Protection Orders Issued by a Judge under Law No 6284 Article 4 in light of the General Principles of the Istanbul Convention

Öz

“Law No 6284 on Protection of the Family and Prevention of Violence against Women”, and the Istanbul Convention are the primary sources in Turkish law for protecting women against all forms of violence, and preventing and eliminating violence against women and domestic violence. The Law prescribes various types of measures for prevention and protection. The protection orders may be issued by a family judge or by administrative chiefs, i.e. governor, mayor. In this study, the protection orders that can be issued by a family judge regulated under Article 4 of the Law No 6284 are evaluated. In practice, failure to provide accurate application of the Law and to facilitate proper implementation create difficulties which ultimately deter securing appropriate protection and prevention against all forms of violence covered by the scope of Law No 6284 and the Istanbul Convention. Consequently, upon reviewing the purpose and the scope of Law No 6284, and the general principles of protection orders, judicial protection orders regulated under Art. 4 are individually evaluated. Upon analyzing the relevant provisions, solutions for errors of application and for challenges faced in implementation are provided in light of the relevant provisions of the Istanbul Convention.

Anahtar Kelimeler

• Law No 6284
• Istanbul Convention
• Violence Against Women
• Domestic Violence
• Protection Orders

Istanbul Sözleşmesi’nin Genel Ilkeleri Işığında 6284 Sayılı Kanun’un 4. Maddesi Uyarınca Hakim Tarafından Verilebilecek Koruyucu Tedbirler

Öz

Kadına karşı şiddetin engellenmesi ve önlenmesi amacıyla ele alınması gereken temel hukuki düzenlemelerin başında, 6284 sayılı Kanun ile Türkiye’nin de taraf olduğu İstanbul Sözleşmesi gelir. Kanun ile, şiddettin önlenmesi ve şiddetten korumaya yönelik bir kısım koruyucu ve önleyici tedbirler öngörülmüştür. Önleyici tedbirler doğrudan faile yönelik içerikte tedbirler olup bunlara karar vermeye yalnızca hakim yetkilidir. Öte yandan mağdura yönelik olan koruyucu tedbirler ise, öncelikle mağdurun şiddetten korunması ve şiddetten arınmış bir hayata kavuşması amacını taşır. Kanun’da öngörülen koruyucu tedbirler, tedbirin içeriğine bağlı olarak hakim veya mülki amir tarafından verilebilmektedir. Çalışmada, 6284 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile hakim tarafından verilebileceği öngörülen koruyucu tedbirler konu alınmıştır. Bunlar; mağdurun işyerinin değiştirilmesi, kişinin evli olması halinde müşterek yerleşim yerinden ayrı yerleşim yeri belirlenmesi, aile konutu şerhi konulması, mağdurun kimlik ve ilgili diğer bilgi ve belgelerinin değiştirilmesidir. Kanun ile öngörülen tedbirlere karar verilmesi ve bunların uygulanması aşamasında yaşanan sorunlar, Kanun’un ve taraf olunan İstanbul Sözleşmesi’nin amaçladığı koruma ve önlemenin gerçekleştirilebilmesine engel olmaktadır. Bu sebeple çalışmada, Kanun’un amaç ve kapsamı ile tedbir kararları hakkında genel ilkeler aktarıldıktan sonra, madde 4 hükmü ile öngörülen hakim tarafından verilebilecek koruyucu tedbir türleri tek tek ele alınmıştır. Bu tedbirlere ilişkin düzenlemeler, İstanbul Sözleşmesi’nin ilgili hükümleri ışığında incelenerek uygulamada yaşanan sorunlara ve yasal düzenlemelerdeki aksaklıklara dair çözüm önerilerinde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• 6284 sayılı Kanun
• İstanbul Sözleşmesi
• Kadına Karşı Şiddet
• Ev İçi Şiddet
• Koruyucu Tedbirler

