Dalış Faaliyetinde Risk Faktörleri ve Alınabilecek Emniyet Tedbirleri Üzerine Nitel Bir Araştırma

Öz

Donanımlı dalış son yıllarda öne çıkan alternatif bir turizm aktivitesi ve profesyonel olarak gerçekleştirilen bir spor aktivitesidir. Donanımlı dalış faaliyetinin kaza ya da olay yaşanmadan insan sağlığı korunarak emniyetli bir şekilde gerçekleştirilmesi için emniyet bilincinin oluşturulması ve emniyet ile ilgili hususlara gerek eğitmenler gerekse dalıcılar tarafından disiplinli bir şekilde riayet edilmesi gerekmektedir. Dalış faaliyeti esnasında aşırı özgüven, dikkatsizlik, dalış öncesi uykusuzluk vb. çeşitli nedenler ile insan sağlığı zarar görebilmektedir. Bu çalışmada Türkiye’nin çeşitli destinasyonlarında faaliyet gösteren dalış eğitmenleri ile görüşmeler yapılarak dalış faaliyetinde risk faktörleri ve dalış emniyetinin sağlanması için alınması gereken emniyet tedbirlerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmada nitel araştırma desenleri arasında yer alan “durum çalışması” kullanılmıştır. Veriler, nitel veri toplama yöntemlerinden olan “yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi” kullanılarak elde edilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Analiz sonucunda elde edilen veriler dalış kazaları sonucunda can kaybı ve yaralanmaların yaşanabildiğini, yaralanma ile sonuçlanan kaza sayısının can kaybıyla sonuçlanan kaza sayısından fazla olduğunu, kazaların önemli bir kısmının dalış için uygun olmayan ekipman ya da dalış ekipmanlarının yanlış kullanımından kaynaklandığını göstermektedir. Dalış kazalarının önlenmesinde; doğru ekipmanların doğru şekilde kullanılması, dalış planının dikkatli bir şekilde yapılması, geçerli sertifikaların kullanımının sağlanması ve etkin bir eğitim verilmesi ile ilgili alınacak emniyet tedbirlerinin önem arz ettiği söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Risk faktörleri
• emniyet tedbirleri
• donanımlı dalış

A Qualitive Research on Risk Factors and Safety Measures to be Taken in Diving Activity

Öz

Scuba diving is an alternative tourism activity and a professional sports activity that has come to the fore in recent years. In order to carry out the scuba diving activity safely by protecting human health without experiencing an accident or incident, safety awareness must be created and, issues related to safety must be observed in a disciplined manner by both the instructors and divers. Excessive self-confidence, carelessness, insomnia before diving, etc., can cause damage to the human health. In this study, it is aimed to determine the risk factors in diving activities and the safety measures to be taken to ensure diving safety by interviewing diving instructors working in various destinations in Turkey. In the study, “case study,” which is one of the qualitative research designs, was used. The data were obtained by using “semi-structured interview method,” which is among the qualitative research methods. The data obtained from the interviews were analyzed with the content analysis method. The findings obtained as a result of the analysis show that loss of life and injuries can occur as a result of diving accidents, the number of accidents resulting in injury is higher than the number of accidents resulting in loss of life, and a significant part of the accidents are caused by the improper use of equipment or diving equipment that is not suitable for diving. In the prevention of diving accidents, it can be said that the safety measures to be taken regarding the correct use of the right equipment, making the diving plan carefully, ensuring the use of valid certificates, and providing an effective training are important.

Anahtar Kelimeler

• Risk factors
• safety measures
• scuba diving

Kaynakça

1. Altunay, E., Oral, G., & Yalçınkaya, M. (2014). Eğitim kurumlarında mobbing uygulamalarına i̇lişkin nitel bir araştırma. Sakarya University Journal of Education, 4(1), 62–80.
2. Aygün, Y., & Tüfekçi, Ş. (2020). Leisure and SCUBA diving safety tips during and after COVID-19. Cogent Social Sciences, 6(1), 1–14.
3. Baek, H. K., Kim, K. B., & Choi, H. Y. (2021). A research on safety rules for safe scuba diving. Review of International Geographical Education Online, 11(8), 365–376.
4. Bajaj, V., Elmaaroufi, K., Fulton, N., & Platzer, A. (2019). Verifiably safe scuba diving using commodity sensors: Work-in-progress. International Conference on Embedded Software Companion, 1–2.
5. Başkale, H. (2016). Nitel araştırmalarda geçerlik, güvenirlik ve örneklem büyüklüğünün belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1), 23–28.
6. Beycioğlu, K., & Aslan, B. (2012). Öğretmen ve yöneticilerin öğretmen liderliğine i̇lişkin görüşleri: Bir karma yöntem çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 2(2), 191–223.
7. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Örnekleme yöntemleri. Ayrıntı Basım Yayın ve Matbaacılık.
8. Cialoni, D., Pieri, M., Balestra, C., & Marroni, A. (2017). Dive risk factors, gas Bubble Formation, and decompression illness in recreational SCUBA diving. Analysis of DAN Europe DSL data base. Frontiers in Psychology, 8(1587), 1587.

