Araştırma Makalesi

Türkçedeki ve Arapçadaki Etken-Edilgen Fiil Çatılarının Karşılaştırılması

Cilt: 1 Sayı: 2 31 Aralık 2023
PDF İndir
EN TR

Türkçedeki ve Arapçadaki Etken-Edilgen Fiil Çatılarının Karşılaştırılması

Öz

Bu makale, Türkçe ve Arapça'da etken ve edilgen çatıları karşılaştıran ve açıklayan bir dilbilgisi incelemesini sunmaktadır. Etken ve edilgen çatılar, fiillerin nasıl kullanıldığını ve özne ile ilişkilerini belirlemek için önemli dilbilgisi kavramlarıdır. Her iki dilde de bu çatılar, fiil köklerinin farklı eklerle nasıl değiştiğini ve nasıl kullanıldığını göstermektedir. Türkçe'deki etken çatı, işi gerçekleştiren özneyi net bir şekilde belirtir. Özne, işi yapan kişiyi veya nesneyi açıkça ifade eder. Etken çatılı fiiller genellikle kök biçimindedir ve öznenin rolü cümlenin anlamını netleştirir. Diğer yandan, Türkçe edilgen çatıda işi yapan özne belirsizdir, ve gerçek özne yoktur. Edilgen çatı, işin nasıl yapıldığını veya kim tarafından yapıldığını vurgulamaz. Arapça'da etken ve edilgen fiillerin karşılıkları "malum" ve "meçhul" fiillerdir. Malum fiillerde, işi yapan özne bilinirken, meçhul fiillerde işi yapan kişi veya nesne belirsizdir. Arapça fiil kalıplarının kullanımı, bu çatıların belirlenmesinde önemlidir. Malum fiiller, genellikle geçmiş veya şimdiki zaman fiil kalıpları kullanılarak oluşturulur. Arapça'da meçhul fiil oluşturmak ise fiil kökünün belirli kurallara göre değiştirilmesini veya eklenmesini gerektirebilir. Makale, her iki dilde etken ve edilgen çatıların benzerliklerini ve farklarını ele almaktadır. Öznenin belirginliği, fiil kökü üzerindeki değişiklikler gibi temel farklılıklar açıklanmaktadır. Her iki dilde de, edilgen çatı işi yapan öznenin belirsiz olduğu veya işi yapanın vurgulanmadığı durumlar için kullanılır.

Anahtar Kelimeler

Türkçe, Arapça, etken fiiller, edilgen fiiller, karşılaştırma.

Kaynakça

  1. Argunşah, M. (1998). Türkçe Sözlük TDK 1998 Üzerine. Sözlük Bilimi Sempozyumu.
  2. Akbayır, S. (2013). Eğitim fakülteleri için cümle ve metin bilgisi. Pegem Akademi. 143-149
  3. Çiçek S. & Öztürk B. (2023). Türkçe Öğretmenlerinin Eylemde Çatı Konusunu Ele Alışları Üzerine Bir İnceleme . Ana Dili Eğitimi Dergisi, 11 (1), 244-256 . DOI: 10.16916/aded.1212992.
  4. Çiftli, M. (2019). “Fiilin Çatısına İlişkin Arapça Ve Türkçe Kavramların Karşılaştırılması”. Tasavvur / Tekirdağ İlahiyat Dergisi 5/2 (Aralık 2019), 1335-1365.
  5. Demir, T. (2013), Türkçe dil bilgisi. Kurmay Kitap Yayın Dağıtım. 366-368.
  6. Ergin, M. (2009). Türk Dil Bilgisi. Boğaziçi Yayınları. 3–28.
  7. Gencan, T. Nejat. (1974). Dil bilgisi. Türk Dil Kurumu 171.
  8. Gündüz, H. (2013). Karşılaştırmalı Dilbilim Açısından ve Türkçe’de Yan Cümleler. Yüksek Lisans Tezi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi. 12.
  9. Holes, C. (2004). Modern Arabic Structures, Functions, and Varieties. Georgetown University Press. 15.
  10. Karaağaç, G. (2008). Dil Tarih ve İnsan. Kesit Yayınları. 194.

Kaynak Göster

APA
Sbou, M. (2023). Türkçedeki ve Arapçadaki Etken-Edilgen Fiil Çatılarının Karşılaştırılması. Sakarya Dil Dergisi, 1(2), 162-172. https://izlik.org/JA23RY65KM
AMA
1.Sbou M. Türkçedeki ve Arapçadaki Etken-Edilgen Fiil Çatılarının Karşılaştırılması. saudil. 2023;1(2):162-172. https://izlik.org/JA23RY65KM
Chicago
Sbou, Maysam. 2023. “Türkçedeki ve Arapçadaki Etken-Edilgen Fiil Çatılarının Karşılaştırılması”. Sakarya Dil Dergisi 1 (2): 162-72. https://izlik.org/JA23RY65KM.
EndNote
Sbou M (01 Aralık 2023) Türkçedeki ve Arapçadaki Etken-Edilgen Fiil Çatılarının Karşılaştırılması. Sakarya Dil Dergisi 1 2 162–172.
IEEE
[1]M. Sbou, “Türkçedeki ve Arapçadaki Etken-Edilgen Fiil Çatılarının Karşılaştırılması”, saudil, c. 1, sy 2, ss. 162–172, Ara. 2023, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23RY65KM
ISNAD
Sbou, Maysam. “Türkçedeki ve Arapçadaki Etken-Edilgen Fiil Çatılarının Karşılaştırılması”. Sakarya Dil Dergisi 1/2 (01 Aralık 2023): 162-172. https://izlik.org/JA23RY65KM.
JAMA
1.Sbou M. Türkçedeki ve Arapçadaki Etken-Edilgen Fiil Çatılarının Karşılaştırılması. saudil. 2023;1:162–172.
MLA
Sbou, Maysam. “Türkçedeki ve Arapçadaki Etken-Edilgen Fiil Çatılarının Karşılaştırılması”. Sakarya Dil Dergisi, c. 1, sy 2, Aralık 2023, ss. 162-7, https://izlik.org/JA23RY65KM.
Vancouver
1.Maysam Sbou. Türkçedeki ve Arapçadaki Etken-Edilgen Fiil Çatılarının Karşılaştırılması. saudil [Internet]. 01 Aralık 2023;1(2):162-7. Erişim adresi: https://izlik.org/JA23RY65KM