Sports Law? (TMC Asser Press 2012) 299-309. google scholar
20. Weger F, The Jurisprudence of the FIFA Dispute Resolution Chamber (2nd edn, TMC Asser Press 2016). google scholar
21. Yalçın Y, ‘CAS Hakem Kararlarının Kamu Düzeni Açısından Denetimi’ (2020) 2(1) İstanbul Spor Hukuku Dergisi 91-120. google scholar
22. Yılmaz AÇ, FIFA ve CAS Kuralları Çerçevesinde Uluslararası Nitelikli Profesyonel Futbolcu Sözleşmesinin Feshi (On İki Levha 2017). google scholar
23. Yiğit E ve Şişman M, ‘Neoliberal Dönemde Uluslararası Futbolcu Hareketliliği’ (2019) 10(1) Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi 81-93. google scholar