Hemşirelik Öğrencilerinde Bilinçli Farkındalık Programının Klinik Stres Klinik Karar Verme ve Kişilik Özellikleri Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Çalışma Protokolü

Öz

Hemşirelik öğrencileri ile yapılan çalışmalarda klinik uygulamalar stres nedenleri arasında ilk sırada yer almaktadır. Bu strese katkıda bulunan faktörler arasında bilgi eksikliği, yetersiz özgüven, hata yapma korkusu, klinik karar verme güçlüğü, iletişim sorunları ve anksiyete yer almaktadır. Bu araştırma bilinçli farkındalık eğitiminin hemşirelik öğrencilerinin klinik uygulama stresi, klinik karar vermede özgüven ve anksiyete, kişilik özellikleri üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla planlanmıştır. Randomize kontrollü deneysel bu çalışma, bir devlet üniversitesindeki hemşirelik öğrencileriyle gerçekleştirilecektir. Örneklemini, güç analiziyle belirlenen, araştırma kriterlerine uyan 74 kişi oluşturacaktır (37 deney, 37kontrol). Deney grubuna dört hafta süren bilinçli farkındalık eğitimi verilecektir. Kontrol grubu ise rutin uygulamasına devam edecektir. Araştırmanın uygulama aşamasında Klinik Stres Anketi, Klinik Karar Vermede Özgüven ve Anksiyete Ölçeği, On Maddeli Kişilik Özellikleri Ölçeği, Algılanan Stres Ölçeği uygulanacaktır. Bu çalışma, randomize kontrollü deneysel çalışma için çalışma protokolüdür. Çalışma tamamlandıktan sonra veriler analiz edilip bulgular açıklanacaktır.

Anahtar Kelimeler

• bilinçli farkındalık
• stres
• karar verme
• kişilik
• klinik protokol

The Impact of Mindfulness Program on Clinical Stress, Clinical Decision-Making and Personality Traits in Nursing Students: A Randomized Controlled Study Protocol

Öz

In studies conducted with nursing students, clinical practice ranks first among the causes of stress. Factors contributing to this stress include lack of knowledge, insufficient self-confidence, fear of making mistakes, difficulty in clinical decision-making, communication problems, and anxiety. This study was planned to evaluate the effect of mindfulness training on nursing students' clinical practice stress, self-confidence and anxiety in clinical decision-making, and personality traits. This randomized, controlled experimental study will be conducted with nursing students at a state university. The sample will consist of 74 people (37 experimental and 37 control) who meet the research criteria determined by power analysis. The experimental group will receive mindfulness training for four weeks. The control group will continue its routine practice. In the implementation phase of the research, Clinical Stress Questionnaire, Self-Confidence and Anxiety Scale in Clinical Decision Making, Ten-Item Personality Traits Scale, and Perceived Stress Scale will be applied. This is the study protocol for a randomized, controlled experimental study. After the study is completed, the data will be analyzed, and the findings will be reported.

Anahtar Kelimeler

• mindfulness
• stress
• decision making
• personality
• clinical protocols

Kaynakça

1. Burger JM. Kişilik. Kişilik/Psikoloji Biliminin İnsan Doğasına Dair Söyledikleri. 6th ed. Çeviri. Sarıoğu İ. D. Kaknüs Yayınları. 2020, sf. 32-3.
2. Mercan O, Yazıcı Kabadayı S, Aslan S. Stres ve kişilik tipleri: Bir Derleme Çalışması. Bilişsel Davranışçı Psikoterapi ve Araştırmalar Dergisi. 2023;12(1):71-86.
3. Doğan T. Beş faktör kişilik özellikleri ve öznel iyi oluş. Doğuş Üniversitesi Dergisi.2013;14(1): 56-64.
4. Çiçek İ, Aslan AE. Kişilik ve beş faktör kişilik özellikleri: Kuramsal bir çerçeve. Batman Üniversitesi Yaşam Bilimleri Dergisi. 2020;10(1):137-47.
5. Durna U. Stres, A ve B tipi kişilik yapısı ve bunlar arasındaki ilişki üzerine bir araştırma. Yönetim ve Ekonomi Dergisi. 2004;11(1):191-206.
6. Salleh MR. Life event, stress and illness. Malays J Med Sci. 2008;15(4):9-18.
7. Kaba İ. Stres, ruh sağlığı ve stres yönetimi: Güncel bir gözden geçirme. Akademik Bakış Uluslararası Hakemli Sosyal Bilimler Dergisi. 2019;73:63-81.
8. Liu J, Yang Y, Chen J, Zhang Y, Zeng Y, Li J. Stress and coping styles among nursing students during the initial period of the clinical practicum: A cross-section study. International Journal of Nursing Sciences. 2022;9(2):222-9.

