Yabancı Hakem Kararlarının Tenfizi İstemi Hakkında Türk Mahkemelerince Verilen Kararlara Karşı Kanun Yolları

Öz

Yabancı hakem kararlarının tenfizi istemiyle Türk mahkemelerinde açılan davalarda verilen kararlara karşı karardan memnun olmayan taraflar kanun yoluna başvurmayı arzu edebilir. Böyle bir başvuru tenfiz istemi hakkında verilen kararın üst yargı organlarınca denetimini sağlamaya yöneliktir. Bu çalışma kapsamında, yabancı hakem kararlarının Türkiye’de tenfizi istemi
hakkında verilen kararlar bakımından hangi kanun yollarına başvurulabileceği, kanun yoluna başvurunun kararın icrası üzerindeki etkisi, kanun yolu incelemesinin kapsamı ile inceleme neticesinde verilebilecek kararların yanı sıra, kanun yollarına başvuruda harç ve teminat konuları ele alınacaktır. Böylelikle yabancı hakem kararlarının tenfizi davalarında verilen
kararlar bakımından kanun yollarının hukuki rejimi, kanun yolları hakkında kabul edilen genel nitelikli düzenlemelerle
örtüştüğü veya ondan farklılaştığı yönleri ile ortaya konulmaya çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• hakem kararı
• yabancı hakem kararı
• Tahkim
• tenfiz
• yanacı hakem kararlarının tenfizi
• kanun yolu
• istinaf
• temyiz
• yargılamanın iadesi
• yabancı hakem kararlarının tenfizinde kanun yolları
• yabancı hakem kararlarının icrası
• yabancı hakem kararlarının denetimi

Legal Remedies Concerning the Decisions Rendered by Turkish Courts Regarding Requests for the Enforcement of Foreign Arbitral Awards

Öz

Turkish law provides legal remedies for a party who is dissatisfied with a Turkish court’s decision regarding the request for enforcement of a foreign arbitral award. Accordingly, the dissatisfied party may challenge the decision of the Turkish court before a higher court. Such a challenge results in the judicial control of the court’s decision on the enforcement of a foreign arbitral award by higher courts. This paper will handle some questions as to the legal remedies provided in Turkish law concerning the decisions on the enforcement of foreign arbitral awards. In this regard, the remedies provided, the impact of these remedies, the scope of the judicial control and the rulings that can be made therein, the requirement of court charges or security will be dealt with. This paper, thus, aims to examine the legal aspects of remedies concerning the decisions regarding the enforcement of foreign arbitral awards in Turkey by emphasising the aspects coinciding with the general provisions laid down for legal remedies and differing from those.

Anahtar Kelimeler

• arbitration
• arbitration in Turkey
• arbitral awards
• foreign arbitral awards
• enforcement
• enforcement of foreign arbitral awards
• legal remedies
• appeal
• retrial
• judicial control
• judicial control of enforcement decisions
• execution of foreign arbitral awards

Kaynakça

1. Acun Mekengeç M, ‘Türk Hukuku’nda Teminat Gösterme Yükümlülüğü’ (2017) 37(2) MHB 1-33.
2. Akıncı Z, Milletlerarası Ticari Hakem Kararlarının Tanınması ve Tenfizi (Dokuz Eylül Üniversitesi 1994).
3. Akıncı Z, Milletlerarası Tahkim, (5th edn, Vedat 2020).
4. Alangoya Y, Yıldırım K and Deren-Yıldırım N, Medenî Usul Hukuku Esasları (8th edn, Beta 2011).
5. Arslan İ, ‘Milletlerarası Ticari Tahkimde Türk Mahkemelerinin İhtiyati Tedbir ve İhtiyati Haciz Kararı Verme Yetkisi’ (2016) 7(27) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 691-728.
6. Arslan R, Yılmaz E and Taşpınar Ayvaz S, Medenî Usul Hukuku (3rd edn, Yetkin 2017).
7. Atalı M, Ermenek E and Erdoğan E, Medenî Usûl Hukuku (3rd edn, Yetkin 2020).
8. Atalı M, ‘Karar ve Hüküm’ in Hakan Pekcanıtez, Muhammet Özekes, Mine Akkan and Hülya Taş Korkmaz (eds), Pekcanıtez Usûl Medenî Usûl Hukuku (15th edn, On İki Levha 2017).

