Toplumsal Cinsiyet Eşit(siz)liğinin Eleştirel Analizi: Kızılcık Şerbeti Örneği
Öz
Toplumsal cinsiyet eşitsizliği toplumsal yaşamın bütün katmanlarında gözlemlenebilen bir olgudur. Televizyonda yayınlanan medya ürünleri de toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin ve ataerkil ideolojinin yeniden üretilmesi noktasında önemli bir rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türk televizyonlarında yüksek reyting oranlarıyla yayınlanan ve geleneksel/muhafazakâr ve seküler/modernist aile dikotomisi üzerinden iki farklı toplumsallaşmayı yansıtan Kızılcık Şerbeti dizisinin toplumsal cinsiyet eşit(siz)liği bağlamında incelenmesidir. Bu doğrultuda yöntem olarak eleştirel söylem analizi seçilmiş ve dizinin dört tema altında toplumsal cinsiyet eşitsizliğini ve ataerkil ideolojiyi yeniden ürettiği anlaşılmıştır. Dizi üzerinden geleneksel/muhafazakâr toplumsallığın kadını ikincil, erkeği ise birincil cins olarak algıladığına; seküler/modernist toplumsallaşmanın ise toplumsal cinsiyet eşitliğine daha fazla vurgu yaptığına yönelik bir anlatının topluma iletildiği görülmüştür. Çalışma, Türk toplumunun büyük bölümüne hızlı şekilde toplumsal cinsiyet eşitsizliğine ve ataerkil ideolojiye yönelik anlatılar sunan Kızılcık Şerbeti’nin bilinen ilk eleştirel söylem analizini gerçekleştirmiştir.
Anahtar Kelimeler
İletişim Çalışmaları, Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları, Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği, Medya ve Toplumsal Cinsiyet, Kızılcık Şerbeti
Etik Beyan
Bu çalışmada Etik Kurul Onay Belgesine gerek yoktur.
Kaynakça
- Akçalı, E. & İnceoğlu, İ. (2020). Kadınlık ve erkekliğin değişmeyen halleri: Televizyon dizilerinde toplumsal cinsiyet. Fe Dergi 12(2), 161–173.
- Bell, V. (2017). Independent. How John Berger changed our ways of seeing art: He taught us that photographs always need language, and require a narrative, to make sense. 06 Eylül 2023 tarihinde https://www.independent.co.uk/arts-entertainment/art/features/john-berger-ways-of-seeing-a7518001.html adresinden erişildi.
- Berger, J. (1972). Ways of seeing. London: Penguin Books.
- Çiçekli, A. (2019). “Evinin hanımı çocuklarının anası” olan kadının kamusal alan mücadelesi. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 8(1), 1–14.
- Dökmen, Z. Y. (2022). Toplumsal cinsiıyet. İstanbul. Remzi Kitabevi.
- Fairclough, N. (1989). Language and power. New York: Longman Inc.
- Fryberg, S. A., Stephens, N. M., Covarrubias, R., Markus, H. R., Carter, E. D., Laiduc, G. A., & Salido, A. J. (2012). How the media frames the immigration debate: The critical role of location and politics. Analyses of Social Issues and Public Policy. 12(1), 96–112.
- Gözütok, F. D., Toraman, Ç. & Acar-Erdol, T. (2017). Toplumsal cinsiyet eşitliği ölçeğinin (TCEÖ) geliştirilmesi. İlköğretim Online, 16(3), 1036–1048.
- Kendir Gök, Y. (2023). Gizli ihtimam: “Vera Drake” filminde kadın deneyimlerinin izleri. Akdeniz Kadın Çalışmaları ve Toplumsal Cinsiyet Dergisi, 6(2), 379–401. https://doi.org/10.33708/ktc.1260947
- Landes, J. B. (1998). Feminism, the public and the private. Oxford: Oxford University Press.