Aile Gözünden Erken Çocukluk Dönemi Dindarlığı Üzerine Bir Araştırma

Öz

Dindarlık, dini bilginin ve inancın yaşantıya aktarılmasıdır. Dindarlık temelden ileriye doğru gelişen bir olgudur. Bu dini gelişim erken çocukluk döneminden itibaren belirmeye başlamakta ve çocuğun diğer gelişim özellikleriyle birlikte gelişmektedir. Hem Türkiye’de hem de çeşitli ülkelerde yapılan araştırmalara bakıldığında dini hayatın erken çocukluk döneminden itibaren mevcut olduğuna dair çalışmalar bulunmaktadır. Ancak ülkemizde çocukluk, erken çocukluk ve okul öncesi dönemleri dindarlığı ile ilgili yapılan çalışmaların yeterli olmadığı görülmektedir. Bu anlamda çalışmamızın literatüre önemli katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Erken çocukluk dönemi dindarlığı konusu ile ilgili yapılan bu araştırmada ailesinin gözünden erken çocukluk dönemindeki çocukların dindarlıklarının nasıl olduğunu tespit etmek amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda hazırlanan sorulara cevap aranmaya çalışılmıştır. Araştırmanın amacına ulaşabilmesi için nitel araştırma yönteminin desenlerinden olan fenomenolojik ve durum çalışması desenlerinden yararlanılmıştır. Araştırma 0-8 yaş çocuğu olan yaşları 31 ile 54 arasında değişen 8 kadın ve 5 erkek olmak üzere 13 katılımcı ile yürütülmüştür. Araştırmanın yapılabilmesi için hem etik kurulu izni alınmış hem de katılımcılara onam formu imzalatılmıştır. Veriler, 02/01/2025 ile 20/03/2025 tarihleri arasında toplanmıştır. Veriler, yarı yapılandırılmış görüşme tekniği ile toplanmıştır. Yarı yapılandırılmış form iki kısımdan oluşmaktadır. Birinci kısımda cinsiyet, yaş, eğitim durumu, medeni hal, ekonomik durumu, yerleşim yeri ve mesleği gibi demografik bilgiler yer almaktadır. İkinci kısımda ailelerin öznel dindarlık algıları, erken dönem çocukların dini gelişim kaynakları, merak ettikleri dini konular, kullandıkları dini kavram ve ifadeler, yaptıkları dini pratikleri ortaya çıkaracak sorular yer almaktadır. Elde edilen veriler betimsel ve içerik analizleri ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda, erken dönem çocuğu olan ailelerin çoğunun kendilerini dindar; yarısına yakını ise zayıf dindar olarak algıladıkları görülmektedir. Erken dönem çocukların dini gelişimlerinde en önemli faktörlerden birinin aile olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca erken çocukluk dönemi dini hayatında Diyanet’in 4-6 Yaş Kur’an kursu, cami, okul, televizyon, dini kitapların da etkili olduğu görülmektedir. Bu dönemde çocukların daha çok Allah ve ölüm konularını merak ettikleri anlaşılmaktadır. Aynı zamanda peygamber, cennet, cehennem, şeytan, sahur, Kabe ve ölüm sonrası konularını da merak ettikleri görülmektedir. Erken çocukluk dönemindeki çocuklar daha çok ‘Allah korusun’, ‘bismillahirrrahmanirrahim’, ‘inşallah’, ‘elhamdülillah’, ‘Allah’, ‘Allah bereket versin’ kavramlarını ve ifadelerini kullanmaktadırlar. Bununla birlikte çocukların dini pratikler de yaptıkları görülmektedir. En çok namaz ibadetine katıldıkları ve dua ettikleri anlaşılmaktadır. Bu ibadetlerle birlikte yaptıkları diğer ibadetler, oruç tutmak, abdest almak ve Kur’an okumaktır. Bunların dışında da çocukların katıldığı dini uygulamaların olduğu görülmektedir. Bunlarla birlikte erken çocukluk dönemindeki çocukların dindarlıklarında 3-6 yaş ve 7-8 yaş gruplarında benzerlikler olduğu gibi farklılıkların da olduğu tespit edilmiştir. Tüm bunlara göre erken çocukluk dönemi çocuklarının dini ifadeler kullandıkları, dini pratikler yaptıkları ve dinle ilgili konuları merak ettikleri bulgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Din Psikolojisi
• Dindarlık
• Dini Gelişim
• Çocuk
• Erken Çocukluk

A Study on Early Childhood Religiosity from the Perspective of Family

Öz

