Ottoman Industrialization in the 19th Century: State and Private Initiatives, Achievements, and Limitations

Year 2026, Issue: 102, 86 - 101, 07.01.2026

Tuğba Güngör

Abstract

The 19th century marks a pivotal period in which the Ottoman Empire transitioned from an agrarian-based economy to a modern, industrialized -namely capitalist- economic structure. As an inevitable consequence of the Industrial Revolution, the Empire found itself unable to compete with the West, leading to a near standstill in its industrial sector. In response, the Ottoman administration undertook various initiatives from the 19th century onward to establish a modern industrial base. In this context, the Tanzimat era, characterized by state-led industrialization efforts, and the subsequent encouragement of private enterprise, represent critical milestones in these endeavors. The 19th century significantly diverges from previous periods, not only due to the profound and transformative effects of the Industrial Revolution on the Ottoman economy, but also because it symbolizes the transition from a classical to a modern economic system. For this reason, the study focuses primarily on the industrial transformation efforts of this particular century.The study aims to examine the effects of the Industrial Revolution, which profoundly influenced and transformed socio-economic paradigms, on Ottoman industry. While Western Powers -particularly Britain- leveraged this groundbreaking revolution to maintain their economic superiority by adopting protectionist policies, the study seeks to depict the broader context of the Ottoman Empire’s position during this period and to explore the nature and scope of its industrialization attempts. In this regard, particular emphasis is placed on the 19th century industrialization efforts, during which the momentum toward modern-style industrial development significantly accelerated.

Keywords

Industrial Revolution , Ottoman Industry , Industrialization Efforts

Ethical Statement

During the writing process of the study “Ottoman Industrialization in the 19th Century: State and Private Initiatives, Achievements, and Limitations” scientific rules, ethical and citation rules were followed. No falsification was made on the collected data and this study was not sent to any other academic publication medium for evaluation.

Supporting Institution

Istanbul Universtiy, Institute of Social Sciences, Faculty of Economics

Project Number

No applicable

Thanks

Thanks to Prof. Dr. Zekai Özdemir.

