Hz. Peygamber ve Okçuluk

Öz

Hz. Peygamber Arap Yarımadası’nın en önemli kenti olan Mekke'de İslâm Dini’ni tebliğe başladıktan sonra, hicret ettiği Medine'de yeni bir toplum ve devlet tesis etti. O, hicretten kısa süre sonra Medine'nin çevresine seriyyeler göndermiş, bazen de bizzat kendi komutasında gazve dediğimiz askeri seferler düzenlemişti. Zira Mekkeli Müşrikler kendisini ve küçük toplumunu, büyük bir tehdit olarak görmeye başlamışlardı. Hz. Muhammed (sav) de Medine'de bir taraftan şehrin savunması için ittifaklar oluştururken, diğer taraftan da küçük Müslüman toplumunu askeri faaliyetlere hazırlamaya başlamıştı. İşte bu bağlamda bilhassa kaynaklarımıza yansımış olan okçuluğa (atıcılık) dair bazı hadisler söz konusudur. Zikredilen bu hadislerden Hz. Peygamber'in ok ve yay kullanımına büyük önem verdiği fark edilmektedir. Bu makalede Hz. Peygamber'in hadisleri doğrultusunda, dönemindeki okçuluğa dair bazı tespitlere ve bilhassa bu dönemdeki seriyye ve gazvelerde okçulukla ilgili önemli görülen hususiyetler değerlendirilmeye çalışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Siyer
• Hz. Muhammed
• Medine
• savaş
• okçuluk

The Prophet and Archery

Abstract

After the Prophet started preaching the religion of Islam in Mecca, the most important city of the Arabian peninsula, he established a new society and state in Medina, where he migrated. Shortly after the Hijra (migration to Medina), he organized military operations around Medinah, called sariyya, sometimes he organized military expeditions, which we call ghazwa, under his own command. Then the Makkan polytheists began to see himself and his small community as a great threat. While Muhammad (pbuh) also formed alliances to defend the city in Medina, he also started to prepare the small Muslim community for military activities. In this context, there are a number of hadiths about archery, which are particularly reflected in our sources. It is noticed from these hadiths that the Prophet attached great importance to the use of bow and arrow. In this article, in accordance with the hadiths of the Prophet, some determinations about archery in the period and especially the important aspects of archery in the sariyyas and maghāzī in this period will be tried to be mentioned.

Keywords

• Sirah
• Muhammad
• Medina
• War
• Archery

Kaynakça

1. Bottero, Jean - Noah Kramer, Samuel. Mezopotamya Mitolojisi. çev. Alp Tümertekin. İstanbul: İş Bankası Kültür Yay., 2017.
2. Bozkurt, Nebi. Hadiste Folklor ve Eğlence. İstanbul: İFAV Yay., 1997.
3. Bozkurt, Nebi. "Ok". Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 33/333-335. İstanbul: TDV Yay., 2007.
4. Dârimî, Ebû Muhammed Abdullah. Sünen. tlk. es-Seyyid Abdullah Hâşim Yemânî el-Medenî. 2 Cilt. İstanbul: y.y., 1992.
5. Ebû Dâvud, Süleyman b. el-Eş’as. Sünen, haz. Bedrettin Çetiner. 5 Cilt. İstanbul: y.y., 1992.
6. Erkoçoğlu, Fatih. “Tarih-Mekan İlişkisi: Uhud Savaşı'nın Mekanı Üzerine Bazı Mülahazalar”. Cumhuriyet Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi 15/1 (2011), 319-350.
7. Hamidullah, Muhammed. Hz. Peygamber’in Savaşları. İstanbul: y.y., 1991.
8. İbn A’sem el-Kûfî, Ebû Muhammed Ahmed. Futûh. 8 Cilt. Beyrut: y.y., 1986.

9. İbn Hacer, Ebû'l-Fazl Ahmed b. Ali el-Askalânî. el-İsâbe fî temyîzi’s-sahâbe. Beyrut: y.y., 2004.
10. İbn Hişâm, Ebû Muhammed Abdülmelik b. Hişâm. es-Sîretü'n-nebeviyye. tlk. Ömer Abdüsselâm Tedmûrî. 4 Cilt. Beyrut: y.y., 1993.
11. İbn İshak, Muhammed. Hz. Peygamber'in Hayatı ve Gazveler (Kitâbü's-Siyer ve'l-Meğâzî). çev. Ali Bakkal. İstanbul: İlk Harf Yay., 2013.
12. İbn Sa’d, Muhammed b. Sad b. ez-Zührî. Tabakâtu’l-kübrâ. 8 Cilt. Beyrut: y.y., 1996.
13. İbn Sa'd, Muhammed b. Sad b. ez-Zührî. Kitâbü't-Tabakâti'l-Kebîr, Tabakât, Resûlullah'ın Kutlu Sîreti. çev. Musa Kazım Yılmaz vd. 11 Cilt. İstanbul: Siyer Yay., 2015.
14. Gökçek, L. Gürkan – Akyüz, Faruk. “Asur Ordusu". Tarih Araştırmaları Dergisi 32/54 (2013), 41-62.
15. Kandemir, M. Yaşar. "Habbâb b. Eret". Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi. 14/340-341. İstanbul: TDV Yay., 1996.
16. Kettânî, Muhammed Abdülhay. et-Terâtibü'l-İdâriyye: Hz. Peygamber'in Yönetiminde Sosyal Hayat ve Kurumlar. çev. Ahmet Özel. 3 Cilt. İstanbul: İz Yay., 1991.
17. Koca, Feyzullah. "Antik Mısır'da Avcılık, Binicilik, Okçuluk ve Görsellerin Yorumlamaları". Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 11/59 (2018), 1490-1497.
18. Müslim, Ebû’l-Hüseyin Müslim b. el-Haccâc b. Müslim el-Kuşeyrî. Sahîh. thk. Muhammed Fuâd Abdülbakî. 3 Cilt. İstanbul: y.y., 1992.
19. Nesâî, Ebû Abdurrahman Ahmed b. Şu’ayb. Sünen. haz. Bedrettin Çetiner. 8 Cilt. İstanbul: y.y., 1992.
20. Nicolle, David. İslam Orduları -600-1100-. çev. Emir Yener. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yay., 2013.
21. Nicolle, David. Doğu Roma Orduları -M. S. 306-886-. çev. Buket Bayrı. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yay., 2013.
22. Sarıçam, İbrahim. Hz. Muhammed’in Evrensel Mesajı. Ankara: DİB Yay., 2003.
23. Sivrioğlu, Ulaş Töre. "Sâsânîlerde Askeri Teşkilat, Silah Teknolojisi ve Savaş Stratejileri". Turkish Studies 8/5 (2013), 675-703.
24. Tirmizî, Ebû İsa Muhammed b. İsa b. Sevre. Sünen. haz. Bedrettin Çetiner. 4 Cilt. İstanbul: y.y., 1992.
25. Vâkıdî, Ebû Abdullah Muhammed b. Ömer. Hz. Peygamber'in Savaşları (Kitâbü'l-Meğâzî). çev. Musa K. Yılmaz. 3 Cilt. İstanbul: İlk Harf Yay., 2007.
26. Zebîdî, Zeynüddin Ahmed b. Ahmed. Sahîh-i Buhârî Muhtasarı (Tecrid-i Sarîh Tercemesi ve Şerhi). çev. Ahmed Naim. Ankara: y.y., 1983.