Liberya İç Savaşı ve Çatışma Sonrası Çözüm: BM Liberya Misyonu (UNMIL) Örneği
Öz
Bu çalışma, toplumsal hareketlerin politik şiddete ve iç savaşa evrilme süreçlerini teorik bir çerçevede ele alarak, uluslararası örgütlerin çatışma çözümü ve sonrası düzen inşasındaki rolünü Birleşmiş Milletler Liberya Misyonu (UNMIL) örneği üzerinden incelemektedir. Liberya’nın tarihsel bağlamı, Amerikan-Liberyalı hegemonyası, etnik ayrımcılık, darbeler ve 1989-2003 iç savaşları detaylandırılmış; BM barış koruma operasyonlarının evrimi, temel prensipleri (tarafsızlık, rıza, asgari güç kullanımı, devlet kurumlarının desteklenmesi) ve UNMIL’in güvenlik sektörü reformu, silahsızlandırma-örgütten ayrılma-yeniden entegrasyon (DDR), hukukun üstünlüğü, eğitim, cinsiyet eşitliği ile ekonomik yeniden yapılandırma faaliyetleri analiz edilmiştir. Sonuçta, BM’nin prensiplerinin Liberya’da sürdürülebilir barışa katkı sağladığı, ancak süreçlerin yerel dinamiklere duyarlı ve kapsayıcı yaklaşımlarla desteklenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Çalışma, uluslararası müdahalelerin karmaşık çatışmalardaki etkinliğini Liberya özelinde değerlendirmektedir.
Anahtar Kelimeler
Liberya İç Savaşı , BM Barışı Koruma Operasyonları , UNMIL , Çatışma Çözümü , Güvenlik Sektörü Reformu
Kaynakça
- Akonor, K. (2017). UN Peacekeeping in Africa: A Critical Examination and Recommendations for Improvement. Cham, Switzerland: Springer.
- Ardıç, S. (2022). BM Barış Gücü. Selçuk Üniversitesi Adalet Meslek Yüksekokulu Dergisi. 5, (1), ss.39-70.
- Arthur, P. (2010). ECOWAS and Regional Peacekeeping Integration in West Africa: Lessons for The Future. Africa Today. 57, (2), ss.2-24. https://doi.org/10.1353/at.2010.0015
- Autesserre, S. (2014). Peaceland: Conflict resolution and the everyday politics of international intervention. Cambridge University Press.
- Avcı, E. (2020). İç Savaştan Devlet Başkanlığı Seçimine: Liberya’da Kalıcı Barış ve İstikrar Ne Derece Mümkün?. Gazi Akademik Bakış. 13, (26), ss.165-197. https://doi.org/10.19060/gav.750454
- Boege, V., Brown, M. A., Clements, K., & Nolan, A. (2009). Hybrid political orders, not fragile states. Peace Review, 21(1), 13–21. https://doi.org/10.1080/10402650802689997
- Brigadier, A. S. (1996). The United Nations Peacekeeping Operations During Pose-Cold War Era-An Assessment. https://apps.dtic.mil/sti/tr/pdf/ADA309776.pdf.
- Coleman, K. P. ve Williams, P. D. (2021). Peace Operations are What States Make of Them: Why Future Evolution is More Likely Than Extinction. Contemporary Security Policy. 42, (2), ss. 241-255. https://doi.org/10.1080/13523260.2021.1882802.
- Coning, C. D. (2021). The Future of UN Peace Operations: Principled Adaptation Through Phases of Contraction, Moderation, and Renewal. Contemporary Security Policy. 42, (2), ss. 211-224. https://doi.org/10.1080/13523260.2021.1894021.
- Demirtürk Demirdöğen, Ü. (2006). Birleşmiş Milletler Barışı Koruma Operasyonları ve Güç Kullanma Olgusu (1946-1996). Akdeniz İ.İ.B.F. Dergisi. 6, (11), ss.236-257.