Kaynakça

1. Arıcı E, ‘6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunun Uygulaması’ in Akın Ünal, Arif Kalkan (eds) Aile Hukukundaki Hak İhlallerinin Tespiti ve Çözüm Önerileri Çalıştayı (1st edn, Adalet Yayınevi 2019) 15-26.
2. Arslan Öncü G, ‘Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi Sisteminde Kadına Karşı Aile İçi Şiddet Olgusu ve Bununla Mücadele Araçları’ (Mücadele Araçları) (2012) 32(2) MHB 1-37.
3. Arslan Öncü G, ‘Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarında Kadına Karşı Aile İçi Şiddet Olgusu ve Bununla Mücadele Yaklaşımları’ in Nur Centel (ed) Ceza Hukukunda Kadının Şiddete Karşı Korunması, Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuka Genç Yaklaşımlar Konferans Serisi No. 1 Ceza Hukuku (2013) 39-63.
4. Ayan S, Evlilik Birliğinin Korunması (Türkiye Barolar Birliği Yayınevi 2004).
5. Aydoğan A, ‘6284 Sayılı Ailenin Korunması Ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun’un “Şiddeti Önleme” Yükümlülüğü’ (2018) 92(3) İBD 215-217.
6. Ayhan T, ‘Protecting the Woman or the Family? Contradiction Between the Law and Its Practice in Violence Against Woman Cases in Turkey’ (2017) 5(1) Marmara Üniversitesi Siyasal Bilimler Dergisi 137-162.
7. Bakırcı K, ‘İstanbul Sözleşmesi’ (2015) 73(4) Ankara Barosu Dergisi 133-204.
8. Berktay F, ‘Can There Be Any Excuse For Violence Against Women?’ in Adem Sözüer (ed) Kadına Yönelik Şiddet ve Ayrımcılık 2. Uluslararası Suç ve Ceza Film Festivali (Adalet Yayınevi 2014) 663-669.

