Araştırma Makalesi

FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI TERAPİ VE TENS TEDAVİLERİNİN ETKİNLİĞİ

Cilt: 2 Sayı: 1 19 Haziran 2017
  • Cem Erçalık
  • Başak Özçelik Yücekuş
  • Tülay Erçalık
  • Figen Yılmaz
  • Nurdan Kotevoğlu
  • Banu Kuran
PDF İndir
TR EN

FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI TERAPİ VE TENS TEDAVİLERİNİN ETKİNLİĞİ

Öz

Günümüzde fibromiyalji sendromu (FMS) için farklı tedavi yöntemleri vardır, ancak standart bir tedavi yöntemi konusunda fikir birliği yoktur. Randomize kontrollü çalışmamızda, FMS’de TENS (Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation), hasta eğitimi ve bilişsel davranışçı terapinin (BDT) etkinliği araştırıldı. Bu amaçla, American College of Rheumatology (ACR) 1990 tanı kriterlerine göre FMS tanısı konan, 18-60 yaş arası, 60 kadın hasta rastgele yöntemle 20’şer kişilik 3 gruba ayrıldı. 1. gruba (n=20) 10 seans plasebo TENS ve 5 seans hasta eğitimi (HE); 2. gruba (n=20) 10 seans TENS ve 5 seans HE; 3. gruba (n=20) 10 seans TENS ve 8 seans BDT uygulandı. Olgular tedavi öncesi ve sonrası, tedavi bitiminden 6 hafta sonra ağrı açısından, vizüel analog skala (VAS), algometrik ölçüm, ağrılı nokta sayısı, haftalık analjezik kullanım sayısı; uyku kalitesi açısından VAS ve sabah yorgunluğu (5’li Likert tipi skala); depresyon açısından Beck depresyon ölçeği; genel değerlendirme açısından hasta ve doktorun genel değerlendirmesi (5’li Likert tipi skala); fonksiyonel değerlendirme açısından FMS etki sorgulaması formu (FIQ); ve yaşam kalitesi açısından Short Form36 (SF-36) ile değerlendirildiler. Hastalar tedavi sonrasında kendilerine uygulanan tedaviyi 5’li Likert tipi skala ile değerlendirdiler. Günümüzde FMS tedavisinde çok değişik yöntemler kullanılmaktadır. Ancak FMS tedavisinde kabul edilmiş ortak bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Bu çalışmamızda HE, BDT ve TENS tedavilerinin FMS üzerine olan etkileri incelendi. Bu çalışmada FMS’li hastalarda TENS’in ağrı üzerine etkili olduğunu ve grup halinde uygulanan BDT ve HE’nin ağrı, depresyon, hastalığın genel değerlendirmesi ve yaşam kalitesine olumlu etkileri olduğu, ayrıca BDT’nin depresyon, hastanın kendini genel değerlendirmesi ve uyku parametrelerinde HE’ye üstün olduğu saptandı. Ancak FMS’de fizik tedavi ajanları ve BDT’yi değerlendiren daha uzun takipli ve daha çok olgu içeren çalışmalara ihtiyaç vardır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1- Akkuş, S., Koşar, A., Beyazıt, O., “Fibromiyalji tanısı konan 220 vakanın klinik özellikleri”, Türkiye Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Dergisi, 1(1), 41-46, 1998
  2. 2- Arnold, L.M. & Clauw, D. J., “ Challenges of implementing fibromyalgia treatment guidelines in current clinical practice” , Postgraduate Medicine, (just-accepted), 129(7), 709-714, 2017
  3. 3- Atlı, A.D., Öztek, F., Erdoğan, S., “Primer Fibromiyalji Sendromu’nda Nokturnal Growth Hormon Sekresyonu”, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Dergisi, 22(3), 106-110, 1997
  4. 4- Bengtsson, A., Henriksson, K.G and Larsson, J., “Muscle biopsy in primary fibromyalgia: Lightmicroscopical and histochemical findings”, Scandinavian Journal Rheumatology, 15(1), 1-6, 1986
  5. 5- Bennett, R.H., Burckhardt, C.S., Clark, S.R., O’Reilly, C. A., Wiens, A. N., & Campbell, S.M., “Group treatment of fibromyalgia: A 6 month outpatient program”, The Journal of Rheumatology, 23(3), 521-528, 1996
  6. 6- Buckkelew, S.P., Conway, R., Parker, J., Deuser, W. E., Read, J., Witty, T. E. & McIntosh, M. J., “Biofeedback/ relaxtion training and exercise interventions for fibromialgia: A prospective trial”, Arthritis & Rheumatology, 11(3), 196-209, 1998
  7. 7- Buckelew, S.P., Huyser, B., Hewett, J.E., Johnson, J. C., Conway, R., Parker, J. C. & Kay, D. R., “Selfefficacy predicting outcome among fibromialgia subjects”, Arthritis & Rheumatology, 9(2), 97- 104, 1996
  8. 8- Burckhardt, C.S., Clark, S.R., Bennett, R.M., “The fibromyalgia impact questionnaire: development and validation”, J Rheumatol, 18(5), 728-733, 1991

