Elektronik Tüketici Sözleşmelerinden Kaynaklanan Uyuşmazlıkların Çözümünde Elektronik Tahkim

Öz

Ticaretin elektronik ortama taşınmasıyla birlikte sınır ötesi bir hal alan elektronik ticaretten kaynaklanan uyuşmazlıkların sayısında da ciddi bir artış yaşanmıştır. Ancak mevcut geleneksel uyuşmazlık çözüm yöntemleri elektronik ticaretten kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünde değişen ihtiyaçlara cevap verememektedir. Olası bir uyuşmazlık halinde etkin bir uyuşmazlık çözüm mekanizmasının varlığına ilişkin endişeler ve uyuşmazlığın nasıl çözümleneceğine ilişkin belirsizlikler özellikle tüketicilerin elektronik ticaret işlemlerine taraf olmalarının önünde engel teşkil etmektedir. Halbuki olası bir uyuşmazlık durumunda sözleşme ilişkileri bakımından zayıf konumda olan tüketicilerin haklarının korunması büyük önem arz eder. Bu kapsamda özellikle tüketiciler nezdinde güvenin inşası ve elektronik ticaret potansiyelinin tam anlamıyla kullanılabilmesi için elektronik ticaretten kaynaklanan uyuşmazlıkların etkin ve hızlı bir şekilde çözüme kavuşturulması gerekir. Bunun için elektronik ticaretin kendine has özellikleriyle uyumlu ve bu alandaki ihtiyaçları karşılayan yeni bir uyuşmazlık çözüm sistemine ihtiyaç olduğu açıktır. Bu kapsamda elektronik ortamda akdedilen tüketici sözleşmeleri için devlet yargılamasına ve hatta geleneksel alternatif çözüm yollarına da alternatif çözüm yolları arayışı gündeme gelmiştir. Çevrimiçi alternatif uyuşmazlık çözüm yolları ve özellikle elektronik tahkim devlet yargılamasına ve geleneksel alternatif
uyuşmazlık çözüm yollarına alternatif olarak bu ihtiyaçların ve arayışların sonucu olarak ortaya çıkmış bulunmaktadır. İşbu çalışmanın odak noktasını da yabancı unsurlu elektronik tüketici sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünde karşılaşılan sorunlar ve bu tür uyuşmazlıkların çözümünde kullanılmak üzere çevrimiçi alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleri ve özellikle elektronik tahkim oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Elektronik Ticaret
• Elektronik Tüketici Sözleşmeleri
• Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yolları
• Çevrimiçi Alternatif Çözüm Yolları
• Elektronik Tahkim

Electronic Arbitration in the Resolution of Disputes Arising From Electronic Consumer Contracts*

Öz

With the mobilization of trade to the electronic environment, there has been a significant increase in the number of disputes arising from E-commerce. However, current traditional dispute resolution methods cannot respond to evolving needs to resolve such disputes. The uncertainties about resolving possible disputes and the concerns about an effective way to exercise their right to seek remedies causes consumers to take a distant stance toward E-commerce. Therefore, protecting the rights of consumers (in case of a possible dispute) is important. In order to increase consumer confidence
in E-commerce and use the existing E-commerce potential entirely, there should be an effective and rapid dispute settlement mechanism to resolve disputes arising from E-commerce. It is clear that there is a need for a new dispute resolution system that is compatible with the unique features of E-commerce. As such, the search for alternative dispute resolution methods for the disputes arising from electronic consumer contracts has come to the agenda. Online alternative dispute resolution methods, and electronic arbitration, have emerged due to the need for alternatives to litigation and traditional alternative dispute resolution methods. This study analyzes the problems encountered in the resolution of disputes arising from cross-border electronic consumer contracts and electronic arbitration as an online alternative dispute resolution method to be used for such disputes.

Anahtar Kelimeler

• Electronic Commerce
• Electronic Consumer Contracts
• ADR
• ODR
• Electronic Arbitration

Kaynakça

1. Ahalt AMM, ‘What You Should Know About Online Dispute Resolution’ (2009) 20 Practical Litigator 21-28.
2. Akıncı Z, Milletlerarası Tahkim (1st edn, Vedat 2016).
3. Akıncı Z, ‘Tahkim Giderlerinin Azaltılması ve Elektronik Tahkim’ (Milletlerarası Tahkim Semineri, 2013) 99-114.
4. Akıncı Z, ‘Elektronik Tahkim’ (Uluslararası Internet Hukuku Sempozyumu, İzmir May 2001) 429-435.
5. Arsdale SV, ‘User Protections in Online Dispute Resolution’ (2015) 21 Harvard Negotiation Law Review 107-142.
6. Arsic J, ‘International Commercial Arbitration on the Internet: Has the Future Come Too Early? (1997) 14(3) Journal of International Arbitration 209-221.