Religiosity is the application of religious knowledge and belief to life. It is a phenomenon that develops from the foundation to the future. This religious development begins to manifest in early childhood and develops alongside the child's other developmental characteristics. Studies conducted both in Turkey and various other countries indicate that religious life is present from early childhood. However, studies on religiosity in childhood, early childhood, and preschool periods in our country are insufficient. In this sense, it is believed that our study will make a significant contribution to the literature. This research on early childhood religiosity aims to determine how children's religiosity manifests from the perspective of their families. To this end, the study sought answers to the questions prepared. To achieve the research objective, phenomenological and case study designs, which are qualitative research methods, were used. The study was conducted with 13 participants (8 women and 5 men) aged between 31 and 54 years, all children aged 0-8. Ethical committee approval was obtained, and informed consent forms were signed by the participants. Data were collected between January 2, 2025, and March 20, 2025. The data were collected using a semi-structured interview technique. The semi-structured form consists of two parts. The first part includes demographic information such as gender, age, education level, marital status, economic status, place of residence, and occupation. The second part includes questions designed to reveal families' subjective perceptions of religiosity, the sources of religious development for early childhood children, religious topics they are curious about, religious concepts and expressions they use, and religious practices they engage in. The obtained data were analyzed using descriptive and content analyses. The analyses revealed that most families with young children perceive themselves as religious, while nearly half perceive themselves as weakly religious. It is understood that the family is one of the most important factors in the religious development of early childhood children. Furthermore, the Diyanet's 4-6 year old Quran courses, mosques, schools, television, and religious books also appear to have an influence on the religious life of early childhood. It is understood that children in this period are more curious about God and death. It is also observed that they are curious about topics such as the Prophet, heaven, hell, Satan, the pre-dawn meal (sahur), the Kaaba, and the afterlife. Early childhood children mostly use concepts and expressions such as "May God protect us," "In the name of God, the Most Gracious, the Most Merciful," "God willing," "Praise be to God," "God," and "May God bless you." Furthermore, it is seen that children also engage in religious practices. They most frequently participate in prayer and supplication. Other religious practices they perform include fasting, ablution, and reading the Quran. In addition to these, it is observed that children participate in other religious practices. Along with these, similarities and differences in religiosity among 3-6 and 7-8 year old children have been identified. Based on all these findings, it has been determined that early childhood children use religious expressions, engage in religious practices, and are curious about religious topics.

Anahtar Kelimeler

• Psychology of Religion
• Religiosity
• Religious Development
• Childhood
• Early Childhood

Kaynakça

1. Abay, Kader Cansu. “Türk Din Psikolojisi Çalışmalarında ‘Çocukluk Dönemi Dinsel Gelişimi’ Literatürü (1958-2020) Üzerine Bir Araştırma”. Türk Din Psikolojisi Dergisi 1 (2020), 181-218.
2. Acar, Hatice. İlkokul Çocuklarının İnanç Gelişimi: Psiko-Teolojik Bir Yaklaşım. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2006.
3. Akdemir, Amine. Boşanmış Aile Çocuklarının Sosyal Uyum Süreci ve Dindarlık Düzeyleri Arasındaki İlişki Üzerine Bir Araştırma. Ankara: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2021.
4. Akınal, Beyza. Aile Ortamı Dışında Yetişen Çocuklarda Ahlaki Gelişim (Gaziantep Örneklemi). İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2013.
5. Arı, Harun. Son Çocukluk Dönemi Dini Gelişiminde Sevgi ve Korku Motiflerinin Etkisi. İstanbul: Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2013.
6. Armaner, Neda. Din Psikolojisine Giriş. Ankara: Ayyıldız Matbaası, 1980.
7. Atik, Aslihan. “Erken Çocuklukta Peygamber Tasavvuru ve Din Eğitimi: Fenomenolojik Bir Araştırma”. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi 12 (28 Aralık 2021), 245-282. https://doi.org/10.53112/tudear.1000477
8. Ayaz, Ceyda. Çocuklarda Allah Tasavvurlarının Gelişmesinde Sevgi Ve Güvenin Etkisi (9-12 Yaş Grubu). Bursa: Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.