9. Mohamed Z, Jit Singh GK, Dediwadon NS, Mohamad Saleh NA, Jupri NN, Ganesan Y. Adult personality and its relationship with stress level, coping mechanism and academic performance among undergraduate nursing students. Malays J Med Sci. 2022;29(5):117-25.
10. Kazem MS, Mohsen K. The relationship of nursing students’ personality traits with their perceived stress in clinical environment. Nursing and Midwifery Studies. 2021;10(4):278-82.
11. Ay E, Karakurt N, Kavuran E. Hemşirelerin sosyotropik otonomik kişilik özellikleri ile klinik karar vermeleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi. 2022;5(1):41-8.
12. Pekdoğan S. Karar verme stilleri araştırmaları: 2009-2013 yılları arasındaki yüksek lisans tezlerinin incelenmesi. The Journal of Academic Social Science Studies. 2015;34: 321-31.
13. Ozden D, Ozveren H, Gulnar E. Nurse students’ clinical decision-making abilities level and the factors that affect abilities. E-Journal of Dokuz Eylul University Nursing Faculty. 2018;11(1): 41-7.
14. Thompson C, Stapley S. Do educational interventions improve nurses’ clinical decision making and judgement? A systematic review. International Journal of Nursing Studies. 2011;48: 881-93.
15. Xu Q, Li D, Dong Y, et al. The relationship between personality traits and clinical decision-making, anxiety and stress among intern nursing students during COVID-19: A cross-sectional study. Psychology Research and Behavior Management. 2023;16:57–69.
16. Kabat-Zinn J. Full Catastrophe Living: Using the Wisdom of Your Body and Mind to Face Stress, Pain and Illness. New York: Delacorte. 1990, pp.47-93.
17. Penque S. Mindfulness to promote nurses' well-being. Nurs Manage. 2019;50(5):38-44.
18. Yüksel A, Yılmaz EB. The effects of group mindfulness-based cognitive therapy in nursing students: a quasi-experimental study. Nurse Educ Today. 2020;85:104268.
19. Schuman-Olivier Z, Trombka M, Lovas DA, et al. Mindfulness and behavior change. Harv. Rev. Psychiatry. 2020;28(6):371-94.
20. Crescentini C, Capurso V. Mindfulness meditation and explicit and implicit indicators of personality and self-concept changes. Frontiers in Psychology. 2015;6:44.
21. Crescentini C, Matiz A, Cimenti M, Pascoli E, Eleopra R, Fabbro F. Effect of mindfulness meditation on personality and psychological well-being in patients with multiple sclerosis. Int J MS Care. 2018;20(3):101-8.
22. Ötün T, Küçük Yüceyurt N, Şenyuva E. 21. yüzyıl becerileri ile kendi kendine öğrenmeye hazır oluşları arasındaki ilişki. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2022;9(3):716-37.
23. Al‐Zayyat AS, Al‐Gamal E. Perceived stress and coping strategies among Jordanian nursing students during clinical practice in psychiatric/mental health courses. International Journal of Mental Health Nursing. 2014;23(4): 326-35.
24. White KA. Development and validation of a tool to measure self-confidence and anxiety in nursing students during clinical decision making. Journal of Nursing Education. 2014;53(1):14-22.
25. Coram CL. The Effect of Expert Role Modeling on Anxiety/Self-Confidence and Clinical Judgment in Novice Nursing Students. 2015. https://core.ac.uk/download/pdf/217306739.pdf Erişim:10.06.2022
26. Sendir M, Acaroglu R. Reliability and validity of Turkish version of clinical stress questionnaire. Nurse Education Today. 2008;28(6):737-743.
