DİYABETLİ BİREYLERİN ÖZ-YÖNETİM ALGISI VE AĞIZ SAĞLIĞINA İLİŞKİN UYGULAMALARI
Öz
Araştırmanın amacı diyabetli bireylerin öz-yönetim algısı ve ağız sağlığına ilişkin uygulamalarının belirlenmesidir. Tanımlayıcı kesitsel tipteki araştırmanın örneklemini bir kamu hastanesinin dahiliye servisinde yatarak izlenen ve polikliniğe ayaktan başvuran 158 diyabetli birey oluşturdu. Hastaların %71.5’i sıklıkla diş çürüğü, ağız kuruluğu, ağızda kötü koku/tat ve tat kaybı gibi ağız sağlığı sorunları yaşamaktaydı. Hastalar ağız sağlığına ilişkin uygulamaları çoğunlukla gerçekleştirirken daha az sıklıkta diş ipi kullanmakta ve kontrol için diş hekimine gitmekteydi. Bununla birlikte ağız sağlığı ile ilgili sorun yaşayan bireylerin diyabette öz-yönetim puanları daha düşük olup sadece günde en az bir kez diş ipi kullananların öz-yönetim puanları anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0.05). Diyabet öz-yönetimi eğitimlerinde ağız sağlığının korunması ve sürdürülmesi konusunda da bilgilendirme yapılması ağız sağlığı sorunlarının önlemesine yardım edebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1.World Health Organization (WHO). Diabetes.Erişim Traihi: 30.12.2022. Erişim Adresi:https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/diabetes
- 2.Centers for Disease Control and Prevention (CDC).Prevent Diabetes Complications. Erişim Traihi:30.12.2022. Erişim Adresi:https://www.cdc.gov/diabetes/managing/problems.html#:~:text=Common%20diabetes%20health%20complications%20include,how%20to%20improve%20overall%20health.
- 3.Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği(TEMD). Diyabetin Kronik Komplikasyonları.TEMD- Diabetes Mellitus ve KomplikasyonlarınınTanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu-2022. 14. Baskı,Ankara: TEMD Yayınları, s. 177-186.
- 4.Bastos, A. S., Leite, A. R., Spin-Neto, R., Nassar, P.O., Massucato, E. M., & Orrico, S. R. (2011).Diabetes mellitus and oral mucosa alterations:prevalence and risk factors. Diabetes researchand clinical practice, 92(1), 100–105.https://doi.org/10.1016/j.diabres.2011.01.011
- 5.Tunalı, M., Erşahin, Ş., & Aydınbelge, M. (2014).Periodontal Hastalık İle Diyabet Arasında Çift Yönlü İlişki. Sağlık Bilimleri Dergisi, 23 (1), 28-35.
- 6.Leite, R. S., Marlow, N. M., Fernandes, J. K., &Hermayer, K. (2013). Oral health and type 2diabetes. The American journal of the medicalsciences, 345(4), 271–273.https://doi.org/10.1097/MAJ.0b013e31828bdedf
- 7.Khanuja, P. K., Narula, S. C., Rajput, R., Sharma, R.K., & Tewari, S. (2017). Association of periodontaldisease with glycemic control in patients withtype 2 diabetes in Indian population. Frontiers ofmedicine, 11(1), 110–119.https://doi.org/10.1007/s11684-016-0484-5
- 8.Şahin, O. A. (2015). Diyabetli Bireylerde Cilt, Ağızve Diş Bakımı. Turkiye Klinikleri J Intern Med Nurs-Special Topics, 1(3), 49-57.
- 9.Karakoç-Kumsar, A., & TaşkınYılmaz, F. (2018). Tip2 diyabetli bireylerde ağız sağlığı ve ağız sağlığı ileilişkili yaşam kalitesi. FNJN Florence NightingaleHemşirelik Dergisi, 26(2), 103-113.https://doi.org/10.26650/FNJN290472
- 10.Sönmez, S., & Top, M. (2015). Ağız ve DişSağlığında Yaşam Kalitesi: Diyabet HastalığınınYaşam Kalitesi Üzerine Etkisi. Sosyal GüvenlikDergisi, 5(2), 189-217.