Araştırma Makalesi

İklim Değişikliğinden Küresel Güç Mücadelesine: ABD, Çin ve Rusya’nın Jeopolitik Rekabeti

Cilt: 3 Sayı: 1 29 Haziran 2026
PDF İndir
TR EN

İklim Değişikliğinden Küresel Güç Mücadelesine: ABD, Çin ve Rusya’nın Jeopolitik Rekabeti

Öz

Arktik bölgesi, iklim değişikliğinin etkilerinin en yoğun hissedildiği coğrafyalardan biridir. Bununla birlikte Arktik bölgesine yönelik tartışmalar, çevresel boyutun ötesine geçmekte, bölgenin jeopolitik önemi uluslararası ilişkiler gündeminde ön plana çıkmaktadır. 2008 yılında ABD Jeoloji Araştırmaları Kurumu’na göre (The United States Geological Survey) bölgede 90 milyar varil petrol, 1.670 trilyon kübik feet doğal gaz ve 44 milyar varil doğal gaz sıvısı rezervi olduğu tahmin edilmektedir. Jeopolitik önemi nedeniyle Arktik bölgesi ABD, Çin ve Rusya gibi ülkelerin dış politikalarında önemli bir yer tutmaktadır. Bu çalışmanın amacı ABD, Çin ve Rusya’nın bu bölgeye yönelik politikalarını değerlendirerek çatışma riskini ortaya koymaktır. Bu değerlendirmeleri gerçekleştirmek için çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi yöntemi kullanılarak ABD, Çin ve Rusya’nın Arktik bölgesine yönelik yayınlamış oldukları güncel strateji belgeleri incelenmiştir. Çalışmanın temel sorunsalı Arktik bölgesinde yaşanan gelişmelerin ABD, Çin ve Rusya’nın yayınlamış olduğu strateji belgelerine nasıl yansıdığıdır. Elde edilen bulgular bölgedeki rekabetin uzun vadede kaynak paylaşımı, deniz rotaları ve askeri varlık konularında potansiyel çatışma riskleri barındırdığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Güvenlik, İklim Değişikliği, Jeopolitik Rekabet, Arktik Bölgesi, Ulusal Güvenlik

Kaynakça

  1. Aikman, I. (2025). Trump, ABD’nin Grönland’ı alacağına inandığını söyledi. BBC News. https://www.bbc.com/news/articles/crkezj07rzro
  2. Aksoy, M. (2024). Arktik Bölgesi’ne İlişkin jeopolitik Tartışmalar. Paradigma: İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi, 13(2), 59-67. https://izlik.org/JA54GX56NZ
  3. Anadolu Ajansı. (2021). Süveyş Kanalı’nda Karaya Oturan “The Ever Given” Aylar Sonra Kanaldan Yeniden Geçti. https://www.aa.com.tr/tr/dunya/suveys-kanalinda-karaya-oturan-the-ever-given-gemisi-aylar-sonra-kanaldan-yeniden-gecti/2445377
  4. Arctic Council Working Group. (2024). Arctic Shipping Continues to Increase. https://pame.is/news/arctic-shipping-update-37-increase-in-ships-in-the-arctic-over-10-years/
  5. Arctic Council. (2013). Observers: China Joins Arctic Council As Observer State. https://arctic-council.org/about/observers/peoples-republic-of-china/
  6. Arctic Council. (2020). The Arctic Council: A Quick Quide, https://oaarchive.arctic-council.org/items/5b1cf319-c3d0-427a-b874-78ce0e32bba4
  7. Arctic Portal. (2024). Shipping Routes. https://arcticportal.org/shipping-portlet/shipping-routes
  8. Babahanoğlu, V. (2024). Soğuk Suların Yükselen Jeopolitiği: Rusya’nın Arktik Politikası. Paradigma: İktisadi ve İdari Araştırmalar Dergisi, 13(Özel Sayı), 11–27. https://izlik.org/JA77YU84JL
  9. BBC News Türkçe. (2025). Grönland Kime Ait, Trump Neden Adaya İlgi Gösteriyor? https://www.bbc.com/turkce/articles/c8r36y7418yo
  10. Brimmer, D. E. (2023). Changing Geopolitics in the Arctic. Council on Foreign Relations. https://www.cfr.org/report/changing-geopolitics-arctic-0

Kaynak Göster

APA
Baskın, Y. Z. (2026). İklim Değişikliğinden Küresel Güç Mücadelesine: ABD, Çin ve Rusya’nın Jeopolitik Rekabeti. Sosyoekonomik Araştırmalar Dergisi, 3(1), 75-100. https://izlik.org/JA97DR45YG
AMA
1.Baskın YZ. İklim Değişikliğinden Küresel Güç Mücadelesine: ABD, Çin ve Rusya’nın Jeopolitik Rekabeti. SARD. 2026;3(1):75-100. https://izlik.org/JA97DR45YG
Chicago
Baskın, Yusuf Zakir. 2026. “İklim Değişikliğinden Küresel Güç Mücadelesine: ABD, Çin ve Rusya’nın Jeopolitik Rekabeti”. Sosyoekonomik Araştırmalar Dergisi 3 (1): 75-100. https://izlik.org/JA97DR45YG.
EndNote
Baskın YZ (01 Haziran 2026) İklim Değişikliğinden Küresel Güç Mücadelesine: ABD, Çin ve Rusya’nın Jeopolitik Rekabeti. Sosyoekonomik Araştırmalar Dergisi 3 1 75–100.
IEEE
[1]Y. Z. Baskın, “İklim Değişikliğinden Küresel Güç Mücadelesine: ABD, Çin ve Rusya’nın Jeopolitik Rekabeti”, SARD, c. 3, sy 1, ss. 75–100, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97DR45YG
ISNAD
Baskın, Yusuf Zakir. “İklim Değişikliğinden Küresel Güç Mücadelesine: ABD, Çin ve Rusya’nın Jeopolitik Rekabeti”. Sosyoekonomik Araştırmalar Dergisi 3/1 (01 Haziran 2026): 75-100. https://izlik.org/JA97DR45YG.
JAMA
1.Baskın YZ. İklim Değişikliğinden Küresel Güç Mücadelesine: ABD, Çin ve Rusya’nın Jeopolitik Rekabeti. SARD. 2026;3:75–100.
MLA
Baskın, Yusuf Zakir. “İklim Değişikliğinden Küresel Güç Mücadelesine: ABD, Çin ve Rusya’nın Jeopolitik Rekabeti”. Sosyoekonomik Araştırmalar Dergisi, c. 3, sy 1, Haziran 2026, ss. 75-100, https://izlik.org/JA97DR45YG.
Vancouver
1.Yusuf Zakir Baskın. İklim Değişikliğinden Küresel Güç Mücadelesine: ABD, Çin ve Rusya’nın Jeopolitik Rekabeti. SARD [Internet]. 01 Haziran 2026;3(1):75-100. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97DR45YG