9. Ayhan, Rumeysa. Çocukluk Çağı Olumsuz Yaşantılarının Dinî Tutum ile İlişkisinde Bağlanma Stillerinin Aracı Rolü. Bursa: Bursa Uludağ Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2024. (TDV İslâm Araştırmaları Merkezi)
10. Bartkowski, John P. vd. “Religion and child development: Evidence from the Early Childhood Longitudinal Study”. Social Science Research 37/1 (01 Mart 2008), 18-36. https://doi.org/10.1016/j.ssresearch.2007.02.001
11. Bilici, Ali Baz. “Din Eğitiminin İlk Temelleri: Erken Çocuklukta Din”. Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 42 (2015), 65-87.
12. Bilici, Ali Baz. “İlk Çocukluk Döneminde Dinin Değeri ve Camiler”. VI. Ulusal Din Görevlileri Sempozyumu. ed. Muhammet Ali Orak. Konya: Kültür Yayınları, 2017.
13. Brainerd, Elizabeth - Menon, Nidhiya. “Religion and Health in Early Childhood: Evidence from South Asia”. Population and Development Review 41/3 (2015), 439-463. https://doi.org/10.1111/j.1728-4457.2015.00067.x
14. Cameron, Cynthia L. “A Review of ‘I Wonder: Engaging a Child’s Curiosity about the Bible.’: By Elizabeth F. Caldwell. Nashville, TN: Abingdon Press, 2016, 155.” Religious Education 112/2 (15 Mart 2017), 186-187. https://doi.org/10.1080/00344087.2016.1247318
15. Certel, Hüseyin. Din Psikolojisi. Ankara: Andaç Yayınları, 2003.
16. Clark, W. Houston vd. “Çocuklukta Din”. Dokuz Eylül Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 10 (1998), 183-205.
17. Çakmak İgalçı, Emine Elif. “Erken Çocukluk Döneminde Sosyal Bilişsel Öğrenme Kavramından Hareketle Değerler Eğitiminde Tasavvufî Unsurlar”. Balıkesir Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 14 (2021), 61-89.
18. Çın, Ahmet. “Erken Çocukluk Dönemi Din Eğitiminde Ebeveyn Tutumlarının Etkisi”. Batman Akademi Dergisi -Batman Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Hakemli Dergisi 4/2 (2020), 45-60.
19. Çın, Ahmet. İlk çocukluk döneminde çocuğun din eğitimi ve ailenin din eğitimine etkisi (Diyarbakır örneği). Diyarbakır: Dicle Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2019.
20. Dönmez, Fatma. “Okul Öncesi Dönem Çocukların Dini Tasavvurlarına Din Eğitimi Açısından Bir Yaklaşım”. 523-541. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 2013.
21. Ekaningtyas, Ni Luh Drajati - Yasa, I. Made Ardika. “Internalization of Religious Values in Early Childhood”. Jurnal Syntax Transformation 3/12 (2022), 1608-1614. https://doi.org/10.46799/jst.v3i12.656
22. Elkind, David. “The Origins of Religion in the Child”. Review of Religious Research 12/1 (1970), 35-42. https://doi.org/10.2307/3510932
23. Erden, Mualla. Okul Öncesi Eğitime Temel Yaklaşımlar ve Din Eğitimi. Ankara: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2016. (TDV İslâm Araştırmaları Merkezi)
24. Ete, Hatem - Yargı, Abdullah. Türkiye’de Dindarlık Algısı. İstanbul: İstanbul Politikalar Merkezi, Ankara Enstitüsü, 2023.
25. Gardiner, Harry W. - Gander, Mary J. Çocuk ve Ergen Gelişimi. ed. Bekir Onur. çev. Ali Dönmez - Nermin Çelen. Ankara: İmge Kitabevi Yayınları, 2015.
