Kuruluşundan Bugüne Diyanet İşleri Başkanlığı Dini Yüksek İhtisas Eğitimi ile İlgili Yapılan Çalışmalar Üzerine Bir Değerlendirme

Diyanet İşleri Başkanlığı toplumu din konusunda aydınlatma, inanç, ibadet ve ahlak esasları ile ilgili iş ve işlemleri yürütme ve ibadet yerlerini yönetmek amacıyla 1924’den bu yana cami içi ve cami dışı din hizmetlerini yürütmektedir. DİB, sahih dini inancın ortaya konulması ve inananların dini-ahlaki ve manevi hayatlarına rehberlikte bulunabilmek amacıyla çeşitli hizmet içi eğitimler yürütmektedir. Başkanlıkta resmi olarak 1951 yılında başlayan hizmet içi eğitim faaliyetleri Bolu Eğitim merkezi ve ardından Haseki İhtisas merkezi ile kurumsal ve sistemli bir yapıyla personelini sahih dini inanç çerçevesinde farklı alanlarda eğitmektedir. Hayatın sürekli gelişip değişmesi, yeni teknolojilerin ve hizmet alanlarının ortaya çıkması vb. nedenlerle personelin geliştirilme ve eğitilmesi önemli bir ihtiyaç haline gelmektedir. Başkanlığın din hizmetleri son 20 yıldır cami içi din hizmetlerinden cami dışı din hizmetlerine evrildiği diğer ifadeyle Başkanlığın fonksiyonunun kurumsal Diyanet’ten sosyal Diyanet’e doğru evrildiği söylenmelidir. Hastane, huzurevi, cezaevi, sevgi evleri, koordinatörlükler bu hizmetlerin yalnızca bir bölümünü ifade etmektedir. Covid-19 pandemisi ve Kahramanmaraş merkezli deprem süreçlerinde din hizmetlerini yürüten personelin sahada etkin ve aktif şekilde bulunması bu durumu gösteren önemli örnekler arasındadır. Yaşanılan her toplumsal değişim ve dönüşüm, bu değişimlere ayak uydurabilen ve kendini yenileyebilen personelin varlığını gerektirmektedir. Bu da hizmet içi eğitimler sayesinde gerçekleşecektir. 2022 yılına geldiğimizde Başkanlıkta Diyanet Akademisi Başkanlığının kurulmasıyla önemli değişimler gerçekleşmiş ve personelin görevlerine daha hazır bir şekilde başlaması öncelenmiş, hizmet içi eğitim faaliyetleri hizmet öncesi eğitime evrilmiştir. Bu araştırmada amacımız kuruluşundan bu yana DİB Dini Yüksek İhtisas merkezleri ile ilgili yapılan çalışmaları konusu, amacı, yöntemi vb. açılardan değerlendirmektir. Lisansüstü çalışmaların kurum ve kuruluşlara yol gösterme, rehberlikte bulunma ve sunulan hizmetlerin geliştirilmesi gibi temel fonksiyonları bulunmaktadır. Çalışmada öncelikle DİB Dini Yüksek İhtisas eğitiminin tarihçesine yer verilmiş daha sonra ilgili çalışmalar kategorize edilerek çeşitli açılardan değerlendirilmiştir.