EN
TR
Zerdeçalın Sağlığa Etkisi
Öz
Amaç: Bu çalışmada, zerdeçal ve bileşenlerinin tüketiminin hastalıklar ile ilişkisi, mikrobiyotaya etkisi ve potansiyel yan etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Uygun anahtar kelimeler kullanılarak Türkçe veya İngilizce dillerinde yazılmış orijinal araştırma veya derleme yayınlar taranmış ve incelenerek başlıklar halinde sunulmuştur.
Bulgular: Zerdeçal (Curcuma longa) geçmişten günümüze tıbbi etkileri sebebiyle Ayurveda ve Çin tıbbında yaygın olarak kullanılan bir bitkidir. Zerdeçalın sağlık üzerindeki etkileri, genellikle bitkinin rizomlarından elde edilen "kurkumin" adı verilen turuncu-sarı renkli, lipofilik bir polifenol sayesindedir. Son yıllarda, kurkuminin antioksidan, antiinflamatuvar, antikanser, antihipertansif ve antidiyabetik etkileri olduğu gösterilmiştir. Bu etkileri sayesinde kanser, nörolojik, otoimmun hastalıklar ve diyabet başta olmak üzere çeşitli hastalıkların önlenmesinde ve tedavisinde önemli rol oynamaktadır. Kurkumin tüketiminin mikrobiyotada değişiklikler yarattığı ve disbiyozisin önlenmesinde faydalı olabileceği bildirilmiştir. Bunlara ek olarak kurkumin, COVID-19’da da etkili olan kan damarlarının endotelindeki yüksek ACE2 ekspresyonunun sebep olduğu damar vasküler duvarında enfeksiyona ve iç yaralanmalara bağlı pnömonili ölümler, akciğer fibrozisi, NF-KB, HMGB1 ve IL-6 kaynaklı inflamatuvar yanıtlar üzerine de potansiyel etkili bileşenlerden biridir. Uygun koşullarda saklanan zerdeçal, “genel olarak güvenilir” gıda kategorisinde kabul edilmektedir. Ancak bazı ilaç gruplarının kurkuminin işlevini indüklediği ve yan etkilere sebep olduğu da belirtilmiştir. Ağız yoluyla tüketilen kurkuminin biyoyararlanımı düşüktür. Artırmak amacıyla gıda ve ilaç sanayinde kurkumin analogları sentezlenmekte ve kurkuminin biyolojik aktivitesinin ve vücut üzerindeki fizyolojik etkilerinin arttırılması hedeflenmektedir. Bu analoglar arasında nanopartiküller, lipozomlar, miseller ve fosfolipid kompleksleri içeren çeşitli formülasyonlar bulunmaktadır. Sonuç: Zerdeçal ve etken maddesi kurkumin birçok hastalık ile ilişkilendirilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Uygun anahtar kelimeler kullanılarak Türkçe veya İngilizce dillerinde yazılmış orijinal araştırma veya derleme yayınlar taranmış ve incelenerek başlıklar halinde sunulmuştur.
Bulgular: Zerdeçal (Curcuma longa) geçmişten günümüze tıbbi etkileri sebebiyle Ayurveda ve Çin tıbbında yaygın olarak kullanılan bir bitkidir. Zerdeçalın sağlık üzerindeki etkileri, genellikle bitkinin rizomlarından elde edilen "kurkumin" adı verilen turuncu-sarı renkli, lipofilik bir polifenol sayesindedir. Son yıllarda, kurkuminin antioksidan, antiinflamatuvar, antikanser, antihipertansif ve antidiyabetik etkileri olduğu gösterilmiştir. Bu etkileri sayesinde kanser, nörolojik, otoimmun hastalıklar ve diyabet başta olmak üzere çeşitli hastalıkların önlenmesinde ve tedavisinde önemli rol oynamaktadır. Kurkumin tüketiminin mikrobiyotada değişiklikler yarattığı ve disbiyozisin önlenmesinde faydalı olabileceği bildirilmiştir. Bunlara ek olarak kurkumin, COVID-19’da da etkili olan kan damarlarının endotelindeki yüksek ACE2 ekspresyonunun sebep olduğu damar vasküler duvarında enfeksiyona ve iç yaralanmalara bağlı pnömonili ölümler, akciğer fibrozisi, NF-KB, HMGB1 ve IL-6 kaynaklı inflamatuvar yanıtlar üzerine de potansiyel etkili bileşenlerden biridir. Uygun koşullarda saklanan zerdeçal, “genel olarak güvenilir” gıda kategorisinde kabul edilmektedir. Ancak bazı ilaç gruplarının kurkuminin işlevini indüklediği ve yan etkilere sebep olduğu da belirtilmiştir. Ağız yoluyla tüketilen kurkuminin biyoyararlanımı düşüktür. Artırmak amacıyla gıda ve ilaç sanayinde kurkumin analogları sentezlenmekte ve kurkuminin biyolojik aktivitesinin ve vücut üzerindeki fizyolojik etkilerinin arttırılması hedeflenmektedir. Bu analoglar arasında nanopartiküller, lipozomlar, miseller ve fosfolipid kompleksleri içeren çeşitli formülasyonlar bulunmaktadır. Sonuç: Zerdeçal ve etken maddesi kurkumin birçok hastalık ile ilişkilendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Bulunmamaktadır.