9. Bölükbaşı Ö, 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun Kapsamında Kadının ve Aile Bireylerinin Korunması (Yetkin Yayınları 2015).
10. Can H, ‘Yorum ve Katkılar’ in Akın Ünal and Arif Kalkan (eds) Aile Hukukundaki Hak İhlallerinin Tespiti ve Çözüm Önerileri Çalıştayı (1st edn, Adalet Yayınevi 2019) 81-82.
11. Ceylan E, ‘Türk Hukukunda Aile İçi Şiddet ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesiyle İlgili Düzenlemeler’ (2013) 109 TBB Dergisi 13-54.
12. Çağlar Gürgey F İ, ‘Ev-İçi Şiddet Davalarında Yargıcın Tarafsızlığı’ (2015) 4 Ankara Barosu Dergisi 55-75.
13. Demirkır Ünlü M, Kadına Yönelik Şiddet ve Aile-İçi Şiddet (Legal Yayınları 2012).
14. Dindaş H, Kadına Yönelik Eş Şiddetinin Sosyoekonomik Durum ve Yaşam Kalitesi ile İlişkisi (Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü 2008) Erişim Tarihi 15 Nisan 2020.
15. Doğan İ, ‘Yargı Kararlarında Kadın Haklarına Bakış’ in Adem Sözüer (ed) Kadına Yönelik Şiddet ve Ayrımcılık 2. Uluslararası Suç ve Ceza Film Festivali (Adalet Yayınevi 2014) 109-118.
16. Dündar Sezer T, İnsan Hakları Hukuku Açısından Kadınlara Yönelik Şiddet (Turhan Kitabevi 2019).
17. Erbaş R, Türk Hukukunda ve Karşılaştırmalı Hukukta Sağlık Mesleği Mensuplarının Suçu Bildirme Yükümlülüğü (On İki Levha Yayıncılık 2015).
18. Ercoşkun Şenol H K, ‘Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun Üzerine Bir İnceleme’ (2019) Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi (13) 423-459.
19. Erdem M, ‘Aile İçi Şiddet ve 4320 sayılı Ailenin Korunmasına Dair Kanun’ (2007) 73 TBB Dergisi 46-77.
20. Gençcan Ö U, ‘Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunun Amaç ve Kapsamı’ (2012) 8(97-98) Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kazancı Hakemli Hukuk Dergisi (Yoncalı Platformu Sempozyumu Günleri Kütahya Türkiye’de Aile İçi Şiddetle Mücadele Hukuk Sempozyumu) 89-96.
21. GREVIO Baseline Evaluation Report-Turkey, (15 October 2018) (GREVIO) Erişim Tarihi 28 Nisan 2020. İstanbul Sözleşmesi Şerhi, Explanatory Report to the Council of Europe Convention on preventing and combating violence against women and domestic violence (Şerh) Erişim Tarihi 15 Nisan 2020.
22. Kandemir F E, Kadına Karşı Şiddet ve Ailenin Korunması Sorununun Türk Hukuk Mevzuatı ve Uluslararası Sözleşmelerdeki Yeri (Seçkin Yayınları 2019).
23. Karakaya R, Uygulamada Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun (2nd edn, Adalet Yayınevi 2018).
24. Koca M, ‘İstanbul Sözleşmesi ve 6284 Sayılı Kanunun Değerlendirilmesi’ in Akın Ünal and Arif Kalkan (eds) Aile Hukukundaki Hak İhlallerinin Tespiti ve Çözüm Önerileri Çalıştayı (1st edn, Adalet Yayınevi 2019) 27-62.
25. Kuyucu N, AİHM İçtihadında Ayrımcılık Yasağı Çerçevesinde Kadına Yönelik Şiddet (Seçkin Yayınları 2014).
26. Nuhoğlu A, ‘Kadına Yönelik Şiddet’ (2012) 8(97-98) Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kazancı Hakemli Hukuk Dergisi (Yoncalı Platformu Sempozyumu Günleri Kütahya Türkiye’de Aile İçi Şiddetle Mücadele Hukuk Sempozyumu) 62-77.
27. Özcan O, ‘5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nda Töre Saikiyle Kasten Öldürme Suçu’ in Nur Centel (ed) Ceza Hukukunda Kadının Şiddete Karşı Korunması Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuka Genç Yaklaşımlar Konferans Serisi No. 1 Ceza Hukuku (2013) 241-259.
28. Özgüç L E, ‘Sağlık Mesleği Mensuplarının Suçu Bildirmemesi Suçu’ (2019) 77(2) İstanbul Hukuk Mecmuası 999-1040.
29. Öztürk N, ‘Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunun Getirdiği Bazı Yenilikler ve Öneriler’ (2017) 8(1) İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1-32.
30. Postmus J L, Hoge G L, Breckenridge J, Sharp-Jeffs N and Donna Chung, ‘Economic Abuse as an Invisible Form of Domestic Violence: A Multicountry Review’ (2018) 21 (2) Trauma, Violence & Abuse 261-283 Erişim Tarihi 16 Nisan 2020.
31. Sallan Gül S, Türkiye’de Kadın Sığınmaevleri, Erkek Şiddetinden Uzak Yaşama Açılan Kapılar Mı? (2nd edn, Bağlam Yayıncılık 2013.
32. Smith A, ‘It’s My Decision, isn’t it?: A Research Note on Battered Women’s Perceptions of Mandatory Intervention Laws’ (2000) 6(12) Violence Against Women 1384–1402 Erişim Tarihi 15 Nisan 2020.
33. Şahiner G, Toplumsal Cinsiyet ve Kadına Karşı Şiddetin Kadınların Üreme Sağlığına İlişkin Hizmetlerden Faydalanmasına Etkisi (Yüksek Lisans Tezi, T.C. Genelkurmay Başkanlığı Gülhane Askeri Tıp Akademisi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Kadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Bilim Dalı 2007) Erişim Tarihi 15 Nisan 2020.
34. Şimşek D C, ‘Kadına Şiddet Pazarlık Konusu’ (2015) 4 Ankara Barosu Dergisi 317-319.
35. Uçar A, ‘İstatistiki Verilerle Ulusal Basında Kadına Karşı Şiddet’ (2016) 7(2) İnönü Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 315-363.
36. Wallin Lundell I, Eulau L, Bjarneby F and Westerbotn M, ‘Women’s experiences with healthcare professionals after suffering from gender-based violence: An interview study’ (2018) 27 Journal of Clinical Nursing 949–957 Erişim Tarihi 15 Nisan 2020.
37. Yağcıoğlu A H, ‘6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun ve Uygulamada Karşılaşılan Sorunlar’ (2017) 9 (Özel Sayı) DEÜ Hukuk Fakültesi Dergisi 913966.
38. Yenisey F, ‘Uluslararası Sözleşmede Kadına Yönelik ‘Şiddet Riskinin’ Değerlendirilmesi ve Türk Hukuku’ (2012) 8(97-98) Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kazancı Hakemli Hukuk Dergisi (Yoncalı Platformu Sempozyumu Günleri Kütahya Türkiye’de Aile İçi Şiddetle Mücadele Hukuk Sempozyumu 10-13.