7. Aslan İY, 6502 sayılı Kanuna Göre Tüketici Hukuku (1st edn, Ekin 2014).
8. Atalı M, ‘Internet Ortamında Tahkim ve Usul Hukuku Sorunları’ (2007) (60) e-Akademi Hukuk, Ekonomi ve Siyasal Bilimler Aylık İnternet Dergisi 1-21.

9. Aygül M, ‘Milletlerarası Ticari Sözleşmelerde Lex Mercatoria’nın Uygulanması’ (2004) 12(3-4) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 45-85.
10. Badiei F, ‘Online Arbitration Definition and Its Distinctive Features’ in Marta Poblet, Brooke Abrahams and John Zeleznikow (eds), ODR (CEUR-WS.org 2010) 87-93.
11. Bains G and Andrade K, ‘The Potential for Mediating Disputes Online’ (Cfcj-fcjc.org, 2001) Erişim Tarihi 5 May 2021.
12. Balkar Bozkurt S, ‘Online Tahkim’ (2014) (Ocak 2014) Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 463-494.
13. Bayraktaroğlu Özçelik G, ‘Yabancı Unsurlu Tüketici Sözleşmelerinden Doğan Uyuşmazlıklarda Türk Mahkemelerinin Milletlerarası Yetkisinin Tayini’ (2014) 63(4) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 833-878.
14. Benyekhlef K and Gelinas F, ‘Online Dispute Resolution’ (2005) 10(2) Lex Electronica 1-129.
15. Betancourt JC and Zlatanska E, ‘Online Dispute Resolution (ODR): What Is It, and Is It the Way Forward’ (2013) 1(3) International Journal of Arbitration, Mediation and Dispute Management 256-264.
16. Brannigan C, ‘Online Dispute Resolution’ in Ginette Fisher and Allan J. Stitt (eds) Alternative Dispute Resolution Practice Manual (LexisNexis Canada, 2007) 6901-6939.
17. Bingöl FI, ‘Lex Mercatoria ve Türk Tahkim Hukuku’ndaki Yeri’ (2017) 19(Özel Sayı) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1953-1969.
18. Bozkurt Yüksel AE, ‘Fikri Mülkiyet Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk’ (2011) 10(2) İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 191-216.
19. Bozkurt Yüksel AE, ‘Patent Uyuşmazlıklarının Çözüm Yolları’ (Doktora Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi 2008).
20. Bozkurt Yüksel AE, ‘Elektronik Ticarette Elektronik Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Süreci’ (2008) (123) Mevzuat Dergisi.
21. Bozkurt Yüksel AE, ‘Online International Arbitration’ (2007) 4(1) Ankara Law Review 83-93.
22. Commission, ‘Buying online and solving disputes online: 24.000 consumers used new European platform in first year’ (Press release, 24 March 2017) IP/17/727.
23. Commission ‘A step forward for EU Consumers: Questions & Answers on Alternative Dispute Resolution and Online Dispute Resolution’ (Memo, 12 March 2013) MEMO/13/193.
24. Cona FA, ‘Application of Online Systems in Alternative Dispute Resolution’ (1997) 45(3) Buffalo Law Review 975-999.
25. Cortes P, ‘Online Dispute Resolution for Consumers in the European Union’ (2010) Taylor & Francis Erişim Tarihi 5 May 2021.
26. Council Directive 2013/11/EU of 21 May 2013 on Alternative Dispute Resolution for Consumer Disputes and Amending Regulation (EC) No 2006/2004 and Directive 2009/22/EC [2002], OJ L 165/63.
27. Council Regulation (EU) No 524/2013 of 21 May 2013 on Online Dispute Resolution for Consumer Disputes and Amending Regulation (EC) No 2006/2004 and Directive 2009/22/EC [2013], OJ L 165/1.
28. Council Regulation (EU) No 1215/2012 of the European Parliament and of the Council of 12 December 2012 on Jurisdiction and the Recognition and Enforcement of Judgments in Civil and Commercial Matters [2012], OJ L 351.