Kaynakça
- Adak, A., & Khan, M. R. (2019). An insight into gut microbiota and its functionalities. Cell Mol Life Sci, 76(3), 473-493. https://doi.org/10.1007/s00018-018-2943-4
- Ahn, J. K., Kim, S., Hwang, J., Kim, J., Lee, Y. S., Koh, E. M., & Cha, H. S. (2015). Metabolomic Elucidation of the Effects of Curcumin on Fibroblast-Like Synoviocytes in Rheumatoid Arthritis. PLoS One, 10(12), e0145539. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0145539
- Alemanno APA, G. D. (2014). Foundations of EU food law and policy: Ten years of the european food safety authority. Ashgate Publishing. Ltd, 392 p.
- Algandaby, M. M., Al-Sawahli, M. M., Ahmed, O. A. A., Fahmy, U. A., Abdallah, H. M., Hattori, M., & Abdel-Naim, A. B. (2016). Curcumin-Zein Nanospheres Improve Liver Targeting and Antifibrotic Activity of Curcumin in Carbon Tetrachloride-Induced Mice Liver Fibrosis. J Biomed Nanotechnol, 12(9), 1746-1757. https://doi.org/10.1166/jbn.2016.2270
- Altveş, S., Yildiz, H. K., & Vural, H. C. (2020). Interaction of the microbiota with the human body in health and diseases. Biosci Microbiota Food Health, 39(2), 23-32. https://doi.org/10.12938/bmfh.19-023
- Amalraj, A., Varma, K., Jacob, J., Divya, C., Kunnumakkara, A. B., Stohs, S. J., & Gopi, S. (2017). A Novel Highly Bioavailable Curcumin Formulation Improves Symptoms and Diagnostic Indicators in Rheumatoid Arthritis Patients: A Randomized, Double-Blind, Placebo-Controlled, Two-Dose, Three-Arm, and Parallel-Group Study. J Med Food, 20(10), 1022-1030. https://doi.org/10.1089/jmf.2017.3930
- Amirfakhryan, H., & Safari, F. (2021). Outbreak of SARS-CoV2: Pathogenesis of infection and cardiovascular involvement. Hellenic J Cardiol, 62(1), 13-23. https://doi.org/10.1016/j.hjc.2020.05.007
- Babaei, F., Nassiri-Asl, M., & Hosseinzadeh, H. (2020). Curcumin (a constituent of turmeric): New treatment option against COVID-19. Food Sci Nutr, 8(10), 5215-5227. https://doi.org/10.1002/fsn3.1858
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Beslenme ve Diyetetik
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
27 Eylül 2022
Gönderilme Tarihi
15 Mart 2022
Kabul Tarihi
29 Haziran 2022
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2022 Cilt: 6 Sayı: 2
APA
Artar, A., & Ertaş Öztürk, Y. (2022). Zerdeçalın Sağlığa Etkisi. Sağlık Bilimleri ve Yaşam Dergisi, 6(2), 34-47. https://izlik.org/JA25RP25BR
AMA
1.Artar A, Ertaş Öztürk Y. Zerdeçalın Sağlığa Etkisi. SBYD. 2022;6(2):34-47. https://izlik.org/JA25RP25BR
Chicago
Artar, Aleyna, ve Yasemin Ertaş Öztürk. 2022. “Zerdeçalın Sağlığa Etkisi”. Sağlık Bilimleri ve Yaşam Dergisi 6 (2): 34-47. https://izlik.org/JA25RP25BR.
EndNote
Artar A, Ertaş Öztürk Y (01 Eylül 2022) Zerdeçalın Sağlığa Etkisi. Sağlık Bilimleri ve Yaşam Dergisi 6 2 34–47.
IEEE
[1]A. Artar ve Y. Ertaş Öztürk, “Zerdeçalın Sağlığa Etkisi”, SBYD, c. 6, sy 2, ss. 34–47, Eyl. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25RP25BR
ISNAD
Artar, Aleyna - Ertaş Öztürk, Yasemin. “Zerdeçalın Sağlığa Etkisi”. Sağlık Bilimleri ve Yaşam Dergisi 6/2 (01 Eylül 2022): 34-47. https://izlik.org/JA25RP25BR.
JAMA
1.Artar A, Ertaş Öztürk Y. Zerdeçalın Sağlığa Etkisi. SBYD. 2022;6:34–47.
MLA
Artar, Aleyna, ve Yasemin Ertaş Öztürk. “Zerdeçalın Sağlığa Etkisi”. Sağlık Bilimleri ve Yaşam Dergisi, c. 6, sy 2, Eylül 2022, ss. 34-47, https://izlik.org/JA25RP25BR.
Vancouver
1.Aleyna Artar, Yasemin Ertaş Öztürk. Zerdeçalın Sağlığa Etkisi. SBYD [Internet]. 01 Eylül 2022;6(2):34-47. Erişim adresi: https://izlik.org/JA25RP25BR