Araştırma Makalesi

Freudcu Psikanalize Yönelik Feminist Eleştiri

Cilt: 4 Sayı: 2 26 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Freudcu Psikanalize Yönelik Feminist Eleştiri

Öz

Freud'un psikanalizi, birçok tartışmayı beraberinde getirmiştir. Özellikle kız ve oğlan çocuklarının gelişimine dair cinsel yönelim merkezli ortaya koyduğu kuramlar tartışma konusu olmuştur. Freud’un kadınları değerlendirirken ileri sürdüğü iki görüş, kadınları değersizleştirdiği gerekçesiyle feminist düşünürlerin eleştirilerinin merkezinde yer alır. Bunlar; Freud’un uygarlık üzerine düşünceleri ve Oedipus karmaşasında geliştirdiği hadım edilme korkusu ile penis kıskançlığı varsayımlarıdır. Freud, uygarlığı erkeklere özgü görürken, uygarlık öncesi ilkel dönemi kadınlara özgü görür. Bu, kadınların rasyonel ve ahlaki olarak erkekler düzeyinde olmadığının bir göstergesi olarak kabul edilir. Ayrıca feminist düşünürlere göre, Freud’un erkek çocuklarının Oedipal dönemde hadım edilme korkusu ve kız çocuklarının penis kıskançlığı yaşadığına yönelik iddiaları, ataerkil kültürün erkek cinsel organına aşırı değer atfetmesinin bir ifadesidir. Dolayısıyla bazı feministlere göre Freud’un sistemi, ataerkil ve fallus merkezlidir. Bu yüzden Freud, birtakım gerçekleri erkeklerin lehine, kadınların ise aleyhine olacak biçimde çarpıtmıştır. Ancak Freud’a yönelik bu suçlamalar, feministlerin Freudcu psikanalizden yararlanmalarının önüne geçememiş ve bu durum feminist psikanalist yaklaşımları ortaya çıkarmıştır.

Anahtar Kelimeler

Psikanaliz, Feminizm, Oedipus Karmaşası, Hadım Edilme Korkusu, Ataerkillik

Kaynakça

  1. Albasan, I. (2019). Yunan Mitolojisi'ne Psikanalitik Bir Yaklaşım. Homeros, 2(3), 95-102. https://doi.org/10.33390/homeros.2.011
  2. Beauvoir, S. d. (1956). The Second Sex. Trans H. M. Parshley. Jonathan Cape.
  3. Butler, J. (2014). Cinsiyet Belası - Feminizm ve Kimliğin Altüst Edilmesi. B. Ertür. (Çev.). Metis Yayınları.
  4. Cavanagh, Sheila L. (2019), Queer Theory, Psychoanalysis, and the Symptom: A Lacanian reading. Studies in Gender and Sexuality, 20(4), 226-230.
  5. Chodorow, N. (1979). The Reproduction of Mothering – Psychoanalysis and the Sociology of Gender. University of California Press.
  6. Cloug, P. T. (1994). The Hybrid Crtiticism of Patriarchy: Rereading Kate Millett's Sexual Politics. The Sociological Quarterly, 473-486. https://doi.org/10.1111/j.1533-8525.1994.tb01740.x
  7. Donovan, J. (1997). Feminist teori. A. Bora, M. A. Gevrek & F. Sayılan. (Çev.) İletişim Yayınları.
  8. Engels, F. (2003). Ailenin, özel mülkiyetin ve devletin kökeni. K. Somer. (Çev.). Eriş Yayınları.
  9. Figes, E. (1970). Patriarchall attitudes. Faber & Faber,
  10. Freud, S. (1989). Cinsel yasaklar ve normaldışı davranışlar. M. Sencer. (Çev.). Ara Yayıncılık.

Kaynak Göster

APA
Yüksel, R. (2025). Freudcu Psikanalize Yönelik Feminist Eleştiri. Sakarya Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi, 4(2), 104-118. https://doi.org/10.61158/saukad.1745702
AMA
1.Yüksel R. Freudcu Psikanalize Yönelik Feminist Eleştiri. SAÜKAD. 2025;4(2):104-118. doi:10.61158/saukad.1745702
Chicago
Yüksel, Resul. 2025. “Freudcu Psikanalize Yönelik Feminist Eleştiri”. Sakarya Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi 4 (2): 104-18. https://doi.org/10.61158/saukad.1745702.
EndNote
Yüksel R (01 Aralık 2025) Freudcu Psikanalize Yönelik Feminist Eleştiri. Sakarya Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi 4 2 104–118.
IEEE
[1]R. Yüksel, “Freudcu Psikanalize Yönelik Feminist Eleştiri”, SAÜKAD, c. 4, sy 2, ss. 104–118, Ara. 2025, doi: 10.61158/saukad.1745702.
ISNAD
Yüksel, Resul. “Freudcu Psikanalize Yönelik Feminist Eleştiri”. Sakarya Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi 4/2 (01 Aralık 2025): 104-118. https://doi.org/10.61158/saukad.1745702.
JAMA
1.Yüksel R. Freudcu Psikanalize Yönelik Feminist Eleştiri. SAÜKAD. 2025;4:104–118.
MLA
Yüksel, Resul. “Freudcu Psikanalize Yönelik Feminist Eleştiri”. Sakarya Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi, c. 4, sy 2, Aralık 2025, ss. 104-18, doi:10.61158/saukad.1745702.
Vancouver
1.Resul Yüksel. Freudcu Psikanalize Yönelik Feminist Eleştiri. SAÜKAD. 01 Aralık 2025;4(2):104-18. doi:10.61158/saukad.1745702