29. Council Regulation (EC) No 44/2001 of 22 December 2000 on Jurisdiction and the Recognition and Enforcement of Judgments in Civil and Commercial Matters [2001], OJ L 12.
30. Çörtoğlu Koca S, Zayıf Tarafın Korunduğu Sözleşmelerde Mahkemelerin Milletlerarası Yetkisi (İş, Tüketici ve Sigorta Sözleşmeleri) (1st edn, Yetkin 2016).
31. Del Duca LF, Rule C and Rogers V, ‘Designing a Global Consumer Online Dispute Resolution (ODR) System for Cross- Border Small Value – High Value Claims – OAS Developments’ (2010) Standford University Law School, Public Law & Legal Theory Research Paper Series, Paper 1635463.
32. Demirkol B, ‘Türk Hukukunda Genel İşlem Şartlarında Yer Alan Hukuk Seçimi, Yetki Anlaşması ve Tahkim Anlaşmalarının Hüküm Doğurması’ (2020) 40(2) Public and Private International Law Bulletin 1313-1350.
33. Deren Yıldırım N, ‘Tahkim ve Objektif Açıdan Tahkime Elverişlilik’ Prof. Dr. Yavuz Alangoya için Armağan (1st edn, Vedat 2007) 47-61.
34. Dickie J, Internet and Electronic Commerce Law in the European Union (1st edn, Hart Publishing 1999).
35. Dülger A, ‘Tahkim Duruşmalarının Online Yapılması: ISTAC ve Abu Dabi Tahkim Merkezi Kuralları İncelenmesi’ in Yusuf Çalışkan, Yeliz Bozkurt Gümrükçüoğlu, Ömer Faruk Erol, Ahmet Dülger, Gülnihal Ahter Yakacak, Ömer Faruk Kafalı (eds), Koronavirüs Döneminde Güncel Hukuki Meseleler Sempozyumu : Bildiri Tam Metin Kitabı (29-30 Mayıs 2020) (1st edn, İbn Haldun Üniversitesi 2020) 115-143.
36. Edwards L and Theunissen A, ‘Creating Trust and Satisfaction Online: How Important Is ADR? The UK eBay Experience’ (21st BILETA Conference: Globalisation and Harmonisation in Technology Law, Malta, April 2016).
37. Ekşi N, Milletlerarası Ticaret Hukuku (1st edn, Beta 2015).
38. Ercan M, ‘Uyuşmazlıkların Online Çözüm Yöntemleri’ (Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi 2012).
39. Ermenek İ, ‘Yargı Kararları Işığında Tüketici Sorunları Hakem Heyetleri ve Bu Alanda Ortaya Çıkan Sorunlara İlişkin Çözüm Önerileri’ (2013) 17(1-2) Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi 563-630.
40. Gellman R, ‘A Brief History of the Virtual Magistrate Project: The Early Months’ (The Online Dispute Resolution Conference, Washington DC, May1996).
41. Goodman A, Arabuluculuğa Hazırlanmak – Arabuluculuktan Yararlanacaklar için Rehber (1st edn, Mediation Publishing 2017).
42. Goodman JW, ‘The Pros and Cons of Online Dispute Resolution: An Assessment of Cyber - Mediation Websites’, (2003) 2(1) Duke Law&Technology Review 1-16.
43. Graffi LD, ‘Securing Harmonized Effects of Arbitration Agreements Under the New York Convention’ (2006) 28(3) Houston Journal of International Law 663-769.
44. Gül MA, ‘New York Sözleşmesi Bağlamında Hukuki Dinlenilme Hakkının İhlali’ (2017) 7(29) Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 361-406.
45. Güngör G, Milletlerarası Özel Hukukta Tüketicinin Korunması (1st edn, Yetkin 2000).
46. Heuvel EVD, ‘Online Dispute Resolution as a Solution to Cross-border E-disputes: An Introduction to ODR’ Erişim Tarihi 22 April 2021.
47. Hörnle J, ‘Online Dispute Resolution - The Emperor’s New Clothes? Benefits and Pitfalls of Online Dispute Resolution and its Application to Commercial Arbitration’ (Egov.ufsc.br, 2007) Erişim Tarihi 1 May 2021.
