Türkiye’de 2000-2024 Yılları Arasında Çocuk Gelişimi Alanına Yönelik Yapılan Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi

Yıl 2025, Cilt: 2 Sayı: 2, 52 - 58, 25.12.2025

Elif İpek Güney

Öz

Bu çalışmanın amacı Türkiye’de 2000-2024 yılları arasında çocuk gelişimi alanına yönelik yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesidir. Bu amaçla YÖKTEZ veri tabanı kullanılmıştır. Gelişmiş tarama seçeneğinde sadece tez başlığında olmak üzere “çocuk” ve “çocuk gelişimi” aramaları yapılarak, kriterleri karşılayan 46 çalışma incelenmiştir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden dokuman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen Lisansüstü tezler; yılı, türü, hedef kitlesi, deseni ve anabilim dalına göre betimsel olarak incelenerek grafik ve tablolar ile incelenmiştir. Yapılan içerik analizi ile ise kullanılan anahtar kelimeler ise kelime bulutu haline getirilerek çalışmada sunulmuştur. Bu çalışmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, çocuk gelişimi alanında yapılan akademik araştırmaların günümüze yaklaştıkça artış gösterdiği, büyük ölçüde betimsel yöntemlere dayandığı, doktora düzeyindeki tezlerin az olduğu ve çalışmaların en çok erken çocukluk dönemi ile çocuk gelişimciler üzerine yoğunlaştığı görülmüştür. Ayrıca, disiplinler arası çalışmaların varlığı dikkat çekmekte, ancak bebeklik ve ergenlik dönemine yönelik çalışmaların yetersiz olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

çocuk , çocuk gelişimi , lisansüstü , tez

Kaynakça

• Aral, N., Tanrıbuyurdu, EF., Tiryaki, AY., Sağlam, M., & Aysu, B. (2015). Türkiye’de çocuk gelişimi alanındaki lisansüstü tezlerin incelenmesi. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi, 14(1), 7-16.
• Atatanır, H. (2022). Çocukluk Olgusunun ve Çocuk Haklarının Tarihsel Gelişimi. Uluslararası Sosyal Hizmet Araştırmaları Dergisi, 2(2), 205-219.
• Aydın, SS., & Kavramlar, YA. (2023). Çocuk Gelişimci. Disiplinlerarası Çocuk Hakları Ansiklopedisi, 91.
• Bee, H., & Boyd, D. (2009). Gelişim psikolojisi: Çocukluk ve ergenlik (S. Ayvaşık ve T. Yücel, Çev.). Kaknüs Yayınları.
• Büyüköztürk, Ş. (2004). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı. Ankara: Pegem A Yayıncılık.
• Çokluk, Ö. Yılmaz, K., & Oğuz, E. 2011. Nitel bir görüşme yöntemi: Odak grup görüşmesi. Kurumsal Eğitimbilim. 4(21), 95-107.
• Doğan Keskin, A., & Bayhan, NP. (2020). Çocuk gelişiminin dünü, bugünü ve yarını. Erken Çocukluk Çalışmaları Dergisi, 4(3), 881-900.
• Kaçmaz, C., Kay, M. A., Boğa, E., Temiz, A., Ayanoğlu, M., & Sağlam, M. (2021). Türkiye’de çocuk gelişimci olmak: çalışma alanları, görev ve yetkileri. Çocuk ve Gelişim Dergisi, 4(8), 117-133.
• Keskin, A. D., & Baykoç, N. (2015). Türkiye'de Bulunan Üniversitelerin Lisans Programlarının Çocuk Gelişimi Açısından İncelenmesi. Hacettepe University Faculty of Health Sciences Journal. 4(1). 200-210
• Öztürk, HK. (2017). Çocukluğun Tarihsel Gelişimi Üzerine Düşünceler. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(13), 253-276.
• Rakap, S., Yücesoy-Özkan, Ş., & Kalkan, S. (2020). Tek-denekli deneysel araştırmalarda etki büyüklüğü hesaplama: Örtüşmeyen veriye dayalı yöntemlerin incelenmesi. Türk Psikoloji Dergisi, 35(85), 40-60.
• Sak,R, Şahin Sak, İT, Öneren Şendil, Ç, & Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak dokuman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi.4(1). 227-250.
• Santrock, JW. (2021). Çocuk Gelişimi. (çev. Prof. Dr. Ayşen Güre), Nobel Yayınları,Ankara.
• Şirin, S. (2019). Yetişin Çocuklar- Bebeklikten Ergenliğe Geçiş Klavuzu. Doğan Yayın Evi, İstanbul.
• Yalçın, H. (2024). Çocuk Gelişimi. Hedef Yayıncılık. Ankara
• Yavuzer, H. (2016). Okul Çağı Çocuğu. Remzi Kitabevi, İstanbul.