27. Bektaş İ, Yardımcı F, Bektaş M, White KA. Psychometric properties of the Turkish version of nursing anxiety and self-confidence with clinical decision-making scale (NASC-CDM-T). E-Journal of Dokuz Eylul University Nursing Faculty. 2017;10(2):83-92.
28. Atak H. On-Maddeli Kişilik Ölçeği'nin Türk Kültürü'ne Uyarlanması. Archives of Neuropsychiatry. 2013;50(4):312-9.
29. Bilge A, Öğce F, Genç RE, Oran NT. Algılanan Stres Ölçeği (ASÖ)’nin Türkçe versiyonunun psikometrik uygunluğu. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2009;2(25):61-72.
30. Kural AI, Özyurt B. Why some students adjust easily while others cannot? Stress and adjustment to university: Personality as moderator. Journal of College Student Retention: Research, Theory and Practice. 2023;25(3):594-612.
31. Tyssen R, Dolatowski FC, Røvik JO, Thorkildsen RF, Ekeberg Ø, Hem E, Vaglum P. Personality traits and types predict medical school stress: a six‐year longitudinal and nationwide study. Medical Education. 2007;41(8):781-7.
32. Li ZS, Hasson F. Resilience, stress, and psychological well-being in nursing students: A systematic review. Nurse Education Today. 2020;90:104-40.
33. Sü S, Özlük B, Demirören N. Effects of mentoring in reducing clinical stress levels of nursing students during experiences in their first clinical practice. Journal of Human Sciences. 2018;15(1):280-92.
34. Thompson C, Stapley S. Do educational interventions improve nurses’ clinical decision making and judgement? A systematic review. International Journal of Nursing Studies. 2011;48(7):881-93.
35. Doğan N, Üstün G, Yılmaz MÇ. The effect of the orientation program performed for first year nursing and midwifery students on their clinical stress. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi. 2022;5(3):373-84.
36. Mauriz E, Caloca-Amber S, Córdoba-Murga L, Vázquez-Casares AM. Effect of psychophysiological stress and socio-emotional competencies on the clinical performance of nursing students during a simulation practice. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2021;18(10):54-68.
37. Şengül T, Aydın A, Ocakçı AF. Using peer tutoring program in the basic skills laboratory and clinical practice: Experience of nursing students. Journal of Education and Research in Nursing. 2022;19(3):238-333.
38. Lazarus RS, Folkman S. Stress, appraisal, and coping. Berlin: Springer Publishing Company. 1984, pp. 45-47.
39. Sucu G, Dicle A, Saka O. Hemşirelikte klinik karar verme, etkileyen etmenler ve karar verme modelleri. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 2012;9(1):52-60.
40. Maraş G, Kahraman H, Surme Y. Self-confidence and anxiety levels of nursing students in the decision-making process related to surgical patient care in the COVID-19 pandemic. Mod Care J. 2023;20(4):1-8.
41. Banfi JT, Randall JG. A meta-analysis of trait mindfulness: Relationships with the big five personality traits, intelligence, and anxiety. Journal of Research in Personality. 2022;101:1-10.
42. Bajaj B, Robins RW, Pande N. Mediating role of self-esteem on the relationship between mindfulness, anxiety, and depression. Personality and Individual Differences.2016;96:127-31.
43. Deck S, Kouali D, Hall C. Effects of imagery and mindfulness on anxiety, confidence, mental well-being, and performance in shot putt throwers: A case study. Journal of Emerging Sport Studies. 2018; 1:1-13.