Osmanlı Türkçesinin Son Dönemine Ait Bir Eser: Miftâhuʾl- Cinân
Öz
İslamiyet’i kabul eden Türkler bu dini öğrenmek, öğretmek ve yaymak için birçok eser kaleme almışlardır. Üzerinde çalışılmış olan Miftâhu’l- Cinân adlı eser de bu gayede yazılmıştır. İslam dininin esaslarını öğrenmek ve öğretmek için yazılan eser, fıkıh ilminin temel konularından oluşmaktadır. Eser 43 varaktan oluşup mensur olarak kaleme alınmıştır. Miftâhu’l- Cinân adlı eserin müstensih/müellifi Abdurrahman oğlu Molla Hüseyn olarak bilinmesine rağmen eserin nerede ve ne zaman yazıldığı kesin olarak bilinmemektedir. Eserin dilinden, söz varlığından ve son sayfasında bulunan 1318 tarihli ibareden miladi olarak 1900-1901 yılları arasına ait olduğu düşünülmektedir. Bu çalışmada Milli Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu’nda 06 Mil Yz A 8208/1 arşiv numaralı yazma tanıtılarak hem ilim âlemine hem de Türk diline katkı sağlanması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Miftâhuʾl- Cinân, Abdurrahman Oğlu Molla Hüseyn, Fıkıh, Osmanlı Türkçesi, XX. yüzyıl
Kaynakça
- Akkuş, M. (1995). Kitab-ı Gunya. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Cici, R. (2005). Osmanlı Klâsik Dönemi Fıkıh Kitapları. Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, 3(15), 215- 248. Erişim adresi: http://ktp.isam.org.tr/pdfdrg/D02512/2005_5/2005_5_CICIR.pdf.
- Dilçin, C. (2009). Yeni Tarama Sözlüğü. (2. Baskı). Ankara: TDK Yayınları.
- Duman, M. (2013). Makaleler (Eski Türkiye Türkçesinden Osmanlı Türkçesine). İstanbul: Kesit Yayınları.
- Ercilasun, A. B. (2011). Başlangıçtan Yirminci Yüzyıla Türk Dili Tarihi. Ankara: Akçağ Yayınları.
- Gülsevin, G. (2017). Eski Anadolu Türkçesinde Ekler. Ankara: TDK Yayınları.
- Karasoy, Y. (2017). Satıraltı Tercumeli Fıkıh Kitabı. Ankara: Türk Dil Kurumu Yay.
- Kartallıoğlu, Y. (2011). Klasik Osmanlı Türkçesinde Eklerin Ses Düzeni (16, 17 ve 18. yüzyıllar). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Özkan, A. (2009). Mehekkü’l-ʿİlim Ve’l- ʿUlemâ, Giriş- İnceleme- Metin- Dizinler- Tıpkıbasım, Isparta: Fakülte Kitabevi.
- Özkan, A. (2015). Netâyicü’l-A’mâl ve Menâhicü’l-Ebrâr (amellerin neticeleri ve iyilerin yolları) Giriş- İnceleme-Metin-Dizinler-Tıpkıbasım. Konya: Palet Yayınları.