İki Fransızca öğretim kitabının dilbilgisi öğretimi açısından karşılaştırmalı çözümlemesi: Défi ve L’atelier

Öz

Geçmişten günümüze yabancı dil eğitim-öğretiminde dilbilgisinin yeri büyük ölçüde değişmiştir. Yeni yöntemlerle birlikte önceden pasif durumda olan öğrenci, günümüzde düşünmeye ve sorgulamaya teşvik edilerek aktif duruma getirilmiştir. Dilin yadsınamaz bir kısmını oluşturan dilbilgisinin yabancı dil eğitim-öğretimi içerisindeki yerinin yıllar içinde oldukça değiştiği söylenebilir. Eskiden yabancı dil öğretiminde amaç olan ve derslerde açıkça öğretilen dilbilgisi günümüzde derslere ve ünitelere örtük olarak dahil edilmekte, öğrenciye çeşitli örnekler verilip genelleme ve dilbilgisi kuralını oluşturma işi öğrenciden beklenmektedir. Bu şekilde yabancı dil öğretiminde önceden pasif durumda olan öğrenci, günümüzde düşünmeye ve sorgulamaya teşvik edilerek aktif duruma getirilmiştir. Bu çalışmada öncelikle Fransızca dilbilgisinin, çeşitli yabancı dil öğretim yöntem ve yaklaşımlarındaki öğretim şekli hakkında bilgi verilmiştir. Ardından başka bir başlık altında dilbilgisi türlerinin bazı yazarlara göre yapılmış sınıflandırmaları irdelenmiştir. Ayrıca tümce dilbilgisi ve zaman içinde yapısalcı dilbilimin etkisiyle ortaya çıkmış olan metin dilbilgisi gibi farklı dilbilgisi türlerine de yer verilmiştir. Çalışmayı somutlaştırmak amacıyla Maison des langues ve Didier yayınevleri tarafından yayımlanmış Défi 3 B1 ve L’atelier B1 Fransızca öğretim kitapları dilbilgisi öğretimi açısından hem Jean-Pierre Cuq’ün geliştirdiği dilbilgisi çözümleme ölçeğiyle hem de Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni (OBM) B1 düzeyi dilbilgisi konularına uygun olarak incelenmiş ve karşılaştırılmıştır. Sonuç olarak, bazı dilbilgisi konularının kitaplara dahil edilmesi konusunda birtakım öneriler getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Dilbilgisi öğrenimi/öğretimi
• yabancı dil olarak Fransızca
• Fransızca öğretim kitapları
• B1 düzeyi

A comparative analysis of two French course books in terms of grammar teaching: Défi and L’atelier

Abstract

The place of grammar in foreign language teaching has changed greatly over the time. With new methods, students who are previously passive recipients, have been turned into active persons by encouraging them to consider and to interrogate. It can be said that the place of grammar, which constitutes an important part of the language, has changed considerably over the years in foreign language teaching. It was the main goal of the language learning and it was explicitly taught before. But nowadays it is implicitly integrated to the lessons. Various examples are given to the learners and the work of creating the grammar rule is expected from them. In this way, the learner, who was in a passive position in foreign language teaching, has now been encouraged to think and question. In this study, the way of teaching French grammar is summarized in various foreign language teaching methods and approaches. Then, under another title, different classifications of grammar types were observed according to several authors. Besides, grammar types such as text grammar, which is developed under the influence of structural linguistics, and sentence grammar are included in the study. With the intention of concretising the study, two French course books, published by publishing houses Maison des langues and Didier, Défi 3 B1 and L’atelier B1, were examined and compared in terms of grammar teaching in two ways: according to the grammar scale of Jean-Pierre Cuq and grammar subjects in level B1 of the Common European Framework of Reference for languages (CEFR). As a result, suggestions were offered regarding the integration of some grammar topics in these course books.

Keywords

• Grammar learning/teaching
• French as a foreign language
• French course books
• level B1 in French

