Meâni'l-Kur'ân'larda Kıraatlerde Olmayan Okuyuşlar
Öz
İlk dönem Meâni’l-Kur’ân yazarları olan Ahfes, Ferrâ ve Zeccâc bazı Kur’ân ayetlerinin geleneksel, meshur kârilerin okumadıkları harekelerle okunabileceğini dillendirmislerdir. Bunu söylerken Arap dilbilgisi kurallarına dayanmıslar, “Ben bunu lügat acısından biliyorum ama böyle bir okuyus duymadım” seklinde duruma acıklık getirmislerdir. Onların bu tavırlarından ve kendilerinden önce âlimlerin, bir ayette gecen aynı kelimeyi değisik sekillerde okunmasına cevaz vermelerinden anlıyoruz ki bu âlimlere göre bu manaların hepsi Kur’ân’dandır. Bu sebeple eserlerine Meâni’l-Kur’ân adını vermislerdir. Onların bu görüsüne dayalı olarak geleneksel kıraatlerde bulunmayan okuma bicimleriyle Kur’ân okunabileceği ve namaz kılınabileceği anlamına gelmez. Onların böyle bir iddiası yoktur. Ancak bazı hadislere ve selef âlimlerinin tavırlarına dayanarak bu hükmü cıkardıkları söylenebilir. Sahih rivayetlere girmeyen kıraatlerin hicri dördüncü asırdan itibaren katı bir tutumla siyasi erki de kullanarak yasaklandığını görmekteyiz. Yedi kıraatin dısında saz kıraatler adeta zararlı olarak görülmüs, konuya hassasiyetle yaklasılmıstır. Kıraat ilminin kurumsallasmadığı dönemde İslam toplumunun kıraatlere bakıs acısını yansıtması acısından ilk dönem Meâni’l-Kur’ânlar bize fikir vermektedir. Eserlerinde Kur’ân’ı dilbilimsel izahlarla tefsir etmeyi hedefleyen ve Kur’ân’ın farklı okuyuslarını tefsir sadedinde zikreden ilk dönem Meâni’l-Kur’ân yazarlarının konuya alısıldığın dısında yaklastıklarını görmekteyiz. Bu makalede söz konusu âlimlerin bu yaklasımlarının gerekceleri ve sonucları ele alınacak ve değerlendirilecektir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Aclunî, Ebü’l-Fidâ İsmâil b. Muhammed b. Abdilhâdî el-Cerrâhî. Keşfü’l-hafâ ve müzîlü’l-ilbâs amme’ştehera mine’l-ehâdîsi alâ elsineti’n-nâs. thk. Abdulhamid b. Ahmed. Beyrut: Daru’l-Kütübi’l İlmiyye, 1988.
- Ahfes, Ebü’l-Hasen Said b. Mes’ade el-Mücâsiî el-Belhî el-Ahfes el-Evsat. Meâni’l-Kur’ân. thk. Abdü’l-Emîr Muhammed Emîn el-Verd. Beyrut: Âlemü’l-Kütüb, 2003.
- Aydın, İsmail, Kur’ân’ın Filolojik Yorumu Tarihsel Gelişimi ve Sorunları. Ankara: Ankara Okulu Yayınları, 2014.
- Beğavî, Ebu Muhammed Muhyissünne el-Hüseyn b. Mes’ûd b.Muhammed el-Ferrâ el-Begavî. Şerhu’s-sünne. thk. Şuaybi’l-Arnaûd. 15 Cilt. Dımask: el-Mektebetü’l-İslâmî, 1983.
- Beyhakî, Ebû Bekr Ahmed b. el-Hüseyn b. Ali b. Musa. Şuabu’l-imân. thk. Abdu’l-Ali Abdülhamid Hâdi. 18 Cilt. Riyad: Mektebetü’r-Rüsd, 2003.
- Dârimî, Ebû Hâtim Muhammed b. Hibbân b. Ahmed b. Hibbân b. Muaz b. Mabed et-Temimî ed-Dârimî. el-İhsân fî takrîb-i Sahih-i İbni Hibbân. thk. Şuaybu’l-Arnaûd. Beyrut: Müessesetü’r-Risâle, 3. Basım, 1993.
- Demircigil, Bayram. Hasan-ı Basrî Kıraati ve Kur’ân Tefsirine Katkısı. Ankara: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Doktora Tezi, 2016.
- Ebû Şâme, Şihâbuddin Abdurrahman b. İsmail b. İbrahim el-Makdîsî. Mürşidü‟l-vecîz ilâ ulûm tete’alleku bi’l-kitâbi’l-azîz. thk. Tayyar Altıkulac. Ankara: TDV Yayınları, 1986.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Din, Toplum ve Kültür Araştırmaları
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
28 Haziran 2021
Gönderilme Tarihi
24 Mayıs 2021
Kabul Tarihi
17 Haziran 2021
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2021 Cilt: 1 Sayı: 1
APA
Yavuz, S., & Yaşar, H. (2021). Meâni’l-Kur’ân’larda Kıraatlerde Olmayan Okuyuşlar. RUSUH Uşak Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi, 1(1), 24-37. https://izlik.org/JA93ZD67ZH
AMA
1.Yavuz S, Yaşar H. Meâni’l-Kur’ân’larda Kıraatlerde Olmayan Okuyuşlar. RUSUH. 2021;1(1):24-37. https://izlik.org/JA93ZD67ZH
Chicago
Yavuz, Sefa, ve Hüseyin Yaşar. 2021. “Meâni’l-Kur’ân’larda Kıraatlerde Olmayan Okuyuşlar”. RUSUH Uşak Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi 1 (1): 24-37. https://izlik.org/JA93ZD67ZH.
EndNote
Yavuz S, Yaşar H (01 Haziran 2021) Meâni’l-Kur’ân’larda Kıraatlerde Olmayan Okuyuşlar. RUSUH Uşak Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi 1 1 24–37.
IEEE
[1]S. Yavuz ve H. Yaşar, “Meâni’l-Kur’ân’larda Kıraatlerde Olmayan Okuyuşlar”, RUSUH, c. 1, sy 1, ss. 24–37, Haz. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93ZD67ZH
ISNAD
Yavuz, Sefa - Yaşar, Hüseyin. “Meâni’l-Kur’ân’larda Kıraatlerde Olmayan Okuyuşlar”. RUSUH Uşak Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi 1/1 (01 Haziran 2021): 24-37. https://izlik.org/JA93ZD67ZH.
JAMA
1.Yavuz S, Yaşar H. Meâni’l-Kur’ân’larda Kıraatlerde Olmayan Okuyuşlar. RUSUH. 2021;1:24–37.
MLA
Yavuz, Sefa, ve Hüseyin Yaşar. “Meâni’l-Kur’ân’larda Kıraatlerde Olmayan Okuyuşlar”. RUSUH Uşak Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi, c. 1, sy 1, Haziran 2021, ss. 24-37, https://izlik.org/JA93ZD67ZH.
Vancouver
1.Sefa Yavuz, Hüseyin Yaşar. Meâni’l-Kur’ân’larda Kıraatlerde Olmayan Okuyuşlar. RUSUH [Internet]. 01 Haziran 2021;1(1):24-37. Erişim adresi: https://izlik.org/JA93ZD67ZH