EBEVEYNLİĞE HAZIRLIK PROGRAMLARINDA ODAKLANMA TEKNİĞİ: NONFARMAKOLOJİK BİR YAKLAŞIM

Ayça Demir Yıldırım; Zehra Efil

EBEVEYNLİĞE HAZIRLIK PROGRAMLARINDA ODAKLANMA TEKNİĞİ: NONFARMAKOLOJİK BİR YAKLAŞIM

Öz

Bireyleri ve çiftleri ebeveynliğe geçişe hazırlamak, sağlıklı aile dinamikleri ve çocuk gelişimi için önemlidir. Ebeveynliğe hazırlık programları, duygusal hazır bulunuşluğu artırmak, stresi yönetmek ve olumlu bir ebeveynlik yaklaşımını teşvik etmek için sıklıkla nonfarmakolojik teknikler içerir. Bu yöntemler, ebeveynlerin kendine güven, dayanıklılık ve başa çıkma mekanizmaları geliştirmesine yardımcı olabilir. Nonfarmakalojik yöntemler ile anne ve fetüs sağlığını korumak, doğum korkusunu ve stresini en aza indirmek, doğum süresini kısaltmak, doğum da rahatlığı, memnuniyeti üst düzeye çıkarmak ve en iyi doğum deneyimi sunmak hedeflenmektedir. u hedeflere ulaşmada kullanılan yöntemlerden biri de odaklanma tekniği olup, nonfarmakolojik yaklaşımlar arasında önemli bir yere sahiptir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Balcı, G. E. (2016). Sezaryen doğumlarda uygulanan anestezi yöntemlerinin annenin ve yeni doğanın doğum sonu konforuna ve uyumuna etkisi (Yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ktokusbd/issue/61962/764596
Boutillier, B., Ethier, G., Boucoiran, I., Reichherzer, M., Luu, T. M., Morin, L., Pearce, R., & Janvier, A. (2023). Prenatal workshops and support groups for prospective parents whose children will need neonatal care at birth: A feasibility and pilot study. Children,, 10(9), 1570. https://doi.org/10.3390/children10091570
Boz, İ., Akgün, M., Duman, F., Uçan, H., Göksu, M., Coşkun, G., Hayta, G. (2019). Gebelerin doğum eyleminde algıladıkları destekleyici bakım ile doğum algıları arasındaki ilişkinin belirlenmesi. JGON, 16(4), 187-190.
Cluett, E. R., Burns, E., & Cuthbert, A. (2018). Immersion in water during labour and birth. Cochrane Database of Systematic Reviews, 5. https://doi.org/10.1002/14651858.cd000111.pub4
Dağlar, Ö. Ş., & Hotun Şahin, N. (2021). Bilinçli farkındalık (mindfulness) ve perinatal ruh sağlığı: Bir sistematik derleme. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi, 3(3), 159-172. https://doi.org/10.48071/sbuhemsirelik.951950
Demirtaş Hiçyılmaz, B., & Kahraman, M. (2020). Doğum ağrısının yönetiminde kullanılan nonfarmakolojik yöntemler: Gevşeme teknikleri. Journal of Traditional Medical Complementary Therapies, 3(3).
Domínguez-Solís, E., Lima-Serrano, M., & Lima-Rodríguez, J. S. (2021). Non-pharmacological interventions to reduce anxiety in pregnancy, labour and postpartum: A systematic review. Midwifery, 102, 103126. https://doi.org/10.1016/j.midw.2021.103126
Elmas, S., Saruhan, A., & Yeyğel, Ç. (2017). Doğum öncesi eğitim modelleri eşliğinde doğal doğum. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 20(4), 299-303. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunihem/issue/33612/372995