48. Huysal B, Milletlerarası Ticari Tahkimde Tahkime Elverişlilik (1st edn, Vedat 2010).
49. Ildır G, Alternatif Uyuşmazlık Çözümü - Medeni Yargıya Alternatif Yöntemler (1st edn, Seçkin 2003).
50. İnal HT, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanuna Göre Hazırlanmış Tüketici Hukuku, (1st edn, Seçkin 2014).
51. Koulu R, ‘Blockchains and Online Dispute Resolution: Smart Contracts as an Alternative to Enforcement’ (2016) 13(1) Scripted 40-69.
52. Kalafatoğlu MP, ‘Yabancı Unsurlu E-Tüketici Uyuşmazlıklarının İnternet Üzerinden Çözülmesi (Online Dispute Resolution) Konusunda, Görüş, Düşünce ve Öneriler’ (2018) 34(2) BATIDER 301-350.
53. Karamon MC, ‘ADR on the Internet’ (1996) 11 Ohio State Journal on Dispute Resolution 537-548.
54. Katsh E, ‘The New Frontier: Online ADR becoming a global priority’ (2000) Kış Dispute Resolution Magazine 6-8.
55. Katsh E, Rıfkın J and Gaitenby A, ‘E-Commerce, E-Disputes, and E-Dispute Resolution: In the Shadow of ‘eBay Law’’ (2000) 15(3) Ohio State Journal on Dispute Resolution 705-734.
56. Kaufmann-Kohler G, ‘Online Dispute Resolution and its Significance for International Commercial Arbitration’ in Gerald Aksen (ed) Global Reflections on International Law, Commerce and Dispute Resolution: Liber amicorum in honor of Robert Briner (1st edn, ICC 2005) 437-456.
57. Kaufmann-Kohler G and Schultz T, ‘The Use of Information Technology in Arbitration’ (2005) JusLetter 1-127.
58. Kaya F, E-Ticaret Hukuku ve Tüketici Hukuku Uygulamaları (1st edn, Seçkin 2016).
59. Kaya S, Consumer Dispute Resolution in the Digital Age: Online Dispute Resolution (1st edn, On İki Levha 2020).
60. Koçyiğit İ and Bulur A, Ticari Uyuşmazlıklarda Dava Şartı Arabuluculuk (1st edn, Adalet Bakanlığı 2019).
61. Kurtulan G, ‘Türk Hukukunda Tüketici Uyuşmazlıklarının Tahkime Elverişliliği’ (2017) (131) Türkiye Barolar Birliği Dergisi 239-260.
62. Kuru B, Medeni Usul Hukuku (1st edn, Legal 2015).
63. Kuru B, Arslan R and Yılmaz E, Medeni Usul Hukuku (25th edn, Yetkin 2014).
64. Liyanage C, ‘Online Arbitration Compared to Offline Arbitration and the Reception of Online Consumer Arbitration: An Overview of Literature’ (2010) 22(1) Sri Lanka Journal of International Law 173-194.
65. Lodder AR and Zeleznikov J, ‘Developing an Online Dispute Resolution Environment: Dialogue Tools and Negotiation Support Systems in a Three-Step Model’ (2005) 10 Harvard Negotiation Law Review 287-338.
66. Melamed JC, ‘Online Dispute Resolution’, 2019 Handbook on Dispute Resolution (Oregon State Bar, 2019) ch 41.
67. Morek R, ‘Regulation of Online Dispute Resolution: Between Law and Technology’ (Studylib.net, 2005) Erişim Tarihi 17 February 2021.
68. Nomer E, Devletler Hususi Hukuku (1st edn, Beta 2017).
69. Nomer HN, Borçlar Hukuku Genel Hükümler (1st edn, Beta 2013).
70. Okumuş N, ‘Türk Tahkim Hukukunda Hukuki Dinlenilme Hakkına Riayet Edilmemesi Sebebiyle Hakem Kararlarının İptali (HMK m.439/2.F)’ (2018) XXII(1-2) Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 191-208.
71. Özbay İ, ‘Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleri’ (2006) 10(3-4) Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 459-475.
72. Özbek M, ‘Avrupa Birliğinde Alternatif Uyuşmazlık Çözümü’ (2007) (68) Türkiye Barolar Birliği Dergisi 265-320.
73. Özbek M, ‘Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yollarına Genel Bir Bakış’ (2004) 1(1) Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 261-292.
74. Özbek M, Alternatif Uyuşmazlık Çözümü (1st edn, Yaklaşım 2004).