9. Coxon, C., Dimmock, K., & Wilks, J. (2008). Managing risk in tourist diving: A safety-management approach. In New frontiers in marine tourism: Diving experiences, sustainability management (pp. 201-219).
10. Doğru, H., Çelik, B., & Yılmaz, B. (2019). Dalış turizmi emniyeti: Risk faktörleri ve çözüm önerileri. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 30(3), 185–197.
11. Elbaradie, M. Y. (2020). Evaluating marine safety factors and their relationship to diving accidents and diseases. Journal of Applied Sports Science, 10(1), 9–20.
12. Jang, S. H., & Kim, S. G. (2021). Examining rescue attempts after scuba diving accidents in South Korea: Causes and strategies. Journal of Coastal Research, 114(sp1), 609–613.
13. Jenfu, C., & Diamond, M. (2005). SCUBA diving for individuals with disabilities. American Journal of Physical Medicine and Rehabilitation, 84(5), 369–375.
14. Low, B. K. L., & Chan, A. H. S. (2021). Identification of observable risk-taking behaviours among SCUBA divers. In. Advances in Intelligent Systems and Computing Joint Conference of the Asian Council on Ergonomics and Design and the Southeast Asian Network of Ergonomics Societies, 102–111.
15. Lucrezi, S., Egi, S. M., Pieri, M., Burman, F., Ozyigit, T., Cialoni, D., Thomas, G., Marroni, A., & Saayman, M. (2018). Safety priorities and underestimations in recreational scuba diving operations: A European study supporting the implementation of new risk management programmes. Frontiers in Psychology, 9, 383.
16. Mirasoglu, B., & Aktas, S. (2017). Turkish recreational divers: A comparative study of their demographics, diving habits, health and attitudes towards safety. Diving and Hyperbaric Medicine, 47(3), 173–179.
17. Page, S. J., Bentley, T., & Walker, L. (2005). Tourist safety in New Zeland and Scotland. Annals of Tourism Research, 32(1), 150–166.
18. Ranapurwala, S. I., Wing, S., Poole, C., Kucera, K. L., Marshall, S. W., & Denoble, P. J. (2017). Mishaps and unsafe conditions in recreational scuba diving and pre-dive checklist use: A prospective chat study. Injury Epidemiology, 4(1), 1.
19. Stone, P. J., Dunphy, D. C., Marshall, S. S., & Ogilvie, D. M. (1966). The general inquirer: A computer approach to content analysis. The M.I.T. Press.
20. Subaşı, M., & Okumuş, K. (2017). Bir araştırma yöntemi olarak durum çalışması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 419–426.
21. Türkel, İ. Ş., & Gökdemir, S. (2021). Dalış turizmi kapsamında, Çanakkale Boğazı ve çevresinde bulunan batıkların dalış rotalarının belirlenmesi. Turist Rehberliği Nitel Araştırmalar Dergisi, 2(1), 44–74.
22. Türnüklü, A. (2000). Eğitimbilim araştırmalarında etkin olarak kullanılabilecek nitel bir araştırma tekniği: Görüşme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 24(24), 543–559.
23. Urcan, K., Karahan, T., & Özbek, S. (2017). Dalış sistemlerine farklı ve yenilikçi bir yaklaşım. Beykent Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 10(2), 213–229.
24. Yarmacı, N., Çakır Keleş, M., & Ergil, B. (2017). Su altı dalış turizminin mevcut durumu, sorunları ve geliştirilmesine yönelik öneriler: Kaş örneği. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 1(1), 66–87.
25. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (6. baskı). Türkiye Seçkin Yayıncılık.