F. Mongan, Y. (2016). Hypno birthing Mongan yöntemi (4. basım). Gün Yayıncılık.
McLeish, J., & Redshaw, M. (2017). Mothers’ accounts of the impact on emotional wellbeing of organised peer support in pregnancy and early parenthood: A qualitative study. BMC Pregnancy and Childbirth, 17, 1-14.
Munns, L., Spark, N., Crossland, A., & Preston, C. (2024). The effects of yoga-based interventions on postnatal mental health and well-being: A systematic review. Heliyon.
Featherston, R., Barlow, J., Song, Y., Haysom, Z., Loy, B., Tufford, L., Shlonsky, A. (2024). Mindfulness-enhanced parenting programmes for improving the psychosocial outcomes of children (0 to 18 years) and their parents. Cochrane Database of Systematic Reviews, 1. https://doi.org/10.1002/14651858.CD012445.pub2
Fouly, H., Herdan, R., Habib, D., & Yeh, C. (2018). Effectiveness of injecting lower dose subcutaneous sterile water versus saline to relieve labor back pain: Randomized controlled trial. European Journal of Midwifery, 2(3), 1-9. https://doi.org/10.18332/ejm/85793
Gültepe, R. (2024). Doğum ağrısının yönetiminde kullanılan nonfarmakolojik yöntemler. Gevher Nesıbe Journal of Medical and Health Sciences, 9(1), 54-61.
Glover, V., & McKenzie-McHarg, K. (2021). Mindfulness interventions in parenting: Reducing stress and enhancing well-being. Journal of Reproductive Health, 45(3), 231-245.
Gökcan, Ö. (2023). Modern realizmin kurucu dışı olarak Kautilya'nın mandala teorisi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 12(1), 211-232. https://doi.org/10.15869/itobiad.1178937
Hulsbosch, L. P., Boekhorst, M. G. B. M., Potharst, E. S., Pop, V. J. M., & Nyklíček, I. (2020). Trait mindfulness during pregnancy and perception of childbirth. Archives of Women’s Mental Health, 24(2), 281-292. https://doi.org/10.1007/s00737-020-01062-8
Kılıç, A., & Gurkan, O. C. (2021). Gebelik, doğum ve doğum sonrası dönemde müzik terapinin kanıt temelli kullanımı. KTO Karatay Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 2(1), 47-60. https://dergipark.org.tr/tr/pub/ktokusbd/issue/61962/764596
Köksal, Ö., & Duran, E. T. (2013). Doğum ağrısına kültürel yaklaşım. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(3), 144-148. https://dergipark.org.tr/tr/pub/deuhfed/issue/46813/587046
Nascimento, J. C., Gonçalves, V. S. D. S., Souza, B. R. S., Nascimento, L. C., Carvalho, B. M. R., Nogueira, P. C. L., Santos, J. P. S., Borges, L. P., Goes, T. C., Souza, J. B., Coutinho, H. D. M., & Guimarães, A. G. (2025). Effectiveness of aromatherapy with sweet orange oil (Citrus sinensis L.) in relieving pain and anxiety during labor. Explore (NY), 21(1), 103081. https://doi.org/10.1016/j.explore.2024.103081
O'Connell, M. A., Khashan, A. S., Leahy-Warren, P., Stewart, F., & O'Neill, S. M. (2021). Interventions for fear of childbirth including tocophobia. Cochrane Database of Systematic Reviews, 7(7), CD013321. https://doi.org/10.1002/14651858.CD013321.pub2
Pınar, Ş., & Doğan, A. K. (2020). Yeni çocuk sahibi olmuş ebeveynlerin anne baba rolüne hazır olma durumu ile sosyodemografik özelliklerin karşılaştırılması. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 29(4), 255-266. https://doi.org/10.17942/sted.751964
Rathfisch, G. (2018). Doğal doğum felsefesi. Nobel Tıp Kitapevi.
Rodrigues, V. A. D. S., Abreu, Y. R., Santos, C. A. G., Gatti, A. F., Murer, G. M., Gontijo, B. D. R., Alves, J. S., Cunha, T. M., Azevedo, V. M. G. O., Mendonça, T. M. S., Paro, H. B. M. S. (2022). Nonpharmacological labor pain management methods and risk of cesarean birth: A retrospective cohort study. Birth, 49(3), 464-473. https://doi.org/10.1111/birt.12617
Shirazi, M., Mohebitabar, S., Bioos, S., Yekaninejad, M. S., Rahimi, R., Shahpiri, Z., et al. (2017). The effect of topical Rosa damascena (rose) oil on pregnancy-related low back pain: A randomized controlled clinical trial. Journal of Evidence-Based Complementary & Alternative Medicine, 22(1), 120-126. https://doi.org/10.1177/2156587216654601)
Smith, C. A., Collins, C. T., Levett, K. M., Armour, M., Dahlen, H. G., Tan, A. L., & Mesgarpour, B. (2020). Acupuncture or acupressure for pain management during labour. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2(2), CD009232. https://doi.org/10.1002/14651858.CD009232.pub2
Smith, C. A., Levett, K. M., Collins, C. T., Dahlen, H. G., Ee, C. C., & Suganuma, M. (2018). Massage, reflexology and other manual methods for pain management in labour. Cochrane Database of Systematic Reviews. https://doi.org/10.1002/14651858.cd009290.pub3
Turan, A., Çakır, H. B., & Kaya, İ. G. (2023). Türkiye'de doğum ağrısının yönetiminde nonfarmakolojik yöntemlerin kullanımı konulu lisansüstü tezlerin bibliyografik analizi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 10(4), 354-364.
Türkmen, H. (2023). Doğumda odaklanma yöntemleri ve odak noktaları. Ebelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 6(1), 55-62. https://doi.org/10.5152/JMHS.2023.223570
Uzunlar, Ö., Şule, Ö. Z. E. L., Tokmak, A., & Üstün, Y. E. (2017). Alternatif bir doğum yöntemi; faydaları ve riskleri ile suda doğum. Jinekoloji-Obstetrik ve Neonatoloji Tıp Dergisi, 14(4), 187-191. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/932460
Varışoğlu, Y., & Ünlü, G. (2020). Türkiye'deki tezlerde doğum ağrısının yönetiminde kullanılan nonfarmakolojik yöntemlerin incelenmesi. https://doi.org/10.17049/ataunihem.503312
Vural, G. (2016). Doğum eylemi. İçinde L. Taşkın (Ed.), Doğum ve kadın sağlığı hemşireliği (8. baskı, s. 325). Sistem Ofset Baskı. https://doi.org/10.17954/amj.2019.1239
Yau, J. O., & McNally, G. P. (2018). Brain mechanisms controlling Pavlovian fear conditioning. Journal of Experimental Psychology: Animal Learning and Cognition, 44(4), 341. https://doi.org/10.1037/xan0000181 Yaşar, H., & Dal, N. A. (2022). Gebelikte algılanan sosyal desteğin doğum sonu konforla ilişkisi. Sağlık Bilimleri Dergisi, 31(1), 29-35.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Ebelik

