Apple Marka İmajı Bileşenlerinin Tüketici Tercihine Etkisi: Fonksiyonel ve Sembolik Algıların Çevrimiçi İçerik Analizi
Öz
Günümüzün yoğun rekabetçi akıllı telefon pazarında markalar, yalnızca ürünün somut faydaları üzerinden değil, aynı zamanda tüketicilere sundukları sembolik anlamlar üzerinden farklılaşmaya çalışmaktadır. Bu çalışma, tüketicilerin Apple markasına yönelik algılarını, tutumlarını ve tercih nedenlerini çevrimiçi platformlarda bıraktıkları organik metin izleri üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden netnografi tasarımının benimsendiği bu araştırmada, Ekşi Sözlük platformunda yer alan 446 girdi (entry) içerik analizine tabi tutulmuştur. Elde edilen bulgular; tüketicilerin Apple markasını yalnızca yüksek performans, bütünleşik ekosistem, yatırım değeri gibi rasyonel faydaları için değil, aynı zamanda gösterişçi tüketim, sosyal statü inşası, marka evangelizmi ve estetik haz gibi sembolik güdüleriyle de tercih ettiklerini göstermektedir. Ayrıca araştırmada, yüksek fiyatlandırma politikalarına yönelik eleştirel tutumların varlığı da saptanarak kapsamlı ve çok yönlü bir marka imajı haritası sunulmuştur. Bulgular, tüketicilerin satın alma niyetlerinde fonksiyonel özelliklerin rasyonel bir zemin sağladığını, ancak markayı bir arzu nesnesi haline getiren asıl unsurun sembolik benlik-marka uyumu olduğunu göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Marka İmajı, Sembolik Tüketim, Fonksiyonel Algı, Gösterişçi Tüketim, Netnografi, Marka Evangelizmi, Apple.
Kaynakça
- Balıkçıoğlu, B., & Oflazoğlu, S. (2015). Marka evangelizmi, benlik-marka imajı uyumu ve marka sadakati ilişkisi üzerine ampirik bir araştırma. Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi, 7(2), 19-45.
- Bourdieu, P. (1984). Distinction: A social critique of the judgement of taste. Cambridge, MA: Harvard University Press.
- Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77-101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
- Geçit, E., & Yalçın, M. (2021). Ürün ekosisteminin marka sadakati yaratmadaki rolü: Apple markasına yönelik bir analiz. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 56(4), 3000-3017. https://doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.21.12.1708
- Gordillo-Rodríguez, M. T., Pineda, A. & Gómez, J. D. F. (2023). Brand community and symbolic interactionism: A literature review. Review of Communication Research, 11, 1-32.
- Gul, M. (2018). The impact of consumer perceptions on purchasing intentions of luxury brands among Indian consumers. Advances in Economics and Business Management (AEBM), 5(6), 384-387.
- Işık, E. (2024). The effect of social media marketing on brand image from the perspective of the information adoption model. Journal of Current Marketing Approaches and Research, 5(2), 105-122. https://doi.org/10.54439/gupayad.1503349
- Karakaya Eren, G. K. (2020). Müşteri değeri ekseninde, marka imajı ve marka bağlılığı; İlgilenimin düzenleyici rolü. İşletme Araştırmaları Dergisi, 12(3), 3187-3208. https://doi.org/10.20491/isarder.2020.1034
- Konyalılar, N. (2023). Marka imajının marka satın alma niyetine etkisi: Türkiye’de faaliyet gösteren havayolu işletmeleri üzerinde bir inceleme. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 32(2), 745-755. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1214886
- Krippendorff, K. (2018). Content analysis: An introduction to its methodology (4th ed.). SAGE Publications.