BİRİNCİ BASAMAK SAĞLIK HİZMETLERİNDE HASTA MEMNUNİYETİ VE ÇALIŞANLARIN İŞ DOYUMU ARASINDAKİ İLİŞKİ

Yıl 2025, Cilt: 2 Sayı: 1, 1 - 14, 24.06.2025

Arzu Vural , Serkan Yılmaz , Sema Urnek

Öz

Bu çalışma, Ocak 2020 tarihinde aile sağlığı merkezlerine başvuran 18 yaş üstü hastalar ile bu kurumlardaki sağlık çalışanlarının iş doyumu düzeylerini inceleyerek, aralarındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçlamıştır. Toplamda 230 hasta ve 16 sağlık çalışanının katıldığı kesitsel tipteki çalışmada, hastalardan kişisel bilgiler formu ve EUROPEP Ölçeği Türkçe versiyonu, sağlık çalışanlarından ise kişisel bilgiler formu ve Minnesota İş Doyumu Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmaya katılan hastaların yaş aralığı 18 ile 86 arasında değişmekte olup, cinsiyet ve medeni durumları ile memnuniyet düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Ancak, hastaların eğitim düzeyi ile memnuniyet düzeyi arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p=0,045<0,05). Hastaların sağlık hizmeti sunumundan memnuniyeti ile genel hasta memnuniyeti arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir (p=0,000<0,05). Sağlık çalışanları arasında yapılan değerlendirmede, sosyo-demografik özellikler ile iş doyumu düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Ayrıca, sağlık çalışanlarının iş doyum düzeyleri ile hasta memnuniyeti arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmemiştir. Araştırmanın sonuçları, hastaların eğitim seviyesinin memnuniyet üzerinde etkili olduğunu göstermiştir. Sağlık çalışanlarının çoğunlukla içsel doyum düzeyinde memnun oldukları belirlenmiş, ancak iş doyumu ile hasta memnuniyeti arasında belirgin bir ilişki bulunmamıştır. Bu nedenle, birinci basamak sağlık hizmetlerinin kaliteli ve etkin olabilmesi için düzenli aralıklarla hasta memnuniyeti ve sağlık çalışanlarının iş doyumu düzeylerinin değerlendirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Birinci Basamak Sağlık Hizmeti , Hasta Memnuniyeti , İş Doyumu

Etik Beyan

Bu çalışmanın, özgün bir çalışma olduğunu; çalışmanın hazırlık, veri toplama, analiz ve bilgilerin sunumu olmak üzere tüm aşamalarından bilimsel etik ilke ve kurallarına uygun davrandığımı; bu çalışma kapsamında elde edilmeyen tüm veri ve bilgiler için kaynak gösterdiğimi ve bu kaynaklara kaynakçada yer verdiğimi; kullanılan verilerde herhangi bir değişiklik yapmadığımı, çalışmanın Committee on Publication Ethics (COPE)' in tüm şartlarını ve koşullarını kabul ederek etik görev ve sorumluluklara riayet ettiğimi beyan ederim. Herhangi bir zamanda, çalışmayla ilgili yaptığım bu beyana aykırı bir durumun saptanması durumunda, ortaya çıkacak tüm ahlaki ve hukuki sonuçlara razı olduğumu bildiririm.

Destekleyen Kurum

Destekleyen Kurum Yoktur.

Teşekkür

Yoktur.