References

• Bailey, F. Edgar (1942). British Policy And The Turkish Reform Movement: A Study in Anglo-Turkish Relations, 1826-1853, Harvard University Press, Cambridge
• Cipolla, Carlo M. (2003). Yelken ve Top. Çev. Aslı Kayabal, Kitap Yayınevi, İstanbul.
• Clark, Edward C. (2011). “Osmanlı Sanayi Devrimi, Tanzimat Değişim Sürecinde Osmanlı İmparatorluğu’’, Editörler: Halil İnalcık- Mehmet Seyitdanlıoğlu, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul.
• Doğruyol, Adnan. (2011). Osmanlı'dan Cumhuriyete Sanayileşme Çabaları. Akis Kitap, İstanbul.
• Eldem, Vedat. (1994). Osmanlı İmparatorluğu'nun İktisadi Şartları Hakkında Bir Tetkik (Vol. 96). Türk Tarih Kurumu Basımevi.
• Erdem, Ekrem (2016). Sanayi Devriminin Ardından Osmanlı Sanayileşme Hamleleri: Sanayi Politikalarının Dinamikleri ve Zaafiyetleri. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, (48), 17-44.
• Hobsbawm, E. J., Gülerman, Y., & Ersoy, A. (1987). Sanayi ve imparatorluk. Dost.
• Genç, Mehmet. (2000). Osmanlı İmparatorluğu'nda Devlet ve Ekonomi. Ötüken Neşriyat A.Ş., İstanbul.
• Genç, Mehmet (2021). Osmanlı İmparatorluğu'nda Devlet ve Ekonomi -I-, Ötüken Neşriyat A.Ş., İstanbul
• Georgeon, François (2006). Osmanlı-Türk Modernleşmesi 1900-1930-Seçilmiş Makaleler, Çev. Ali Berktay, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul.
• Geyikdağı, V. Necla (2008). Osmanlı Devleti’nde Yabancı Sermaye 1854-1914. Hil Yayın, İstanbul.
• Karal, Enver Ziya (1983). Osmanlı Tarihi, Islahat Fermanı Devri (1856-1861), cilt 6, Ankara: Türk Tarih Kurumu, 3. Baskı
• Kazgan, Gülten (2006). Tanzimat'tan 21. Yüzyıla Türkiye Ekonomisi. 3. Baskı. İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, İstanbul
• Kazgan, Haydar (1991). Osmanlıdan Cumhuriyete Şirketleşme- Osmanlı Sanayii Monografi ve Yorumlar, Töbank.
• Kepenek, Yakup (1994). Türkiye Ekonomisi, 6. Baskı, Remzi Kitabevi, İstanbul.
• Küçükerman, Önder (1988). ‘’Feshane’’ Defterdar Fabrikası. Sümerbank Yayınları, İstanbul.
• Kütükoğlu, Mübahat (1976). Osmanlı-İngiliz İktisâdi Münâsebetleri: 1838-1850 (Vol. 2). Edebiyat Fakültesi Basımevi, İstanbul.
• Inalcik, Halil., & Quataert, Donald. (1994). An Economic and Social History of the Ottoman Empire, 1300-1914. Quataert. Cambridge University Press
• Köymen, Oya. (2007). Sermaye Birikirken Osmanlı, Türkiye, Dünya, Yordam Kitap, 2. Baskı, İstanbul
• Önsoy, Rıfat (1984). Tanzimat Dönemi Sanayileşme Politikası 1839-1876. Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 2(2).
• Önsoy, Rıfat. (1988). Tanzimat Dönemi Osmanlı Sanayii ve Sanayileşme Politikası (No. 291). Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
• Pamuk, Şevket (1995). 19. Yüzyılda Osmanlı Dış Ticareti- Tarihi İstatistikler Dizisi. TC Başbakanlık Devlet İstatistik Enstitüsü, Ankara.
• Pamuk, Şevket (2008). Osmanlıdan Cumhuriyete Küreselleşme, İktisat Politikaları ve Büyüme- Seçme Eserleri II, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul.
• Pamuk, Şevket. (2018). Osmanlı Ekonomisinde Bağımlılık ve Büyüme (1820-1913), Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul.
• Seyitdanlıoğlu, Mehmet (2011). “Tanzimat Dönemi Osmanlı Sanayi (1839-1876)”, Tanzimat Değişim Sürecinde Osmanlı İmparatorluğu, Editörler: Halil İnalcık-Mehmet Seyitdanlıoğlu, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul.
• Seyitdanlıoğlu, Mehmet. (2009). Tanzimat Dönemi Osmanlı Sanayii (1839-1876). Tarih Araştırmaları Dergisi, 28(46), 53-69.
• Steinhaus, Kurt (1995). Atatürk Devrimi Sosyolojisi: Sosyo-Ekonomik Yönden Az Gelişmiş Ülkelerde Burjuva Toplumunun Gelişmesi Sorunu Üzerine Bir Araştırma, Çev: M. Akkaş, 2. Baskı, Sarmal Yayınevi, İstanbul.
• Tabakoğlu, Ahmet (2012). Türkiye İktisat Tarihi. Dergâh Yayınları, İstanbul
• Tamçelik, Soyalp (2000). Osmanlı Dönemi Demiryollarının Tarihi Gelişimi İçerisinde Siyasî, İktisadî ve Sosyal Etkileri. Erdem dergisi, Cilt:12, Sayı: 35, 483-535.
• TBMM Milli Saraylar Daire Başkanlığı (2004). Sanayi Devrimi Yıllarında Osmanlı Saraylarında Sanayi ve Teknoloji Araçları. 26). Cilt: 26, Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık.
• Türkdoğan, Orhan (2009). Türk Sanayi Toplumu. Timaş Yayınları, 2. Baskı, İstanbul.
• Quataert, Donald (1999). Sanayi Devrimi Çağında Osmanlı İmalat Sektörü. Çev. Tansel Güney, İletişim Yayınları, İstanbul.