Bölgesel Çatışmalarda Uluslararası Aktör olarak AB: Kosova ve Ukrayna Karşılaştırması

This study aims to provide a historical overview of the capabilities of the European Union (EU) as an international actor in regional conflict resolution in the post-Cold War era, with a focus on autonomy and consistency. Through two case studies from Europe – Kosovo conflict and Ukraine war, the study follows the historical development of the EU’s Common Foreign and Security Policy (CFSP) competence and measures, as well as other instruments of external action. The findings reveal that in the Kosovo case, CFSP remained weak and the EU was slow to react, creating a ‘capability-expectation gap’. The EU has followed and took on a supplementary role within the international community, rather than initiate peacekeeping and peacebuilding in Kosovo. The EU responded to Ukraine war much faster, with an improved and diversified set of measures, such as humanitarian assistance, providing food and energy security, comprehensive sanctions towards Russia. As regards tools that are outside the field of CFSP, it was found out that the EU has consistently used enlargement and association relationship as conflict resolution methods in both cases. However, their effectiveness has increasingly become more questionable.

Bu çalışma, Soğuk Savaş sonrası dönemde bölgesel çatışma çözümünde Avrupa Birliği'nin (AB) uluslararası bir aktör olarak yetkinliğine, otonomi ve tutarlılık odağında tarihsel bir bakış sunmayı hedeflemektedir. Avrupa'dan iki vaka çalışması – Kosova çatışması ve Ukrayna savaşı – üzerinden, AB'nin Ortak Dış ve Güvenlik Politikası (ODGP) yetkinliği ve önlemlerine ek olarak, diğer dış eylem araçlarının tarihsel gelişimi takip edilmektedir. Bulgular, Kosova örneğinde ODGP'nin yetersiz kaldığını ve AB'nin tepki vermekte yavaş davrandığını, bunun da bir ‘yetkinlik-beklenti açığı’ yarattığını ortaya koymaktadır. AB, Kosova'da barışı koruma ve barış inşasını başlatmaktan ziyade, uluslararası toplum içinde takip edici ve tamamlayıcı bir rol üstlenmiştir. AB, Ukrayna savaşına çok daha hızlı bir şekilde, insani yardım, gıda ve enerji güvenliği sağlama, Rusya'ya yönelik kapsamlı yaptırımlar gibi geliştirilip çeşitlendirilmiş bir dizi önlemle yanıt vermiştir. ODGP alanı dışında kalan araçlara bakıldığında, her iki vakada da AB'nin çatışma çözümü yöntemleri olarak genişleme ve ortaklık ilişkilerini tutarlı bir şekilde kullandığı görülmüştür. Ancak, bunların etkililiği giderek daha fazla sorgulanır hale gelmiştir.