Kaynakça

• Aktürk, Z., Dağdeviren, N., Şahin, E. M., Özer, C., Yaman, H., Göktaş, O., Filiz, T. M., Topsever, P., Onganer, E., Aydın, S., Yarış, F., & Maraş, İ. (2002). Hastalar hekimleri değerlendiriyor: Europep ölçeği. DEU Tıp Fakültesi Dergisi, 16(3), 153-160.
• Aydın, N.O., Coban, S., Mordoğan, H. (2012). Ağız ve Diş Sağlığı Merkezinde Hasta Memnuniyeti. (Ed. Beylik, U., Önder, Ö., Güler,H., Öztürk Ö.) 3.Uluslararası Sağlıkta Performans ve Kalite Kongresi Sözel Bildiriler Kitabı, s:212. Ankara: Azim Matbaacılık.
• Batı, S., Küçükkendirci, H., Gök, T., Güler, Y. R. (2017). Sağlık Çalışanlarında İş Doyumu Düzeyinin Belirlenmesi. Sağlıkta Performans ve Kalite Dergisi, 13(1), 37-66.
• Bostan, S., & Havvatoğlu, K. (2014). EUROPEP aile hekimliği memnuniyeti ölçeğine göre Gümüşhane aile hekimliği memnuniyet araştırması. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 3(4), 1067-1078.
• Cengiz, R. (2014). Aile hekimliği uygulaması ve hasta memnuniyeti (Edirne il merkezi örneği) (Yüksek Lisans Tezi). Sosyal Bilimler Enstitüsü, Beykent Üniversitesi.
• Çağan, Ö. (2014). Malatya ilindeki aile sağlığı ve toplum sağlığı merkezlerinde görev yapan sağlık çalışanlarının iş doyumu, tükenmişlik ve anksiyete düzeyleri (Doktora Tezi). Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Erciyes Üniversitesi.
• Çelen, Ö., Demir, C., Teke, A., Karadağ, M., & Abuhanoğlu, H. (2010). Gülhane Askeri Tıp Fakültesi Eğitim Hastanesi’nde görev yapan sağlık teknisyenlerinin/teknikerlerinin iş tatmini düzeyinin incelenmesi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi, 13(2), 143-154.
• Derin, N. (2007). Devlet hastanelerinde çalışan sağlık personelinin iş doyum düzeyleri ve etkileyen faktörler (Yüksek Lisans Tezi). Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Osmangazi Üniversitesi.
• Durmuş, H., Timur, A., Yıldız, S., & Çetinkaya, F. (2018). Erciyes Üniversitesi Hastanesi polikliniklerine başvuran hastaların aile hekimliği uygulamasından memnuniyet durumu. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi, 22(1), 2-11.
• Ferreira, D. C., Vieira, I., Pedro, M. I., Caldas, P., & Varela, M. (2023). Patient satisfaction with healthcare services and the techniques used for its assessment: A systematic literature review and a bibliometric analysis. Healthcare, 11(5), 639. https://doi.org/10.3390/healthcare11050639
• Gökkaya, D., İzgüden, D., & Erdem, R. (2018). Şehir Hastanesinde Hasta Memnuniyeti Araştırması: Isparta İli Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 9(20), 136-148. https://doi.org/10.21076/vizyoner.363783
• Gürbüz, T. (2014). Aile hekimliği çalışanlarında iş doyumu (Edirne örneği) (Yüksek Lisans Tezi). Sosyal Bilimler Enstitüsü, Beykent Üniversitesi.
• Hıdıroğlu, S., Tanrıöver, Ö., Tosun, M., Turan, C. A., Günaydın, B. S., Eser, B., Htoo, K. M., & Karavuş, M. (2019). Birinci basamak sağlık çalışanlarının şiddete maruziyet düzeyleri ile İş Doyumu Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi. The Journal of Turkish Family Physician, 10(4):173-184.
• Janicijevic, I., Seke, K., Djokovic, A., & Filipovic, T. (2013). Healthcare workers satisfaction and patient satisfaction–Where is the linkage? Hippokratia Quarterly Medical Journal, 17(2), 157-162.
• Kara, A. (2019). Aile hekimliğine geçiş ve hasta memnuniyeti: Sivas merkez Kılavuz Aile Sağlığı Merkezi örneği (Yüksek Lisans Tezi). Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi.
