Söylem Belirleyicilerinin İkinci/Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretiminde Kullanımı: B1-B2 Seviyesi
Öz
Bu araştırmanın amacı Türkçe öğretim sınıflarında sınıf içi söylemde Türkçe öğreten öğretim görevlilerinin Söylem Belirleyicisi (SB) kullanımı ve SB’lerin öğretimine dair düşünceleri, ikinci/yabancı dil olarak Türkçe öğrenen öğrenciler tarafından SB kullanım sıklığını ortaya koymaktır. Araştırmanın yöntemi nitel araştırma yöntemi desenlerinden durum (örnek olay) çalışmasıdır. Araştırmanın çalışma grubunu Hacettepe Üniversitesi TÖMER’de öğrenim görmekte olup B1 seviyesinden B2 seviyesine geçen öğrenciler (n=2) ve Hacettepe Üniversitesi, Bartın Üniversitesi’nde çalışan öğretim görevlileri (n=4) oluşturmaktadır. Bu süreçte sırasıyla Hacettepe Üniversitesi TÖMER’de öğrenim görmekte olan B1 seviyesinden B2 seviyesine geçen öğrencilere Öğrenci Görüşme Formu (ÖGF) kullanılarak 12 hafta boyunca her hafta SB kullanım verilerinin ses kaydı alınmıştır. CHAT çeviriyazı formatıyla yazılarak biçimbirimsel olarak kodlanmıştır ve öğrencilerin edimlerinde konuşmanın akışını ve bilgi akışını düzenleyen SB’ler önceden oluşturulan kod listelerine göre CLAN programında hesaplamak için Python'da yeni bir program yazılmıştır. Verilerin dağılımı Matplotlib çerçevesi kullanılarak, farklı seviyelerde ve haftalarda her öğrenci için kelime sıklıklarını gösteren grafikler oluşturulmuştur. Nihai sonuçların anlamlı olup olmadığı betimsel olarak analiz edilmiştir. Öğretim görevlileriyle yapılan görüşmelerde Öğretim Elemanı Görüşme Formu (ÖEGF) kullanılarak aktarılan sorular çerçevesinde cevaplar betimsel olarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin edimlerinde çeşitli SB’lerin farklı işlevde kullanımına rastlanmıştır. Öğretim görevlileriyle yapılan görüşmeler neticesinde öğreticilerin öğretim programlarında ve sınıf içi öğretimde SB’lere yer vermedikleri tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Söylem Belirleyicileri, Öğretim Programlarında Söylem Belirleyicileri, Sınıf İçi Söylemde Öğreticilerin Söylem Belirleyicisi Kullanımı
Kaynakça
- (ACTFL). (2012). American Council on the Teaching of Foreign Languages. Yeterlilik Kılavuzu Erişim Adresi:https://www.actfl.org/sites/default/files/guidelines/ACTFLProficiencyGuidelines20 12_Turkish.pdf
- Aşık, A., & Cephe, T. (2013). Discourse markers and spoken English: Non native use in the Turkish EFL setting. English Language Teaching, 9 (12): 34-56.
- Blakemore, D. (1987). Semantic Constraints on Relevance. Oxford: Blackwell.
- Bazzanella, C. (1990). Phatic Connectives as Interactional Cues in Contemporary Spoken Italian. Journal of Pragmatics, 14: 639-47.
- Blakemore, D. (1992). Understanding Utterances.Oxford: Blackwell.
- Başutku, S., & Çelik, N. (2020, Aralık, 12) Schiffrin’in söylem modeline göre yabancı dil olarak Türkçe Öğretiminde söylem belirleyicilerinin incelenmesi. N. Yazıcı (Oturum başkanı), Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Sempozyumu. Ankara, Türkiye.
- CEFR. (2001). Common European framework of reference for languages: Learning, teaching, assessment. Erişim Adresi: https://rm.coe.int/16802fc1bf
- CEFR. (2018). Common European framework of reference for languages: Learning, teaching, assessment. Erişim Adresi: https://rm.coe.int/cefr-companion-volume-with-new-descriptors 2018/1680787989
- Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry & research design: Choosing among five approaches (2. Baskı). USA: SAGE Publications.
- Çakır, H. (2016). Türkçe Eğitimi Güncel Araştırmaları. Ülper, H. (Ed.). Türkçe derslerinde söylem belirleyicisi olarak yani’nin işlevleri içinde (20-30). Ankara: Pegem Akademi