FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI TERAPİ VE TENS TEDAVİLERİNİN ETKİNLİĞİ
Öz
Günümüzde fibromiyalji sendromu (FMS) için farklı tedavi yöntemleri vardır, ancak standart bir tedavi
yöntemi konusunda fikir birliği yoktur. Randomize kontrollü çalışmamızda, FMS’de TENS (Transcutaneous
Electrical Nerve Stimulation), hasta eğitimi ve bilişsel davranışçı terapinin (BDT) etkinliği
araştırıldı.
Bu amaçla, American College of Rheumatology (ACR) 1990 tanı kriterlerine göre FMS tanısı konan,
18-60 yaş arası, 60 kadın hasta rastgele yöntemle 20’şer kişilik 3 gruba ayrıldı. 1. gruba (n=20) 10
seans plasebo TENS ve 5 seans hasta eğitimi (HE); 2. gruba (n=20) 10 seans TENS ve 5 seans HE; 3.
gruba (n=20) 10 seans TENS ve 8 seans BDT uygulandı.
Olgular tedavi öncesi ve sonrası, tedavi bitiminden 6 hafta sonra ağrı açısından, vizüel analog skala
(VAS), algometrik ölçüm, ağrılı nokta sayısı, haftalık analjezik kullanım sayısı; uyku kalitesi açısından
VAS ve sabah yorgunluğu (5’li Likert tipi skala); depresyon açısından Beck depresyon ölçeği; genel
değerlendirme açısından hasta ve doktorun genel değerlendirmesi (5’li Likert tipi skala); fonksiyonel
değerlendirme açısından FMS etki sorgulaması formu (FIQ); ve yaşam kalitesi açısından Short Form36
(SF-36) ile değerlendirildiler. Hastalar tedavi sonrasında kendilerine uygulanan tedaviyi 5’li Likert
tipi skala ile değerlendirdiler.
Günümüzde FMS tedavisinde çok değişik yöntemler kullanılmaktadır. Ancak FMS tedavisinde kabul
edilmiş ortak bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Bu çalışmamızda HE, BDT ve TENS tedavilerinin
FMS üzerine olan etkileri incelendi.
Bu çalışmada FMS’li hastalarda TENS’in ağrı üzerine etkili olduğunu ve grup halinde uygulanan BDT
ve HE’nin ağrı, depresyon, hastalığın genel değerlendirmesi ve yaşam kalitesine olumlu etkileri olduğu,
ayrıca BDT’nin depresyon, hastanın kendini genel değerlendirmesi ve uyku parametrelerinde
HE’ye üstün olduğu saptandı. Ancak FMS’de fizik tedavi ajanları ve BDT’yi değerlendiren daha uzun
takipli ve daha çok olgu içeren çalışmalara ihtiyaç vardır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1- Akkuş, S., Koşar, A., Beyazıt, O., “Fibromiyalji tanısı konan 220 vakanın klinik özellikleri”, Türkiye Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Dergisi, 1(1), 41-46, 1998
- 2- Arnold, L.M. & Clauw, D. J., “ Challenges of implementing fibromyalgia treatment guidelines in current clinical practice” , Postgraduate Medicine, (just-accepted), 129(7), 709-714, 2017
- 3- Atlı, A.D., Öztek, F., Erdoğan, S., “Primer Fibromiyalji Sendromu’nda Nokturnal Growth Hormon Sekresyonu”, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Dergisi, 22(3), 106-110, 1997
- 4- Bengtsson, A., Henriksson, K.G and Larsson, J., “Muscle biopsy in primary fibromyalgia: Lightmicroscopical and histochemical findings”, Scandinavian Journal Rheumatology, 15(1), 1-6, 1986
- 5- Bennett, R.H., Burckhardt, C.S., Clark, S.R., O’Reilly, C. A., Wiens, A. N., & Campbell, S.M., “Group treatment of fibromyalgia: A 6 month outpatient program”, The Journal of Rheumatology, 23(3), 521-528, 1996
- 6- Buckkelew, S.P., Conway, R., Parker, J., Deuser, W. E., Read, J., Witty, T. E. & McIntosh, M. J., “Biofeedback/ relaxtion training and exercise interventions for fibromialgia: A prospective trial”, Arthritis & Rheumatology, 11(3), 196-209, 1998
- 7- Buckelew, S.P., Huyser, B., Hewett, J.E., Johnson, J. C., Conway, R., Parker, J. C. & Kay, D. R., “Selfefficacy predicting outcome among fibromialgia subjects”, Arthritis & Rheumatology, 9(2), 97- 104, 1996
- 8- Burckhardt, C.S., Clark, S.R., Bennett, R.M., “The fibromyalgia impact questionnaire: development and validation”, J Rheumatol, 18(5), 728-733, 1991
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Klinik Tıp Bilimleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Cem Erçalık
Türkiye
Başak Özçelik Yücekuş
Bu kişi benim
Türkiye
Tülay Erçalık
Bu kişi benim
Türkiye
Figen Yılmaz
Bu kişi benim
Türkiye
Nurdan Kotevoğlu
Bu kişi benim
Türkiye
Banu Kuran
Bu kişi benim
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
19 Haziran 2017
Gönderilme Tarihi
2 Mart 2017
Kabul Tarihi
15 Mayıs 2017
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2017 Cilt: 2 Sayı: 1