26. Glock, Charles Y. “On the Study of Religious Commitment”. Religious Education 57/sup4 (01 Temmuz 1962), 98-110. https://doi.org/10.1080/003440862057S407
27. Goldman, Ronald. Religious Thinking from Childhood to Adolescence. London: Routledge, 2022. https://doi.org/10.4324/9781003260684
28. Gücen, Ali vd. “4 6 Yaş Kur an Kursu Öğretim Programının Öğretici Görüşleri Çerçevesinde Değerlendirilmesi”. 752-765. İstanbul, 2016.
29. Güler, Ahmet vd. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2. Basım, 2015.
30. Gündüz, Fatma. Okul Öncesi Dönem Çocuğunda Dinî Tasavvurlara Psikolojik Bir Yaklaşım. Kahramanmaraş: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2007.
31. Hökelekli, Hayati. “Çocukta Ahlak Gelişimi ve Eğitimi”. Çocuk Gelişimi ve Eğitimi, 185-204.
32. Hökelekli, Hayati. Din Psikolojisi. Ankara: TDV Yayınları, 12. Basım, 2016.
33. Hökelekli, Hayati. Din Psikolojisine Giriş. Dem Yayınları, 6. Basım, 2017.
34. Hökelekli, Hayati. Psikolojiye Giriş. Bursa: Emin Yayınları, 7. Basım, 2021.
35. Karaca, Faruk. Dini Gelişim Psikolojisi. Istanbul: Kitapyurdu Doğrudan Yayıncılık (KDY), 1. Basım, 2022.
36. Karacoşkun, M. Doğan. “Okul Öncesi Dönem Çocuklarında Dua”. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 9/1 (2005), 101-124.
37. Karacoşkun, Mustafa Doğan. “Din Psikolojisi Bilimi ve Türkiye’deki Gelişimi”. Din Psikolojisi El Kitabı. ed. Mustafa Doğan Karacoşkun. Ankara: Grafiker Yayınları, 6. Basım, 2021.
38. Karadağ, Mehmet. Anne-Baba Ayrılığının 10-14 Yaş Aralığındaki Çocukların Dini Hayatları Üzerindeki Etkisi (kastamonu/Tosya Örneği). Kastamonu: Kastamonu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2019.
39. Karasu, Teceli. “Erken Çocukluk Dönemi Din Eğitiminde Yapılandırmacı Öğrenme Anlayışının İmkânı”. İslam Düşüncesi Araştırmaları. ed. Abdülcelil Bilgin - Yusuf Aydın. 405-434. Ankara: Araştırma Yayınları, 1. Basım, 2019.
40. Kaya, Zeynep. “Erken Çocukluk Döneminde Dinî Kavram Gelişim”. Erken Çocuklukta Dini-Ahlaki Gelişim ve Öğrenme. ed. Recep Kaymakcan. 451-475. İstanbul: Dem Yayınları, 2023.
41. Kaya, Zeynep. “Erken Çocukluk Döneminde İnanç Eğitiminin Temeli Olarak Dini Kavram Gelişimi”. Modern Dünyada Çocukluk ve Çocuk Eğitimi (Temalar, Tartışmalar, Kuramlar). ed. Süleyman Gümüş - Z. Şeyma Altın. 105-136. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, 1. Basım, 2022.
42. Kayıklık, Hasan. Din Psikolojisi: Bireysel Dindarlık Üzerine. Adana: Karahan Kitabevi, 2011.
43. Keyhan, Javad. “Designing a model of religious education strategies for preschool children in the family (mixed research)”. Quarterly Journal of Applied Issues in Islamic Education 5/1 (2020), 61-92.
44. Kılavuz, M. Akif. “Çocukluk Döneminde Dini Sorular”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 7/1 (01 Ocak 1998).
45. Kıraç, Ferdi vd. “Aile ve Dindarlık: Ebeveynlik Biçimleri ve Dindarlık Yönelimi İlişkisi”. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 27/Aile Özel Sayısı (19 Ekim 2025), 199-218. https://doi.org/10.32709/akusosbil.1723848
46. Kırışık, Elif Beyza - Naimi, Muhammed Naim. “Dinî Gelişim Bakımından İlk Çocukluk Dönemi”. Journal of Social Sciences & Humanities (2602-4276)/Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi 8 (2024), 100-112.