75. Özcan Z and Türk A ‘Yargıtay Kararları Eşliğinde Tüketici Sözleşmelerinde Yer Alan Haksız Şartların Denetimi’ (2020) 28(3) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 1465-1505.
76. Özdemir Kocasakal H, Elektronik Sözleşmelerden Doğan Uyuşmazlıkların Çözümünde Uygulanacak Hukukun ve Yetkili Mahkemenin Tespiti (1st edn, Vedat 2003).
77. Özdemir Kocasakal H, ‘İnternet Aracılığıyla Kurulan Uluslararası Özel Hukuk İlişkilerinden Doğan Uyuşmazlıkların Çözümünde Yetkili Mahkemenin Tespiti’ (2002) 1 Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 484-513.
78. Özekes M, ‘Uyuşmazlık Çözüm Yolları İçinde Arabuluculuk ve Bir Düzenleme Önerisi’ (2006) 7 Hukuki Perspektifler Dergisi 40-45.
79. Özel Ç, Tüketicinin Korunması Hukuku (1st edn, Seçkin 2016).
80. Özel S, ‘Yabancı Hakem Kararlarının Tenfizine Engel Bir Durum: Tahkim Sözleşmesinin Geçersiz Olması’ (2017) 23(1) Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 303-323.
81. Özmumcu S, ‘Dünyada ve Ülkemizde Online Uyuşmazlık Çözümleri Bağlamında Online Tahkim ve Uygulamaları’ (2020) 78(2) İstanbul Hukuk Mecmuası 431-454.
82. Özmumcu S, ‘6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un Hükümleri ve Yargıtay Kararları Çerçevesinde Tüketici Mahkemelerinin Görev Alanına Giren Uyuşmazlıklara Genel Bir Bakış’ (2014) 16(Özel Sayı: Hakan Pekcanıtez’e Armağan) Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 831-871.
83. Pekcanıtez H, ‘Hukuki Dinlenilme Hakkı’ (2000) in Prof. Dr. Seyfullah Edis’e Armağan (1st edn, Dokuz Eylül Üniversitesi) 753-791.
84. Philippe M, ‘ODR Redress System for Consumer Disputes – Clarifications, UNCITRAL Works & EU Regulation on ODR’ (2014) 1(1) International Journal of Online Dispute Resolution 57-69.
85. Philippe M, ‘Where is everyone going with online Dispute Resolution (ODR)?’ (2002) International Business Law Journal 167-208.
86. Qouteshat OH, ‘The Enforcement of Electronic Arbitral Awards in International Commercial Disputes under the New York Convention: The Case of Dubai and DIFC Courts’ (Doktora Tezi, University of Central Lancashire 2017).
87. Rainey D, ‘Third Party Ethics in the Age of the Fourth Party’ (2014) 1(1) International Journal of Online Dispute Resolution 37-55.
88. Sargın F, İnternet Aracılığıyla Gerçekleşen Marka İhlalleri Hakkında Milletlerarası Yetkiyi Haiz Mahkemeler ve Uygulanacak Hukuk (1st edn, Yetkin 2005).
89. Scherer M, ‘Remote Hearings in International Arbitration: An Analytical Framework’ (2020) 37(4) Journal of International Arbitration (forthcoming), Queen Mary School of Law Legal Studies Research Paper No.333/2020 1-36.
90. Schultz T, ‘Online Arbitration: Binding or Non-Binding?’ (ADR Online Monthly, 2002) Erişim Tarihi 2 March 2021.
91. Sılacı Korkmaz M, New York Konvansiyonu Uyarınca Tahkim Anlaşmasının Geçerliliği ve Ehliyet (1st edn, On İki Levha 2020).
92. Stewart K and Matthews J, ‘Online Arbitration of Cross-Border, Business to Consumer Disputes’ (2002) 56 University of Miami Law School Institutinal Repository 1111-1145.
93. Şanlı C, Uluslararası Ticari Akitlerin Hazırlanması ve Uyuşmazlıkların Çözüm Yolları (1st edn, Beta 2013).
94. Şit B, ‘İnternet ve Milletlerarası Yetki’ in Osman Berat Gürzumur (ed), Doç. Dr. Haluk Konuralp’a Armağan C.III (1st edn, Yetkin 2009) 917-968.
95. Şit B, ‘Tahkim Anlaşmasının Şekli: Yazılı Şekil Şartı ve İnternet Aracılığı İle Akdedilen Tahkim Anlaşmaları’ (2006) 25(1-2) Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni 411-436.