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Ayça Demir Yıldırım
0000-0001-8385-3954
Türkiye

Zehra Efil ^*
0009-0004-3277-3611
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

22 Mayıs 2026

Gönderilme Tarihi

21 Aralık 2024

Kabul Tarihi

20 Mayıs 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 3 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA68LD43FB

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Demir Yıldırım, A., & Efil, Z. (2026). EBEVEYNLİĞE HAZIRLIK PROGRAMLARINDA ODAKLANMA TEKNİĞİ: NONFARMAKOLOJİK BİR YAKLAŞIM. Sağlık Bilimleri ve Teknolojileri Dergisi, 3(1), 59-66. https://izlik.org/JA68LD43FB

AMA

1.Demir Yıldırım A, Efil Z. EBEVEYNLİĞE HAZIRLIK PROGRAMLARINDA ODAKLANMA TEKNİĞİ: NONFARMAKOLOJİK BİR YAKLAŞIM. SABİTEK. 2026;3(1):59-66. https://izlik.org/JA68LD43FB

Chicago

Demir Yıldırım, Ayça, ve Zehra Efil. 2026. “EBEVEYNLİĞE HAZIRLIK PROGRAMLARINDA ODAKLANMA TEKNİĞİ: NONFARMAKOLOJİK BİR YAKLAŞIM”. Sağlık Bilimleri ve Teknolojileri Dergisi 3 (1): 59-66. https://izlik.org/JA68LD43FB.

EndNote

Demir Yıldırım A, Efil Z (01 Mayıs 2026) EBEVEYNLİĞE HAZIRLIK PROGRAMLARINDA ODAKLANMA TEKNİĞİ: NONFARMAKOLOJİK BİR YAKLAŞIM. Sağlık Bilimleri ve Teknolojileri Dergisi 3 1 59–66.

IEEE

[1]A. Demir Yıldırım ve Z. Efil, “EBEVEYNLİĞE HAZIRLIK PROGRAMLARINDA ODAKLANMA TEKNİĞİ: NONFARMAKOLOJİK BİR YAKLAŞIM”, SABİTEK, c. 3, sy 1, ss. 59–66, May. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68LD43FB

ISNAD

Demir Yıldırım, Ayça - Efil, Zehra. “EBEVEYNLİĞE HAZIRLIK PROGRAMLARINDA ODAKLANMA TEKNİĞİ: NONFARMAKOLOJİK BİR YAKLAŞIM”. Sağlık Bilimleri ve Teknolojileri Dergisi 3/1 (01 Mayıs 2026): 59-66. https://izlik.org/JA68LD43FB.

JAMA

1.Demir Yıldırım A, Efil Z. EBEVEYNLİĞE HAZIRLIK PROGRAMLARINDA ODAKLANMA TEKNİĞİ: NONFARMAKOLOJİK BİR YAKLAŞIM. SABİTEK. 2026;3:59–66.

MLA

Demir Yıldırım, Ayça, ve Zehra Efil. “EBEVEYNLİĞE HAZIRLIK PROGRAMLARINDA ODAKLANMA TEKNİĞİ: NONFARMAKOLOJİK BİR YAKLAŞIM”. Sağlık Bilimleri ve Teknolojileri Dergisi, c. 3, sy 1, Mayıs 2026, ss. 59-66, https://izlik.org/JA68LD43FB.

Vancouver

1.Ayça Demir Yıldırım, Zehra Efil. EBEVEYNLİĞE HAZIRLIK PROGRAMLARINDA ODAKLANMA TEKNİĞİ: NONFARMAKOLOJİK BİR YAKLAŞIM. SABİTEK [Internet]. 01 Mayıs 2026;3(1):59-66. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68LD43FB