Osmanlı Sanayileşmesinde Sanayi Mekteplerinin Önemi: Dersaadet Sanayi Mektebi Örneği

Öz

Dünya’da 18 yüzyıl ile birlikte başlayan sanayileşme hamlesi zaman içerisinde Osmanlı Devletinde de etkilerini göstermeye başladı. Dünyada sanayileşmeye ihtiyaçlarını tamamlamak için sanayi tesisleri kurma ve teknik eleman ihtiyacı görülmüştür. Osmanlı Devleti bu alanda en önemli adımları sanayileşme için mektepler açarak yapmıştır. Sanayileşme için okullar açılmış ve bu okullarda ara eleman ihtiyacı karşılanmak istenmiştir. Osmanlı Devletinde mesleki teknik eğitimin temeli esnaf loncaları ve ahi birlikleri tarafından sağlanıyordu. Eğitim kademelere ayrılarak iş yerinde sanat öğretilerek eğitim verilirdi. Bu çalışmada Osmanlı Devleti’nin dünyada başlayan sanayileşme hamlesine nasıl uyum sağladığı, aldığı önlemler, bunlara bir örnek olarak da Dersaadet Sanayi Mektebi örneğinden yola çıkarak sanayileşmede sanayi mekteplerinin rolü incelenmiştir. Bu çalışmada Dersaadet Sanayi Mektebinden yola çıkarak ders programları verilen eğitimler ve öğrencilerin gerçek hayata hazırlık için öğretilenler değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Osmanlı Devleti
• Sanayileşme
• Dersaadet Sanayi Mektebi

The Importance of Industrial Schools in the Industrialization of the Ottoman State: The Example of Dersaadet Industrial School

Öz

The industrialization process, which started in the 18th century in the world, began to affect the Ottoman Empire over time. In order to fulfil the needs of industrialization in the world, the necessity of establishing industrial facilities and the demand for technical staff were observed. The Ottoman Empire took essential steps in this field by establishing schools for industrialization, and these schools aimed to meet the need for intermediate staff. Trade guilds and ahi communities provided the basis of vocational-technical education in the Ottoman Empire. Education was divided into stages, and education was provided by teaching art in the workplace. This study examines how the Ottoman Empire adapted to the industrialization movement that started in the world, the measures it undertook, and the role of industrial schools in industrialization based on the example of the Dersaadet Industrial School. Based on the Dersaadet Industrial School, this study evaluated the curricula, the training, and what the students were taught to prepare for real-life situations.

Anahtar Kelimeler

• Ottoman Empire
• Industrialization
• Dersaadet Sanayi Mektebi

Kaynakça

1. Referans 1 Akyüz,Yahya, Türk Eğitim Tarihi , 5. bs., İstanbul : Kültür Koleji, 1994,s.117
2. Referans 2 Arslanyürek, Yaşar, Osmanlı Devletinde Islahhaneler (Sanayi Mektepleri),AsıaMınorStudies, C:3S.6,s.4
3. BOA,I.DH.583/040618001
4. BOA,Y.PRK. MF.1-6/2
5. Atalay,B. (2002).Osmanlı Sanayileşmesi Hakkında Düşünceler, Türkler, 14(5), Ankara:Yeni Türkiye Yayınları,1104-116
6. Duman,T.(1999).Mesleki Teknik Eğitimin Gelişimi, Türkler, Ankara:Yeni Türkiye Yayınları,.94-114.
7. Ergin, O.N . (1977).Türkiye Maarif Tarihi, İstanbul:Eser Neşriyat
8. Karataşer, B.(2017). Konya Hamidiye Sanayi Mektebi , Kırklareli Üniversitesi İİBF Dergisi,6(1),127-145.