• Kaya, F., & Oğuzöncül, A. F. (2016). Birinci basamak sağlık çalışanlarında iş doyumu ve etkileyen faktörler. Dicle Tıp Dergisi, 43(2), 248-255.
• Klussman, K., Nichols, A., & Langer, J. (2021). meaning, purpose, and job satisfaction. Journal of Personnel Psychology, 20(2), 97-101. https://doi.org/10.1027/1866-5888/a000268
• Kırılmaz, H. (2013). Hasta memnuniyetini etkileyen faktörlerin sağlık hizmetlerinde performans yönetimi çerçevesinde incelenmesi: Poliklinik hastaları üzerine bir alan araştırması. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 4(1), 11-21.
• Kırılmaz, H., & Öztürk, K. (2018). Aile hekimliğinde hasta memnuniyetine yönelik bir araştırma. Sağlık Akademisyenleri Dergisi, 5(1), 60-70.
• Mirescu, L., Popescu, A. C., & Dragomir, I. M. (2024). Degree of satisfaction among patients admitted to a public healthcare facility in Romania. Current Health Sciences Journal, 50(5), 515–527. https://doi.org/10.12865/CHSJ.50.04.06
• Nal, M., & Nal, B. (2018). Sağlık çalışanlarının iş doyumu düzeylerinin incelenmesi: Bir kamu hastanesi örneği. Ordu Üniversitesi Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 8(1), 131-140.
• Nal, M., & Tarım, M. (2017). Sağlık yöneticilerinin paternalist (babacan) liderlik davranışlarının çalışanların iş doyumu üzerine etkisi. AÇÜ Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 117-141.
• Riyadi, S. (2020). The Influence of Leadership Style, Individual Characteristics and Organisational Climate on Work Motivation, Job Satisfaction and Performance. International Journal of Innovation, Creativity and Change, 13(7), 662-677.
• Sungur, T. (2016). Aile hekimliği personelinin iş doyumu (İstanbul Esenler ilçesi örneği) (Yüksek Lisans Tezi). Sosyal Bilimler Enstitüsü, Beykent Üniversitesi.
• Szecsenyi, J., Goetz, K., Campbell, S., Broge, B., Reuschenbach, B., & Wensing, M. (2011). Is the job satisfaction of primary care team members associated with patient satisfaction? BMJ Quality & Safety, 20(6), 508-514.
• T.C. Sağlık Bakanlığı, 2010. Türkiye sağlık yapıları asgari tasarım standartları 2010 yılı kılavuzu. Sağlık Bakanlığı Yayınları: Ankara; 2010
• Tekin Kaya, N., & Bilgin, S. (2015). Çankırı il merkezinde birinci basamak sağlık kuruluşlarında çalışan ebe ve hemşirelerde iş doyumu düzeyi ve etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 1(1), 1-23.
• Turan, D. (2019). Birinci basamakta çalışan aile hekimlerinde iş doyumu düzeyleri iş memnuniyeti ve bunları etkileyen faktörler (Uzmanlık Tezi). Okmeydanı Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği Kliniği, Sağlık Bilimleri Üniversitesi.
• Turgu, S. (2012). Edirne il merkezinde birinci basamak sağlık kuruluşlarında hasta memnuniyeti ve hekim iş doyumu ile ilişkisinin araştırılması (Uzmanlık Tezi). Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi.
• Turgu, S., Öztora, S., Çaylan, A., & Dağdeviren, H. N. (2018). Birinci basamakta hasta memnuniyeti ve hekim iş doyumu ile ilişkisi. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi, 22(2), 78-91.
• Yıldırım, Z., Yolcu, N., Yiğit, Y., Dönmez, M., & Topçu, B. (2015). Tekirdağ ili kamu hastanelerindeki sağlık çalışanlarının iş doyum düzeylerinin değerlendirilmesi. IAAOJ, Scientific Science, 3(1), 8-18.
• Yücekaya, P., & Dönmez Polat, D. (2020). Örgüt kültürü, örgütsel adalet ve iş tatmini ilişkisi üzerine bir araştırma, İşletme Araştırmaları Dergisi, 12, 1267-1284.