Kaynakça

1. Akbulut, Y. (2012). Veri Çözümleme Teknikleri. A. Şimşek (Ed). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri içinde (s. 162-195). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayını.
2. Aydoğu, C., Ercanlar, M. & Aydınalp, E. B. (2017). Fransızca Yabancı Dil Öğretiminde Eylem-Odaklı Yaklaşıma Dayalı Bir Uygulama Örneği: Nitel Bir Durum Çalışması, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32 (4), 760-779. Çevrimiçi: http://www.efdergi.hacettepe.edu.tr/yonetim/icerik/makaleler/2417-published.pdf, Erişim Tarihi: 11.10.2020.
3. Balaban Salı, J. (2012). Verilerin Toplanması. A. Şimşek (Ed). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri içinde (s. 134-161). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
4. Bérard, E. (1991). L’approche communicative. Théorie et pratiques. Paris: CLÉ International.
5. Bérard, E. (2019). Des pratiques grammaticales. Synergies France, 13, 19-29.
6. Biras, P., Chevrier, A., Witta, S., Fouillet, R. & Ollivier, C. (2019). Défi 3 B1. Méthode de Français. Livre de l’élève. Paris: Éditions Maison des Langues.
7. Cocton, M.-N., Kohlmann, J., Rabin, M. & Ripaud, D. (2020). L’atelier B1. Agir, Coopérer, Apprendre. Méthode de Français. Paris: Les Éditions Didier.
8. Conseil de L’Europe. (2001). Cadre Européen Commun de Référence Pour Les Langues: Apprendre, Enseigner, Évaluer. Strasbourg: Didier. Çevrimiçi: https://rm.coe.int/16802fc3a8, Erişim Tarihi: 06.09.2020.

9. Cuq, J.-P. (1996). Une introduction à la didactique de la grammaire en Français langue étrangère. Paris: Didier.
10. Germain, C. (1993). Évolution de l’enseignement des langues : 5000 Ans d’histoire. Paris: CLÉ International.
11. Germain, C. ve Séguin, H. (1998). Le point sur la grammaire. Paris: CLÉ International.
12. Grevisse, M. ve Goosse, A. (2008). Le Bon Usage, Grammaire Française. 14e édition. Bruxelles: Éditions De Boeck Université.
13. Izydorczyk, F. (2015). CIEP DELF B1 Eğitimi Ders Notları (Stage d’habilitation des examinateurs-correcteurs, Niveau B1), 9-11 Ekim 2015, Ankara.
14. Kaplan, N. (2011). L’étude de la grammaire dans le manuel de FLE "Salut". Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Ankara.
15. Kıran, Z. (2010). Fransızca Dilbilgisi ve Çeviri Kılavuzu. Ankara: Seçkin.
16. Korkut, E. (2015). Metin Dilbilimi ve Dil Öğretimi. E. Korkut ve I. Onursal Ayırır (Eds), Dil Bilimleri ve Dil Öğretimi içinde (s. 159-188). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
17. Kuduz, E. (2019). L’utilisation des tâches dans l’enseignement du FLE (Yayınlanmamış Yüksek Lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
18. Le Robert Dixel Mobile (t.y.). Bir akıllı telefon uygulaması olan Fransızca sözlük.
19. Mawushi ve Ganyo, (2015). L’Approche communicative et enseignement/apprentissage du FLE dans le contexte plurilingue ghanéen. Regard sur trois manuels d’enseignement : Arc-en-ciel, Latitudes et Panorama, International Journal Of Humanities And Cultural Studies, 2 (1), 371-381.
20. MEB (2009). Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni. Öğrenme-Öğretme-Değerlendirme. Çevrimiçi: http://www.dilbilimi.net/ab_diller_icin_ortak_avrupa_basvuru_metni_meb_tarafindan.pdf, Erişim Tarihi: 06.10.2020.
21. Neveu, F. (2015). Dictionnaire des sciences du langage. Paris: Armand Colin.
22. Onursal, İ. (2003). Türkçe metinlerde bağdaşıklık ve tutarlılık. Günümüz Dilbilim Çalışmaları. İstanbul: Multilingual Yayınları, s. 121-132. Çevrimiçi: http://www.ege-edebiyat.org/docs/238854.pdf, Erişim Tarihi: 21.10.2020.
23. Özçelik, N. (2012). L’enseignement et l’apprentissage de la grammaire en classe du fle, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 31 (1), 175-186.
24. Puren, C. (1988). Histoire des méthodologies de l’enseignement des langues. Paris: Nathan-CLE International.
25. Puren, C. (2016). De l’approche communicative à la perspective actionnelle : exercice de décodage d’une « manipulation génétique ». Çevrimiçi: www.christianpuren.com/mes-travaux/PUREN_2016a Erişim Tarihi: 06.10.2020.
26. Riegel, M., Pellat, J.-C. ve Rioul, R. (2004). Grammaire Méthodique du Français. Paris: Quadrige/PUF.
27. Saydı, T. (2015). L’approche actionnelle et ses particularités en comparaison avec l’approche communicative, Synergies Turquie, 8, 13-28. Çevrimiçi: https://www.gerflint.fr/Base/Turquie8/saydi.pdf, Erişim Tarihi: 11.10.2020.