Araştırma Makalesi

Yunan Bağımsızlık Hareketi ve Rus Dekabristler

Sayı: 5 30 Haziran 2021
PDF İndir
RU EN TR

Yunan Bağımsızlık Hareketi ve Rus Dekabristler

Öz

1821 senesinde Osmanlı Devleti’nden ayrılmak için başlatılan Yunan bağımsızlık hareketi, sadece Avrupa’nın siyasi haritasını değiştirmekle kalmamış aynı zamanda o dönemdeki pek çok liberal hareket için de model olmuştur. Bunun örneklerinden biri de Rusya topraklarında görülen Dekabrist harekettir. Adını Aralık 1825 tarihinde çıkan bir isyandan alan Dekabrist akım ya da başka ifadeyle Dekabristler, Rusya’daki çarlık rejimi karşıtı ilk örgütlenmedir. Çarlık rejiminin sert mutlakiyetçi politikalarına karşı oluşan bu yapı, Yunan isyanını çok yakından takip ederek, bu hareketin planlayıcısı olan Filiki Eteria derneği ile yakın ilişkiler geliştirmiştir. Bu nedenle pek çoğunun Filiki Eteria’nın üyesi olduğu Dekabristler, Osmanlı Devleti’ne karşı başlatılan Yunan isyanına destek olurken, diğer taraftan bu hareketten etkilenmiş ve ülkelerindeki değişim ve dönüşümün hazırlayıcısı ve uygulayıcısı olmak istemişlerdir. Bu bağlamda ilk olarak 1816 senesinde St. Petersburg’da Kurtuluş Birliği ardından 1818 senesinde de Refah Birliği adlı başka bir oluşum meydana gelmiştir. Ancak bu iki oluşum, Dekabrist akımın benimsediği hedeflere uygun değildir. Bu nedenle 1821 senesinde büyük çoğunluğunu subayların oluşturduğu ve birbirleriyle sıkı temas halinde olan iki örgüt meydana getirmiştir. Bu nedenle Refah Birliği’nin yerini St. Petersrburg’da kurulan Kuzey Derneği ve Tulçin’de kurulan Güney Derneği isimli örgütler almıştır. Bunlardan Kuzey Derneğinin görüşlerini Nikita Muravyev, Güney Derneğinin ise Albay Pavel Pestel temsil etmektedir. Dekabristlerin Rusya’nın geleceği ile ilgili tartışmaları devam ederken Kasım 1825 tarihinde Çar I. Aleksandr’in ölümü, Dekabristler için uygun bir ortam yaratmıştır ve subaylar isyan etmiştir. Ancak subayların hazırladığı birliklerin çok kısa sürede dağılması ile Dekabrist isyan daha ilk aşamasında başarısızlığa uğramıştır. Bu olay, Rus tarihinde ilk kez toplumsal değişme programına sahip seçkinler grubunun Rus otokrasisine karşı silahlı başkaldırısıdır. Fakat öncelikli amacı serfliği kaldırarak ülkedeki otokrasiyi, anayasal monarşiye çevirmek olan Rus anayasacılığı büyük bir yenilgi almıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Anderson, Matthew S. Doğu Sorunu 1774- 1923 Uluslararası İlişkiler Üzerine Bir İnceleme. çev. İdil Eser. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2010.
  2. Armaoğlu, Fahir. 19. Yüzyıl Siyasi Tarihi 1789-1914. İstanbul: Timaş Yayınları, 2013.
  3. Aslantaş, Selim. Osmanlı’da Sırp İsyanları 19. Yüzyılın Şafağında Balkanlar. İstanbul: Kitap Yayınevi, 2007. Atabay, Mithat. Aydınlanma Çağı ve Avrupa. Ankara: Nobel Yayın, 2004.
  4. Basenko, Oksano. “Η διάπλαση των ιδεών των Ρώσων Δεκεμβριστών μέσα από την πολιτική παρακαταθήκη του Ρήγα και την Ελληνική Επανάσταση”, http://academy.eng.auth.gr/files/01_18_pr_rg.pdf, Erişim tarihi: 16.05.2021, 193-201.
  5. Bolisakof, Leonida. Νέα Στοιχεíα για την Φιλική Εταιρíα. Μετ. Κ. Φουντουκíδη. Aθήνα: Ορíζοντες, 1972.
  6. Bookchin, Murray. Halk Hareketleri Tarihi Fransız Devriminden İkinci Enternasyonele. çev. Deniz Keskin. 2. Ankara: Dipnot Yayınları, 2017.
  7. Brewer, David. The GreekWar of Independence The Struggle for Freedom Ottoman Oppression and Birth of the Modern Greek Nation. New York: The Overlook Press, 2001.
  8. Bushkovitch, Paul. Rusya’nın Kısa Tarihi. çev. Mehmet Doğan. İstanbul: Boğaziçi Yayınları, 2016.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

12 Şubat 2021

Kabul Tarihi

24 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Sayı: 5

Kaynak Göster

APA
Erman, A. (2021). Yunan Bağımsızlık Hareketi ve Rus Dekabristler. Rusya Araştırmaları Dergisi, 5, 1-19. https://doi.org/10.48068/rusad.879238
AMA
1.Erman A. Yunan Bağımsızlık Hareketi ve Rus Dekabristler. RUSAD. 2021;(5):1-19. doi:10.48068/rusad.879238
Chicago
Erman, Arzu. 2021. “Yunan Bağımsızlık Hareketi ve Rus Dekabristler”. Rusya Araştırmaları Dergisi, sy 5: 1-19. https://doi.org/10.48068/rusad.879238.
EndNote
Erman A (01 Haziran 2021) Yunan Bağımsızlık Hareketi ve Rus Dekabristler. Rusya Araştırmaları Dergisi 5 1–19.
IEEE
[1]A. Erman, “Yunan Bağımsızlık Hareketi ve Rus Dekabristler”, RUSAD, sy 5, ss. 1–19, Haz. 2021, doi: 10.48068/rusad.879238.
ISNAD
Erman, Arzu. “Yunan Bağımsızlık Hareketi ve Rus Dekabristler”. Rusya Araştırmaları Dergisi. 5 (01 Haziran 2021): 1-19. https://doi.org/10.48068/rusad.879238.
JAMA
1.Erman A. Yunan Bağımsızlık Hareketi ve Rus Dekabristler. RUSAD. 2021;:1–19.
MLA
Erman, Arzu. “Yunan Bağımsızlık Hareketi ve Rus Dekabristler”. Rusya Araştırmaları Dergisi, sy 5, Haziran 2021, ss. 1-19, doi:10.48068/rusad.879238.
Vancouver
1.Arzu Erman. Yunan Bağımsızlık Hareketi ve Rus Dekabristler. RUSAD. 01 Haziran 2021;(5):1-19. doi:10.48068/rusad.879238

Rusya Araştırmaları Dergisi (RUSAD) | rusad.tr@gmail.com |

Bu eser Creative Commons Alıntı-Gayri Ticari-Türetilemez Uluslararası Lisansı (CC BY-NC-ND 4.0) ile lisanslanmıştır. 21767
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-No Derivatives (CC BY-NC-ND 4.0) International License.

 

   *    *  16719 

18281   *    23335    *    28505