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Klinik Tıp Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Başak Özçelik Yücekuş Bu kişi benim
Türkiye

Tülay Erçalık Bu kişi benim
Türkiye

Figen Yılmaz Bu kişi benim
Türkiye

Nurdan Kotevoğlu Bu kişi benim
Türkiye

Banu Kuran Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

19 Haziran 2017

Gönderilme Tarihi

2 Mart 2017

Kabul Tarihi

15 Mayıs 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 2 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Erçalık, C., Özçelik Yücekuş, B., Erçalık, T., Yılmaz, F., Kotevoğlu, N., & Kuran, B. (2017). FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI TERAPİ VE TENS TEDAVİLERİNİN ETKİNLİĞİ. Sağlık Bilimleri ve Yaşam Dergisi, 2(1), 6-19. https://izlik.org/JA84NX93GD
AMA
1.Erçalık C, Özçelik Yücekuş B, Erçalık T, Yılmaz F, Kotevoğlu N, Kuran B. FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI TERAPİ VE TENS TEDAVİLERİNİN ETKİNLİĞİ. SBYD. 2017;2(1):6-19. https://izlik.org/JA84NX93GD
Chicago
Erçalık, Cem, Başak Özçelik Yücekuş, Tülay Erçalık, Figen Yılmaz, Nurdan Kotevoğlu, ve Banu Kuran. 2017. “FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI TERAPİ VE TENS TEDAVİLERİNİN ETKİNLİĞİ”. Sağlık Bilimleri ve Yaşam Dergisi 2 (1): 6-19. https://izlik.org/JA84NX93GD.
EndNote
Erçalık C, Özçelik Yücekuş B, Erçalık T, Yılmaz F, Kotevoğlu N, Kuran B (01 Haziran 2017) FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI TERAPİ VE TENS TEDAVİLERİNİN ETKİNLİĞİ. Sağlık Bilimleri ve Yaşam Dergisi 2 1 6–19.
IEEE
[1]C. Erçalık, B. Özçelik Yücekuş, T. Erçalık, F. Yılmaz, N. Kotevoğlu, ve B. Kuran, “FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI TERAPİ VE TENS TEDAVİLERİNİN ETKİNLİĞİ”, SBYD, c. 2, sy 1, ss. 6–19, Haz. 2017, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA84NX93GD
ISNAD
Erçalık, Cem - Özçelik Yücekuş, Başak - Erçalık, Tülay - Yılmaz, Figen - Kotevoğlu, Nurdan - Kuran, Banu. “FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI TERAPİ VE TENS TEDAVİLERİNİN ETKİNLİĞİ”. Sağlık Bilimleri ve Yaşam Dergisi 2/1 (01 Haziran 2017): 6-19. https://izlik.org/JA84NX93GD.
JAMA
1.Erçalık C, Özçelik Yücekuş B, Erçalık T, Yılmaz F, Kotevoğlu N, Kuran B. FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI TERAPİ VE TENS TEDAVİLERİNİN ETKİNLİĞİ. SBYD. 2017;2:6–19.
MLA
Erçalık, Cem, vd. “FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI TERAPİ VE TENS TEDAVİLERİNİN ETKİNLİĞİ”. Sağlık Bilimleri ve Yaşam Dergisi, c. 2, sy 1, Haziran 2017, ss. 6-19, https://izlik.org/JA84NX93GD.
Vancouver
1.Cem Erçalık, Başak Özçelik Yücekuş, Tülay Erçalık, Figen Yılmaz, Nurdan Kotevoğlu, Banu Kuran. FİBROMİYALJİ SENDROMUNDA BİLİŞSEL DAVRANIŞÇI TERAPİ VE TENS TEDAVİLERİNİN ETKİNLİĞİ. SBYD [Internet]. 01 Haziran 2017;2(1):6-19. Erişim adresi: https://izlik.org/JA84NX93GD