Hz. Muhammed (a.s.) için Yazılan Şiirlerin Endülüs’teki Yansımaları: Kasîde fî Medhi’n-Nebî Geleneği

Öz

Müslüman toplumlar ve devletler, dinin iki temel unsuru olan Allah kelamını ve Resûlullah uygulamalarını, yaşam biçimlerinin temeline oturttuklarında başarılı olmuş ve dünya tarihinde önemli icraata imza atmışlardır. Fakat bazen çeşitli sebeplerden dolayı bu iki kaynaktan uzaklaşmak çok ciddi sıkıntılara yol açmıştır. Endülüs’te de Kur’an ve Sünnet, devletin mihenk taşı olduğu dönemlerde büyük başarılar elde edilmiştir. Bu makalede, bahsi geçen temel unsurlardan olan Hz. Peygamber’in Endülüs’teki yeri ve ona duyulan muhabbetin bir yansıması olan kasidelerin/methiyelerin bir kısmı incelenerek konunun önemi ortaya konulmaya çalışılmıştır. Sonuçta, Allah rızasına, doğru bilgiye ve bilginin davranışa dönüştürülmesine dayalı bilinçli bir Peygamber muhabbeti, Endülüs toplumunu zirveye taşımıştır. Günümüz Müslüman toplumlarının diğer alanlarda olduğu gibi bu konuda da Endülüs’ten alacağı dersler vardır.

Anahtar Kelimeler

• Siyer
• Hz. Muhammed
• Endülüs
• Kaside
• Medih

The Reflections of Poems Written for Muhammed (phuh) in Andalus: the Tradition of Kasîda fî Madh al-Nabi

Abstract

Muslim societies and states succeeded when they put the words of Allah, the words of the Messenger of Allah, which are the two basic elements of religion, on the basis of their lifestyles, and they performed important actions in the history of the world. However, moving away from these two sources for various reasons caused serious problems. Great successes was achieved in the times when the Qur'an and sunnah were the cornerstone of the state in Andalus. One of the main elements mentioned in this article is the place of the prophet in Andalus and some of the eulogies that are a reflection of the love heard about him were examined and the importance of the subject was tried to be revealed. After all, a conscious Prophet conversation based on Allah's consent and knowledge led the Andalusian society to the top. As in other fields, today's Muslim societies have lessons to be learned from Andalus.

Keywords

• Sirah
• The Prophet Muhammad
• Andalus
• Ode
• Eulogy

Kaynakça

1. Azamat, Nihat. “İbnü’l-Arîf”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 20/522-523. Ankara: TDV Yay., 1999.
2. Durmuş, İsmail. “İbn Zümrek”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 20/472-474. Ankara: TDV Yay.,1999.
3. Durmuş, İsmail. “Methiye”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 29/406-408. Ankara: TDV Yay., 2003.
4. Elmalı, Hüseyin. “Kaside”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 24/562-564. Ankara: TDV Yay., 2001.
5. Fığlalı, Ethem Ruhi. “Ebû Tâlib”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 10/237-238. Ankara: TDV Yay., 1994.
6. Hımsî, Ahmed Selim. İbn Zümrek el-Gırnâtî sîretuhû ve edebuh. Beyrut: y.y., 1405/1985.
7. İbnü’l-Hatîb, Ebû Abdillâh Lisânüddîn Muhammed b. Abdillâh el-Endelüsî. el-İhâta fî ahbâri Gırnâta. nşr. Abdullah İnan. 4 Cilt. Kahire; y.y., 1974.
8. İbnü’l-Hatîb, Ebû Abdillâh Lisânüddîn Muhammed b. Abdillâh el-Endelüsî. el-Ketîbetü’l-kâmine fî men lekînâhü bi’l-Endelüs min şu‘arâi’l-mieti’s-sâmine. thk. İhsan Abbas. Beyrut: y.y., 1983.

9. İbn Hişâm, Ebû Muhammed Cemâlüddîn Abdülmelik b. Hişâm b. Eyyûb el-Himyerî. es-Siretü’n-nebeviyye. 4 Cilt. Lübnan: y.y., 2009.
10. Makkarî, Ahmed b. Muhammed. Nefhu’t-tib min gusni’l-Endelüsi’r-ratîb ve zikru veziriha Lisâni’d-din İbni’l-Hatîb. thk. Yusuf eş-Şeyh Muhammed el-Bukâ‘î. 10 Cilt. Beyrut: Dâru’l-fikr, 1998.
11. Özdemir, Mehmet. Endülüs Müslümanları Kültür ve Medeniyet. Ankara: TDV Yay., 2013.
12. Özkan, İsmail Hakkı. “Kaside: Musiki”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 24/566. Ankara: TDV Yay., 2001.
13. Parlak, Nizamettin. “Endülüslülerin Peygamber Sevgisi”. Siyer Yıllığı II. ed. Şaban Öz. 99-106. İstanbul: Endülüs Yay., 2019.
14. Parlak, Nizamettin. Lisânüddîn İbnü’l-Hatîb’in Siyâsi Kişiliği ve Tarihçiliği. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yay., 2012.
15. Sarmış, İbrahim. “İbn Sehl”. Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 20/312. Ankara: TDV Yay., 1999.
16. Tahirül-Mevlevî. Peygamberimizin Hayatı. İstanbul: y.y., 2008.
17. Toprak, M. Faruk. Endülüs Şiirinde Mersiye. Ankara: Grafiker Yay., 2014.
18. Vilchez, Miguel Puerte. Reading The Elhambra. Granada: The Alhambra and Generalife Trust and Edilux, 2015.