Türkiye’de mevcut su ve atıksu yönetim sektörü için tarife ödeme gücü oranlarının karşılaştırılmalı değerlendirilmesi
Abstract
Ödeme gücü oranı, tüketicilerin su ve atıksu faturasını ödeyebilmek için harcanabilir gelirlerinden ayırdıkları payın önemli bir göstergesidir. Bu kapsamda, Türkiye’de 7 bölgeyi temsil edecek şekilde su ve atıksu yönetim sektörü için 14 büyükşehir ve 7 şehir olmak üzere toplam 21 il seçilmiş, illerin su ve atıksu tarifeleri, birim su tüketimi miktarları, hanehalkı büyüklükleri, sayaç ve okuma bedelleri ile medyan eşdeğer harcanabilir hanehalkı gelirleri incelenerek ödeme gücü oranı hesaplanmasına yönelik metodoloji geliştirilmiştir. Elde edilen veriler; bölgesel olarak büyükşehirler ve diğer şehirler olmak üzere farklı kurumlar açısından karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmiştir. Sonuçlar değerlendirildiğinde; 21 il için ödeme gücü oranlarının (AR) %0.61 ile %2.78 aralığında değiştiği görülmekte olup, bu oran Türkiye genelinde %1.82 olarak hesaplanmıştır. Düşük gelirli tüketici grubunun ödeme gücü oranı (ARp) ise %1.42 ile %4.88 aralığında değişmektedir. Türkiye geneli için bu değer %4.33 olarak hesaplanmıştır. Ortalama ARp açısından bölgesel olarak değerlendirildiğinde; en yüksek ve en düşük değerlerin sırasıyla %4.20 ile Doğu Anadolu Bölgesi ve %2.35 ile Karadeniz Bölgesi olduğu görülmektedir. Büyükşehirlerde ise ortalama AR ve ARp değerleri, sırasıyla %1.75 ve %3.40 iken, şehirlerde %1.31 ve %2.5’tir. Bölgesel ve büyükşehir/şehirler için elde edilen sonuçlar incelendiğinde; bölgesel farklılıkların kurumsal yapıdaki farklılığa göre ödeme gücü oranları üzerinde daha büyük oranlarda değişime neden olduğu görülmektedir. Ödeme gücü oranının yüksek olduğu illerde, düşük gelirli tüketici gruplarına kurumlar tarafından mali destek sağlanması, su ve atıksu faturalarında indirim, ücretsiz su temini veya blok tarife uygulamaları gibi ekonomik araçların uygulanması düşünülmektedir.
Keywords
References
- [1] A. Danilenko, C. van den Berg, B. Macheve, J. Moffitt, “The IBNET Water Supply and Sanitation Blue Book 2014-The International Benchmarking Network for Water and Sanitation Utilities Databook,” World Bank Group-Water and Sanitation Program, Washington, ABD, 2014.
- [2] A. Janzen, A. Gopal, H.I. D. Mohammed H, H. L. Cooper, “Cost Recovery and Affordability in Small Drinking Water Treatment Plants in Alberta, Aaron,” Journal AWWA, cilt.108, no. 5, pp. E290-E298. 2015.
- [3] B. Mahmood, S.Sharma, “Affordability of household water and wastewater charges in Manukau City: A case study,” WIT Transactions on Ecology and the Environment, cilt. 125, pp. 313-324, 2009.
- [4] G.A. Raftelis, “Water and Wastewater Finance and Pricing. The Changing Landscape,” 4. Baskı. Bölüm: 22. CRC Press, Taylor&Francis Group, ABD, 2015.
- [5] GWA0, “Türkiye Cumhuriyeti: Sürdürülebilir Kentsel Su Temini ve Sanitasyonu,” Rapor No. 110547-TR. Dünya Bankası, Su Ortaklığı Programı, ABD, 2016.
- [6] H. Smets, “Access to drinking water at an affordable price in developing countries. In: El Moujabber, M., Mandi, L., Trisorio-Liuzzi, G., Martín, I., Rabi, A., Rodríguez, R. (Eds.), Technological Perspectives for Rational Use of Water Resources in the Mediterranean Region. Bari: CIHEAM. No.88, pp. 57-68, 2009.
- [7] J. Chamberlain, D. Sabatini, “Water-supply options in arsenic-affected regions in Combodia: Targeting the bottom income quintiles,” Science of the Total Environment, cilt. 488-489, pp. 521-531, 2014.
- [8] J.S. Pires, “Consumer tariffs in practice – The Portuguese experience-, OECD expert meeting on “sustainable financing for affordable water services: from theory to practice”,” Instituto Regulador de Águas e Resíduos (IRAR), Paris, Fransa, 2007.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Environmental Sciences, Environmental Engineering
Journal Section
Research Article
Authors
Hale Özgün
İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
Türkiye
Büşra Çiçekalan
This is me
İzzet Öztürk
İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ
Publication Date
April 1, 2018
Submission Date
July 20, 2017
Acceptance Date
April 2, 2018
Published in Issue
Year 2018 Volume: 22 Number: 2
Cited By
Future Teachers’ Sustainable Water Consumption Behavior: A Test of the Value-Belief-Norm Theory
Sustainability
https://doi.org/10.3390/su11061558Investigation of Factors Affecting Per Capita Expenditure of Water and Sewerage Administrations in Turkey
Turkish Journal of Water Science and Management
https://doi.org/10.31807/tjwsm.1182391Türkiye’deki Büyükşehirlerin Konut Su Tarife Yapısının Farklı Ülkeler ile Karşılaştırılmalı Olarak İncelenmesi
Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.17541/optimum.1422142