9. Ataman Figanmeşe İ ‘Milletlerarası Ticarî Hakem Kararlarının İptal Ve Tenfiz Davaları Yoluyla Mahkemelerce Mükerrer Kontrole Tâbi Tutulmaları Sorunu Ve Bu Sorunun Giderilmesine Yönelik İki Öneri’ (2011) 31(2) MHB 35-81.
10. Ataman Figanmeşe İ, ‘Hakem Kararlarının İptali Kararlarına Karşı İstinaf Yoluna Başvurmadan Doğrudan Temyiz Yoluna Başvurulup Başvurulamayacağı Sorunu ve Soruna İlişkin Güncel Gelişmeler’ (2017) 37(2) MHB (Prof. Dr. Yücel Sayman’a Armağan) 1004-1037.
11. Aybay R and Dardağan E, Uluslararası Düzeyde Yasaların Çatışması (Kanunlar İhtilafı) (2nd edn, İstanbul Bilgi Üniversitesi 2008).
12. Aygül M, ‘Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması Ve Tenfizi Davalarında Bazı Usul Hukuku Problemleri’ (Harç–İspat Yükü ve Deliller–Vasıflandırma) (2011) 31(2) MHB 83-121.
13. Bozanoğlu S and Günay ME, ‘Tenfiz Edilmemiş Yahut Kesinleşmemiş Yabancı Mahkeme Ve Hakem Kararlarının Türk İcra İflas Hukuku Işığında “İnfaz” Kabiliyeti Genel Haciz Yolu İle İlamsız Takibe Konu Edilip Edilemeyeceği Uygulamada Yaşanan Sorunlar’ (2017) 91(1) İstanbul Barosu Dergisi 226-240.
14. Budak AC and Karaaslan V, Medenî Usul Hukuku (4th edn, Adalet 2002).
15. Çalışkan Z, Milletlerarası Usul Hukukunda Teminat, İstanbul 2013.
16. Çelikel A and Erdem BB, Milletlerarası Özel Hukuk (16th edn, Beta 2020).
17. Deren Yıldırım N, ‘Kanun Yollarına Dair Bazı Düşünceler’ in Medenî Usûl ve İcra-İflâs Hukukçuları Toplantısı - IV Medenî Usûl Hukukunda Kanun Yolları ve Arabuluculuk Kanun Tasarısı (Türkiye Barolar Birliği 2007) 3-17.
18. Deynekli A, ‘Yabancı Hakem Kararlarının Türkiye’de Tanınması ve Tenfizinde Karşılaşılan Sorunlar’ (2014) 16(Özel Sayı) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (Prof. Dr. Hakan Pekcanıtez’e Armağan) 105-122.
19. Doğan V, Milletlerarası Özel Hukuk (6th edn, Savaş 2020).
20. Ekşi N, Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi (Beta 2013).
21. Ekşi N, ‘6545 sayılı Kanun’un Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Davalarında Görevli Mahkeme Üzerindeki Etkisi’, UTTDER (2017) 6(2) 381-396.
22. Ekşi ‘Yargıtay Kararları Işığında ICC Hakem Kararlarının Türkiye’de Tanınması ve Tenfizi’ (2009) 67(1) Ankara Barosu Dergisi 54-74.
23. Ekşi N, ‘Yargıtay Kararları Işığında Yabancı Hakem Kararlarının Tenfizinde Kamu Düzeni’ (2020) 40(1) PPIL 143-201.
24. Erten R, ‘Yabancı Mahkeme ve Hakem Kararları Hakkında Tenfiz Kararı Almak Her Zaman Zorunlu mudur? (2005-2006) 25-26 MHB (Prof. Dr. Gülören Tekinalp’e Armağan) 195-211.
25. Erten R, Milletlerarası Ticari Tahkim Hukukunda Geçici Hukuki Koruma Önlemleri (Adalet 2010).
26. Esen E, Uluslararası Ticari Tahkimde Tahkim Anlaşmasının Üçüncü Kişilere Teşmili (Beta 2008).
27. Gölcüklü İ, Milletlerarası Tahkimde Dava Açma Yasakları (On İki Levha 2018).