47. Kızılgeçi̇t, Muhammed. Din Psikolojisinin 200’ü. ed. Bülent Akot. Ankara: Otto Yayınları, 2017.
48. Kimter, Nurten. “Ergenlerde Benlik Saygısı ve Öznel Dindarlık Algısının Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 9/17 (09 Kasım 2013), 0.
49. Koç, Ahmet. “Curiosity of preschool children (4–6 years of age) about religious and moral issues”. Religions 14/2 (2023), 260. https://doi.org/10.3390/rel14020260
50. Kolb, Jonas. “Muslim Diversity, Religious Formation and Islamic Religious Education. Everyday Practical Insights into Muslim Parents’ Concepts of Religious Education in Austria”. British Journal of Religious Education 45/2 (03 Nisan 2023), 172-185. https://doi.org/10.1080/01416200.2021.1911787
51. Köylü, Mustafa. “Çocukluk Dönemi Dini İnanç Gelişimi ve Din Eğitimi”. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 45/2 (01 Ağustos 2004), 37-54. https://doi.org/10.1501/Ilhfak_0000000190
52. Kurttekin, Fatma. “What Do 4–6 Year-Old Children Ask about Religious Issues?” Religious Education 119/2 (14 Mart 2024), 117-133. https://doi.org/10.1080/00344087.2024.2303877
53. Mahdi, Adnan. “Religious Education Model for Children Age of Pre School in Family Melayu Sambas”. International Journal of Education, Psychology and Counseling 4/31 (2019), 333-349. https://doi.org/10.35631/IJEPC.4310029
54. Manen, Max van. Researching Lived Experience: Human Science for an Action Sensitive Pedagogy. New York: State University of New York Press, 1990. https://doi.org/10.4324/9781315421056
55. Mari, Vilà-Baños vd. “Religion in Early Childhood”. Keeping up with the Times: Diversity and Inclusion in Early Childhood Teacher Education Programs. ed. Mari Riojas-Cortez. London: Bloomsbury Publishing PLC, 2021.
56. Nişancı, Zübeyir. Sayılarla Türkiye’de İnanç ve Dindarlık. thk. Ayşe Betül Aydın - Hatice Nur Keskin. İstanbul: Uluslararası İslam Düşünce Enstitüsü, Mahya Yayıncılık, MEDAR, Marmara Üniversitesi Nüfus ve Sosyal Politikalar Uygulama ve Araştırma Merkezi, İbn Haldun Üniversitesi, 2023.
57. Oruç, Cemil. “Erken Çocukluk Dönemi Din Eğitimine Çoğulcu Bir Yaklaşım: ‘Gift to the Child’”. Değerler Eğitimi Dergisi 11/26 (2013), 227-258.
58. Oruç, Cemil. “Erken Çocukluk Dönemi Dini Gelişim Teorileri Bağlamında Di̇n Eğitimi”. Electronic Turkish Studies 8/8 (2013), 971-987.
59. Oruç, Cemil. Okul Öncesi Dönemde Çocuğun Din Eğitimi. İstanbul: Dem Yayınları, 2014.
60. Oruç, Cemil. Okul Öncesi Dönemde Çocuğun Din Eğitimi. İstanbul: Dem Yayınları, 2021.
61. Özeri, Zeynep Nezahat. “Okul Öncesi Çocuklarda Dinî ve Ahlâkî Değer Eğitimi”. Din ve Hayat: İstanbul Müftülüğü Dergisi 1 (2009), 92-94.
62. Öztabak, Muhammet Übeydullah - Altıntaş, Suat. “Okul Öncesi ve İlkokul Öğrencilerindeki Allah Tahayyülünün İncelenmesi”. Talim 4/1 (30 Haziran 2020), 43-77. https://doi.org/10.37344/talim.2020.2
63. Pazarlı, Osman. Din Psikolojisi. İstanbul: Remzi Kitabevi, 3. Basım, 1982.
64. Peker, Hüseyin. Din Psikolojisi. İstanbul: Çamlıca Yayınları, 15. Basım, 2017.
65. Rasmini, Ni Wayan - Karta, I. Wayan. “Analysis of the Impact of Storytelling Methods on Early Childhood Religion and Moral Development”. Jurnal Obsesi: Jurnal Pendidikan Anak Usia Dini 6/3 (2021), 1147-1157.
