Bulanık Bozulma ve Öğrenme Etkileri Altında Tek Makine Erken/Geç Tamamlanma Probleminin Bulanık Şans Kısıtlı Programlama Tekniği ile İncelenmesi
Abstract
Bu çalışmada tek makine
ortamında bulanık bozulma ve öğrenme etkileri altında ağırlıklı erken/geç
tamamlanma maliyetlerinin en aza indirilmesi amaçlanmaktadır. Probleme konu
olan teslim tarihleri, işlem süreleri, öğrenme etkisi katsayıları ve bozulma
etkisi katsayıları belirsizlik altındadır ve belirsizliği modelleyebilmek için
üçgen bulanık sayılardan faydalanılmıştır. Belirsizlik parametrelere ait
değerlerin rassal olarak ifade edilmesi değildir; iyi bilinmeyen, kesin olarak
ifade edilemeyen değerlerin kapalı bir aralık içerisinde tanımlanmasıdır. Öyle
ki, daha önce yapılmamış bir işe ait işlem süresinin ne kadar olacağının
belirlenmesi bulanık sayılardan faydalanılarak, gerçekleşmesi beklenen işlem
süresinin karar verici için uygunluğu modellenebilir. Böylelikle,
parametrelerdeki belirsizlik belirgin bir hale getirilerek modellenebilir.
Öğrenme etkisi bir işin sürekli olarak yapılan tekrarları neticesinde, iş yapan
birimin işi her seferde kazandığı tecrübe ile daha kısa sürede yapmasını ifade
etmektedir. Yapılan iş tekrarı artıkça işlem iş tekrarlarındaki işlem süresi
giderek azalacaktır. Bozulma etkisi ise iş parçasının işlem için kuyrukta
beklerken veya işlenirken, çevre koşulları ya da sistem karakteristikleri
gereği işlem süresinin giderek artmasıdır. Bu çalışmada işlem süreleri, teslim
tarihleri, bozulma etkisi ve öğrenme etkisi bulanık sayılar ile ifade
edilmiştir. Bulanık sayılar ile ifade edilen bir parametreye ait bir değerin
gerçekleşme olayının şans değeri ise güvenilirlik fonksiyonu ile kurgulanmış ve
güvenirlik temelli şans kısıtlı algoritma tekniği ile model oluşturulmuştur.
Son olarak tam sayılı bulanık doğrusal olmayan matematiksel model sunulmuş ve
örnek veri seti ile problem çözülmüştür.
Keywords
References
- D. Biskup. (1999). Single-machine scheduling with learning considerations. Eur. J. Operat. Res. 115, pp 173-178.
- G. Mosheiov. (2001). Scheduling problems with a learning effect. Eur. J. Operat. Res. 132, pp 687-693.
- G. Mosheiov, J. B. Sidney. (2003). Scheduling with general job-dependent learning curves. Eur. J. Operat. Res. 147, pp 665-670.
- A. Bachman, A. Janiak. (2004). Scheduling jobs with position-dependent processing times. J. Operat. Res. Soc. 55, pp 257-264.
- Kuo, W. H., & Yang, D. L. (2006). Minimizing the total completion time in a single machine scheduling problem with a time dependent learning effect. Eur. J. Operat. Res. 174(2), pp 1184-1190.
- C. Koulamas, G.J. Kyparisis. (2007). Single machine and two machine flowshop scheduling with general learning functions. Eur. J. Operat. Res. 178 (2), pp 402-407.
- T. Eren, E. Güner, (2007). Minimizing total tardiness in a scheduling problem with a learning effect. Applied Mathematical Model. 31(7), pp 1351-1361.
- J. N. D. Gupta, S. K. Gupta. (1988). Single facility scheduling with nonlinear processing times. Comput. Ind. Eng. 14, pp 387-393.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Industrial Engineering
Journal Section
Research Article
Authors
Oğuzhan Ahmet Arık
İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ
0000-0002-7088-2104
Türkiye
Mehmet Duran Toksarı
ERCİYES ÜNİVERSİTESİ
Türkiye
Publication Date
April 1, 2018
Submission Date
March 22, 2017
Acceptance Date
March 21, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 22 Number: 2
Cited By
ÖĞRENME VE BOZULMA ETKİLERİ ALTINDAKİ ORTAK TESLİM TARİHLİ TEK MAKİNE ERKEN/GEÇ TAMAMLANMA ÇİZELGELEME PROBLEMİNİN OPTİMAL ÇİZELGESİNİN V ŞEKLİNDEKİ ÖZELLİĞİ
Endüstri Mühendisliği
https://doi.org/10.46465/endustrimuhendisligi.963831PROJECT SCHEDULING AND STAFF ALLOCATION PROBLEM WITH TIME-DEPENDENT LEARNING EFFECT: A MIXED INTEGER NON-LINEAR PROGRAMMING APPROACH
Eskişehir Technical University Journal of Science and Technology A - Applied Sciences and Engineering
https://doi.org/10.18038/estubtda.624291