28. Demir Gökyayla C, Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizinde Kamu Düzeni (Seçkin 2001).
29. Huysal B, ‘6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu İle Getirilen Yenilikler Işığında Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanınması ve Tenfizi Konusunda Bazı Tespitler’ (2012) 32(1) MHB 71-101.
30. Kalpsüz T, Türkiye’de Milletlerarası Tahkim (2nd edn, Yetkin 2010).
31. Karslı A, Medeni Muhakeme Hukuku (4th edn, Alternatif 2014).
32. Koral R, ‘Hakemlik Kararına İzafe Edilecek Yerlilik veya Yabancılık Vasıfları Hakkındaki Türk Sistemi ve 1951 tarihli Yargıtay Genel Kurulunun «Otorite Kanunu» Kriteri’ (1976) 42(1-4) İÜHFM 155-199.
33. Köle M, ‘Yabancı Mahkeme Kararlarının Tanıma ve Tenfizinde Usul’ (2016) 21(34) Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 39-98. Kuru B, Medenî Usul Hukuku El Kitabı II (Yetkin 2020).
34. Nomer E, Devletler Hususî Hukuku (22nd edn, Beta 2017).
35. Nomer E, Ekşi N and Öztekin Gelgel G, Milletlerarası Tahkim I (5th edn, Beta 2016).
36. Önal A, ‘Tanıma Ve Tenfiz Kararlarının Hukuki Niteliği’ PPIL (2017) 37(2) 576-610.
37. Özekes M, ‘Kanun Yolları’ in Hakan Pekcanıtez, Muhammet Özekes, Mine Akkan and Hülya Taş Korkmaz (eds), Pekcanıtez Usûl Medenî Usûl Hukuku (15th edn, On İki Levha 2017).
38. Öztekin Gelgel G, ‘New-York Konvansiyonu’na Göre Hakem Kararlarının Tenfizinde Yargıtay’ın Bazı Kararlarının Değerlendirilmesi’ (2002) 22(2) MHB (Prof. Dr. Ergin Nomer’e Armağan) 1137-1158.
39. Sakmar A, Yabancı İlamların Türkiye’deki Sonuçları (Fakülteler Matbaası 1982).
40. Şanlı C, Esen E and Ataman Figanmeşe İ, Milletlerarası Özel Hukuk (8th edn, Beta 2020).
41. Şanlı C, Uluslararası Ticari Akitlerin Hazırlanması ve Uyuşmazlıkların Çözüm Yolları (7th edn, Beta 2019).
42. Şit B, Kurumsal Tahkim ve Hakem Kararlarının Tanınması ve Tenfizi (İmaj 2005).
43. Şit Köşgeroğlu B, ‘Yabancı Hakem Kararlarının Üçüncü Kişilere Karşı Tenfizi’ (2011) 15(3) Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1-30.
44. Tarman ZD, ‘Yabancı Mahkeme ve Hakem Kararlarının Türkiye’de Tenfizinde Karşılaşılan Sorunlara İlişkin Bazı Tespitler’ (2017) 37(2) PPIL 798–820.
45. Taşpınar Ayvaz S, ‘Asliye Ticaret Mahkemeleri Hakkında Yapılan Değişiklikler Çerçevesinde Tahkimde Görevli Mahkeme’ (2014) 16(Özel Sayı) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi (Prof. Dr. Hakan Pekcanıtez’e Armağan) 469-482.
46. Tiryakioğlu B, Yabancı Boşanma Kararlarının Türkiye’de Tanınması ve Tenfizi (AÜHF 1996).
47. Tüysüz C, Milletlerarası Ticari Tahkim Açısından İcra ve İflâs Hukukundaki Davalar (Beta 2017).
48. Uyar C, ‘Kesinleşmemiş Tenfiz İlamına Dayanılarak İhtiyati Haciz Talep Edilebilir mi?’ (2012) 86(3) İstanbul Barosu Dergisi 295-305.
49. Yılmaz N, ‘Yabancı Hakem Kararlarının Tenfizi Davalarında Harç Meselesi Üzerine İnceleme’ (2010) 83(5) İstanbul Barosu Dergisi 2898-2920.