Aile Şirketlerinde Sürdürülebilirlik Üzerine Sistematik Bir Literatür Taraması

Yıl 2025, Cilt: 2 Sayı: 2, 129 - 154, 27.12.2025

Burçak Kiziltan Işik

Öz

Bu çalışma, aile şirketleri ile kurumsal sürdürülebilirliğin kesişiminde 2015–2025 döneminde üretilen literatürü sistematik olarak incelemektedir. Web of Science veri tabanında “family firm” ve “sustainability” anahtar kelimeleriyle gerçekleştirilen tarama, PRISMA yaklaşımı çerçevesinde analiz edilmiştir. Bulgular, literatürün kurumsal sosyal sorumluluk ve paydaş yaklaşımları, kurumsal yönetim ve yönetişim yapıları, halefiyet, yenilik ve uluslararasılaşma, ÇSY/ESG, sürdürülebilirlik uygulamaları ve performans, sürdürülebilir girişimcilik yönelimi ve dijital dönüşüm ile vergi planlaması ve şeffaflık olmak üzere sekiz ana tema etrafında yoğunlaştığını göstermektedir. Tematik sentez, uzun vadeli yönelim ve sosyo-duygusal sermayenin KSS ve ÇSY uygulamalarını desteklediğini; yönetim kurulu tasarımı ve açıklığın ise ÇSY açıklamaları ile performans çıktılarının güçlenmesiyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Çalışma, aile şirketlerinde sürdürülebilirliğe ilişkin kuramsal çerçeveyi bütüncül biçimde ele alarak yönetişim, halefiyet ve dijital yetkinlikler ekseninde uygulamaya dönük çıkarımlar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Aile Şirketleri , Sürdürülebilirlik , Kurumsal Yönetim

A Systematic Literature Review on Sustainability in Family Businesses

Öz

This study systematically reviews the literature produced between 2015 and 2025 at the intersection of family firms and corporate sustainability. A search conducted in the Web of Science database using the keywords “family firm” and “sustainability” was analyzed within the PRISMA framework. The findings indicate that the literature clusters around eight main themes: corporate social responsibility and stakeholder approaches, corporate governance and governance structures, succession, innovation and internationalization, ESG, sustainability practices and performance, sustainable entrepreneurial orientation and digital transformation, and tax planning and transparency. The thematic synthesis shows that long-term orientation and socioemotional wealth support CSR and ESG practices, while board design and transparency are associated with strengthened ESG disclosures and performance outcomes. Overall, the study offers a holistic perspective on sustainability in family firms and provides practice-oriented implications along the axes of governance, succession, and digital capabilities.

