Havayolu İşletmelerinde Hizmet Özelliklerinin Havayolu İşletmesini Tavsiye Etme Niyeti Üzerindeki Etkilerinin Karşılaştırılması, Covid-19 Öncesi ve Sonrası
Öz
Havacılık sektörü artan seyahat talepleriyle yoğun rekabet ortamında giderek gelişen bir sektördür. Covid-19 pandemisinden etkilenmiş ve taşınan yolcu sayısında büyük düşüşler gerçekleşmiştir. Havacılık sektörü, pandemi sonrası toparlanma evresine girmiştir. Covid-19 karşısında güçlü bir direnç gösteren havacılık sektöründeki işletmeler değişen yolcu beklentilerini anlamak zorundadır. Bu anlamda hizmet özelliklerinin covid-19 öncesi ve sonrası dönemlerinde havayolunu tavsiye etme niyeti üzerindeki etkileri önemli bir soru işaretidir. Bu makalenin amacı; havayolu işletmelerinde hizmet özelliklerinin tavsiye etme niyeti üzerindeki etkilerini covid-19 öncesi ve sonrası dönemlerde analiz etmektir. Avrupa’da faaliyet gösteren önde gelen 5 geleneksel havayolu iş modelindeki havayolu işletmelerinin çevrimiçi tüketici değerlendirmelerini kullanarak hizmet özelliklerinin tavsiye etme niyeti üzerindeki etkileri ikili lojistik regresyonla incelenmiştir. Örneklem olarak Skytraxda ki 2023 yılı Avrupa’nın en iyi havayolları sıralamasına göre ilk 5 havayolu olan Turkish Airlines, Air France, Swiss International Airlines, Iberia ve British Airways seçilmiş ve 2094 adet geçerli çevrimiçi tüketici değerlendirmesi Skytrax platformundan toplanarak ikili lojistik regresyon analizi ile incelenmiştir. Elde edilen sonuç; Covid-19 öncesi dönemde paranın değeri havayolu yolcularının tavsiye etme davranışını 20 kat etkilerken, Covid-19 sonrası dönemde paranın değeri havayolu yolcularının tavsiye etme davranışını 34 kat etkilediğidir. Diğer yandan hizmet çeşitlerinin tavsiye etme davranışını etkileme sırası değişmemiştir. Fakat hizmet çeşitlerinden sadece koltuk konforu değişkeninin Covid-19 sonrası havayolu yolcularının tavsiye etme davranışına olan etkisi azalmıştır. Havayolu kullanıcılarının tavsiye etme davranışına paranın değeri değişkeninin etkisi artmıştır. Sonuç olarak covid-19 havayolu yolcu tavsiye etme davranışı üzerinde anlamlı değişikliklere sebep olmuştur. Bu çalışma havayolu yolcuları tavsiye etme davranışının covid-19 gibi küresel bir krizden sonra anlamlı değişiklikleri ve inceliklerini ortaya koymuştur.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Atalık, Ö., Bakır, M., & Akan, Ş. (2019). The Role of In-Flight Service Quality on Value for Money in Business Class: A Logit Model on the Airline Industry. Administrative Sciences, 9(1), 26. https://doi.org/10.3390/admsci9010026
- Badanik, B., Remenysegova, R., & Kazda, A. (2023). Sentimental Approach to Airline Service Quality Evaluation. Aerospace, 10(10), 883. https://doi.org/10.3390/aerospace10100883
- Bakır, M., Akan, S., & Atalik, O. (2020). An Evaluation for Long-Haul Low-Cost Carriers Using User-Generated Content: The Impact of Perceived Service Quality on Value for Money. In C. Ramos, C. Almeida, & P. Fernandes (Eds.), Handbook of Research on Social Media Applications for the Tourism and Hospitality Sector (pp. 231-251). IGI Global Scientific Publishing. https://doi.org/10.4018/978-1-7998-1947-9.ch014
- Bakır, M., Akan, Ş., Özdemir, E., Nguyen, P.-H., Tsai, J.-F., & Pham, H.-A. (2022). How to Achieve Passenger Satisfaction in the Airport? Findings from Regression Analysis and Necessary Condition Analysis Approaches through Online Airport Reviews. Sustainability, 14(4), 2151. https://doi.org/10.3390/su14042151
- Ban, H.-J., & Kim, H.-S. (2019). Understanding Customer Experience and Satisfaction through Airline Passengers’ Online Review. Sustainability, 11(15), 4066. https://doi.org/10.3390/su11154066
- Budd, L., & Ison, S. (Eds.). (2020). Air Transport Management: An International Perspective (2nd ed.). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429299445
- Chang, Y.-C., Ku, C.-H., & Nguyen, D.-D. Le. (2022). Predicting aspect-based sentiment using deep learning and information visualization: The impact of COVID-19 on the airline industry. Information & Management, 59(2), 103587. https://doi.org/10.1016/j.im.2021.103587
- Chatterjee, S., & Mandal, P. (2020). Traveler preferences from online reviews: Role of travel goals, class and culture. Tourism Management, 80, 104108. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2020.104108
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Hizmet Pazarlaması, Tüketici Davranışı
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
5 Kasım 2025
Kabul Tarihi
4 Haziran 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 2 Sayı: 1