66. Richert, Rebekah A. - Granqvist, Pehr. “Religious and spiritual development in childhood”. Handbook of the Psychology of Religion and Spirituality. ed. Raymond F. Paloutzian - Crystal L. Park. 165-182. London and New York: The Guilford Press, 2. Basım, 2013.
67. Rottman, Joshua - Kelemen, Deborah. “Is there such a thing as a Christian child? Evidence of religious beliefs in early childhood”. Science and the World’s Religions 1 (2012), 205-238.
68. Rowland, Fay. “How useful is religious language for expressing children’s spiritual concepts?” Practical Theology 16/6 (02 Kasım 2023), 814-829. https://doi.org/10.1080/1756073X.2023.2270815
69. Sami, Said. “Çocukluk Dönemi İhmal ve İstismar Yaşantılarının Tanrı Tasavvuru ile İlişkisinde Bilişsel Çarpıtmaların Aracı Rolü”. Hitit Üniversitesi (Gazi Üniversitesi) Çorum İlahiyat Fakültesi Dergisi 23/2 (2024), 1067-1089.
70. Santrock, John W. Yaşam Boyu Gelişim Gelişim Psikolojisi. çev. Galip Yüksel. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık, 2012.
71. Sari, Meilida Eka vd. “The Role of Family Education in Improving Religion and Moral Values in Early Childhood”. Journal of Childhood Development 3/2 (30 Ağustos 2023), 89-97. https://doi.org/10.25217/jcd.v3i2.3871
72. Sayın, Esma. “Erken Çocukluk Döneminde Tasavvufî Ahlak Eğitimi”. Balıkesir Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 14 (2021), 90-100.
73. Selçuk, Mualla. “Çocuk Eğitiminde Dini Motifler (okul Öncesi Çağ)”. İslami Araştırmalar Dergisi 4/2 (1990), 105-117.
74. Şimşek, Hasan - Yıldırım, Ali. Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 11. Basım, 2018.
75. Tavukçuoğlu, Mustafa. “Okulöncesi çocuğunun eğitiminde din duygusu ve din eğitimi”. Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 14/14 (2002), 51-63.
76. Tetik, Hayati. “Anne Baba Tutumları ve Ailede Çocuğun Dini Gelişimi”. Universal Journal of Theology 5/2 (31 Aralık 2020), 135-171.
77. Tosun, Aybiçe - Yıldız, Kübra. “Erken Çocukluk Dönemi Din Eğitimi Yaklaşımları Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz”. Amasya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 12 (2019), 121-151.
78. Turan, Fethi. “Erken Çocukluk Döneminde Nasıl Bir Din Eğitimi”. Din ve İnsan Dergisi 4/7 (28 Haziran 2024), 32-59. https://doi.org/10.69515/dinveinsan.1457530
79. Ulcay, Hatice Sümeyye. İlköğretim Çağı Çocuk Resimlerinde Cennet ve Cehennem Tasavvuru. Sakarya: Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2011.
80. Yağcı, Samet. “Çocuklara Yönelik Peygamber Hikâyeleri Üzerine Bir İnceleme: Okul Öncesi İçin Peygamber Hikâyeleri Örneği”. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi 14 (2022), 37-61. https://doi.org/10.53112/tudear.1175845
81. Yapıcı, Asım. “Güdü ve İçerik Açısından Çocuk Duaları ve Dualara Yansıyan Sorunlar”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 5/2 (2005), 57-93.
82. Yavuz, Kerim. Çocukta Dinî Duygu ve Düşüncenin Gelişmesi. Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 1983.
83. Yavuzer, Haluk. Çocuk Psikolojisi. İstanbul: Remzi Kitabevi, 11. Basım, 1994.
84. Yıldırım, İsmet Ayşegül - Keleş, Oğuz. “Erken Çocukluk Dönemi Değerler Eğitimi Veren Kurumlarda Aile Katılımının İncelenmesi”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 23/2 (2023), 346-363.
85. Yılmaz, Sema. “Çocuklarda ‘Ölüm Kaygısı’nın Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi”. Bilimname : Düşünce Platformu 25 (Şubat 2013), 169-189.