Anahtar Kelimeler

Family Businesses , Sustainability , Corporate Governance

Kaynakça

• Aronoff E. C. (1999). Family business survival: understanding the statistics “only 30%” Family Business Advisor, 8(7), 1-3.
• Boyd B. (2010). Sustainable management in long-lived family businesses – a resource-based analysis of northern german builder's providers. International Journal of Entrepreneurship and Small Business, 11 (3), 308-321. https://doi.org/10.1504/IJESB.2010.03582
• Campopiano G. & Massis De A. (2015). Corporate social responsibility reporting: a content analysis in family and non-family firm. Journal of Business Ethics 129 511-534. https://doi.org/10.1007/s10551-014-2174-z
• Curado, C., & Mota, A. (2021) A systematic literature review on sustainability ın family firms. Sustainability 13(7), 1-17. https://doi.org/10.3390/su13073824
• Çatal Ö. & Korkmaz A. (2020). Aile işletmelerinin sürdürülebilirliğini etkileyen başarı ve başarısız dina-mikleri üzerine bir alan araştırması: Isparta ve Burdur örneği. Oğuzhan Sosyal Bilimler Dergisi, 2 (2), 178-194.
• El Agamy, F., & C. Schreiber (2014). Good governance in family firms: five case studies from the Middle East. Tharwat Family Business Forum and Pearl Initiative. https://www.business-humanrights.org/pt/últimas-notícias/middle-east-good-governance-in-family-firms-five-case-studies-from-the-middle-east/
• Erdem, N. (2022). Şirketler hukuku şerhi (Cilt 3). In K. Şenocak (Ed.). Seçkin Yayınevi.
• European Family Businesses. (2025) About EFB. http://www.europeanfamilybusinesses.eu/about-us
• Fleischer H., (2017). Familiengesellschaften und familienverfassungen: eine historisch-vergleichende stan-dortbestimmung, neue zeitschrift für gesellschaftsrecht. Neue Zeitschrift für Gesellsc-haftsrecht, 31, 1201-1210.
• Pulaşlı H. (2017). Şirketler Hukuku Genel Esasları, Adalet Yayınevi.
• Klein, S. B., Astrachan, J. H., & Smyrnios, K. X. (2005). The F-PEC scale of family influence: Construction, validation, and further implication for theory. Entrepreneurship theory and practice, 29(3), 321-339., 18(4), 321–339. https://doi.org/10.1111/j.1540-6520.2005.00086.x
• Koru O., (2024). Anonim ortaklığın haklı sebeple feshinde şirkete ilişkin ve kişisel sebeplere dayanan haklı sebepler kavramlarına yönelik bir değerlendirme. Balıkesir Üniversitesi Hukuk Dergisi, 1 (2) 214-234.
• Kuhlman T. & Farrington J. (2010). What is sustainability Sustainability, 2 (11), 3436-3448. https://doi.org/10.3390/su2113436
• Laguir I. & Elbaz J. (2014). Family firms and corporate social responsibility (csr): preliminary eviden-ce from the french stock market. The Journal of Applied Business Research, 30 (4), 971-988.
• Loiseau, E., Saikku, L., Antikainen, R., Droste, N.; Hansjürgens, B., Pitkanen, K., Leskinen, P., Kuikman. P., & Thomsen, M. (2016) Green economy and related concepts: an overview. Journal of Cleaner Production, 139, 361–371. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2016.08.024
• López-Pérez, M. E., Melero-Polo, I., Vázquez-Carrasco, R., & Cambra-Fierro, J. (2018). Sustainability and business outcomes in the context of SMEs: Comparing family firms vs. non-family firms. Sustainability, 10(11), 4080. https://doi.org/10.3390/su10114080
• Marques, P., Presas, P., & Simon, A. (2014). The heterogeneity of family firms in CSR engagement: The role of values. Family Business Review, 27(3), 206-227. https://doi.org/10.1177/0894486514539004
• Moher, D., Liberati, A., Altman, D. G., Tetzlaff, J., Mulrow, C., Gøtzsche, P. C., Ioannidis, J. P. A., Clarke, M., Devereaux, P. J., Kleijnen, J., & Moher, D. (2009). The PRISMA statement for reporting systematic reviews and meta-analyses of studies that evaluate health care interventions: Explanation and elaboration. BMJ, 339, b2535. https://doi.org/10.1136/bmj.b2535
• Molina, M. A. V., & Rutterford, J. (2010). Towards a theory of the family firm: Approach to an operational definition and a framework for family businesses. In I. A. Maximsev, V. V. Krasnoproshin, & C. Prado Román (Eds.), Global financial & business networks and information management systems. AEDEM.
• Seidel, S., Recker, J., Pimmer, C., & vom Brocke, J. (2010). Enablers and barriers to the organizational adoption of sustainable business practices. In AMCIS 2010 Proceedings (Paper 427). https://aisel.aisnet.org/amcis2010/427
• TAİDER (Aile İşletmeleri Derneği). (2021). Aile şirketlerinde sürdürülebilir başarının anahtarları (Final raporu). https://taider.org.tr/images/belgeler/son_aile_sirketlerinde_surdurulebilir_basarinin_anahtarlari_final.pdf
• Taşkın, T. (2023). Aile şirketlerinin sürdürülebilirliğinin kurumsallaşma ve aile anayasası çerçevesince incelenmesi. İzmir Yönetim Dergisi, 4(1), 1-19. https://doi.org/10.56203/iyd.1231605
• Tranfield, D., Denyer, D., & Smart, P. (2003). Towards a methodology for developing evidence‐informed management knowledge by means of systematic review. British journal of management, 14(3), 207-222. https://doi.org/10.1111/1467-8551.00375
• United Nations. (2025). The 17 goals of sustainable development. https://sdgs.un.org/goals