96. Tanrıver S, ‘Hukuk Uyuşmazlıkları Bağlamında Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yolları ve Özellikle Arabuluculuk’ (2006) 1(64) Türkiye Barolar Birliği Dergisi 151-178.
97. Tanrıver S, ‘Alternatif Uyuşmazlık Çözüm Yolları: Arabuluculuk Kurumuna Hukuki ve Sosyolojik Bir Bakış’ in Mehmet Ünal (ed), Prof. Dr. Fikret Eren’e Armağan (1st edn, Yetkin 2006) 821-842.
98. Topak S, ‘Tüketici Sözleşmelerindeki Haksız Şartların Bağlayıcı Olmamasının Sonuçları’ (2016) (122) Türkiye Barolar Birliği Dergisi 281-314.
99. Turan G, ‘Elektronik Sözleşmeler ve Elektronik Sözleşmelere Uygulanacak Hukukun Tespiti’ (2008) (77) Türkiye Barolar Birliği Dergisi 87-119.
100. Uluç İ, ‘Online Uyuşmazlık Çözümü’ Prof. Dr. Ramazan Arslan’a Armağan 2. Cilt (1st edn, Yetkin 2015) 1609-1643.
101. UNCITRAL Technical Notes on Online Dispute Resolution (New York April 2017) Erişim Tarihi 17 February 2021.
102. UNCITRAL Recommendation Regarding the Interpretation of Article II Paragraph 2, and Article VII, Paragraph I, of the Convention on the Recognition and Enforcement of Foreign Arbitral Awards, Done in New York, 10 June 1958 (7 July 2016) adopted by the UNCITRAL at its Thirty-Ninth Session, Official Records of the General Assembly, Supplement 17 (A/61/17), Annex II.
103. UNCTAD, ‘Consumer Protection in Electronic Commerce’ (24 April 2017) TD/B/C.1/CPLP.
104. UNCTAD, E-Commerce and Development Report 2003, Chapter 7 ‘Online dispute resolution: E-Commerce and beyond’ (United Nations, New York and Geneva, 2003) 77-203.
105. Uyumaz A, ‘Tüketici Hukukundan Doğan Uyuşmazlıkların Alternatif Çözüm Yolları’ (2012) 20(1) Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 100-129.
106. Victorio RM, ‘Internet Dispute Resolution (iDR): Bringing ADR into the 21st Century’ (2001) 1(2) Pepperdine Dispute Resolution Law Journal.
107. Witt ND, ‘Online International Arbitration: Nine Issues Crucial to its Success’ (2001) The American Review of International Arbitration 441-451.
108. Wolff R, New York Convention on the Recognition and Enforcement of Foreign Arbitral Awards of 10 June 1958 Commentary (1st edn, Hart Publishing 2012) 114-132.
109. Yeşilırmak A, Türkiye’de Ticari Hayatın ve Yatırım Ortamının İyileştirilmesi İçin Uyuşmazlıkların Etkin Çözümünde Doğrudan Görüşme, Arabuluculuk, Hakem-Bilirkişilik ve Tahkim: Sorunlar ve Çözüm Önerileri (1st edn, On İki Levha 2011).
110. Zunko IM, ‘Implementation of the ODR (Online Dispute Resolution) Platform According to the Regulation (EU) No 524/2013 on Online Dispute Resolution for Consumer Disputes’ (16th International Scientific Conference on Economic and Social Development – The Legal Challenges of Modern World, Split, September 2016) 264-272.
111. İstanbul Tahkim Merkezi Çevrimiçi Duruşma Usul ve Esasları 2020 Erişim Tarihi 30 August 2021.
112. Milletlerarası Ticaret Odası Milletlerarası Tahkim Kuralları 2021 Erişim Tarihi 8 May 2021.
113. Shenzhen Uluslararası Tahkim Mahkemesi Elektronik Tahkim Kuralları 2019 Erişim Tarihi 2 September 2021.
114. https://geneva-internet-disputes.ch Erişim Tarihi 1 March 2021.
115. https://pages.ebay.com/ebay-money-back-guarantee/questions.html Erişim Tarihi 1 March 2021.
116. https://uncitral.un.org/en/texts/arbitration/conventions/foreign_arbitral_awards/status2 Erişim Tarihi 18 February 2021.