Doğal Kaynaklı Güneş Koruyucular
Öz
Güneşin D vitamini sentezini uyarma, kişinin ruh halini iyileştirme, immün sistemi güçlendirme gibi faydalı etkilerinin yanında güneş yanığı, fotoalerji, ışığa duyarlılık, kırışıklık, leke oluşumu, yaşlanma ve cilt kanseri gibi fototoksik etkileri de bulunmaktadır. Ciltte, güneşten gelen zararlı ışınlara karşı savunma mekanizması olarak melanin üretimi gerçekleşir. Ancak bu doğal korunma ve savunma sistemi yeterli değildir. Bu yüzden güneşin zararlı etkilerinden korunmak için güneş koruyucu kullanımı oldukça önemlidir. Günümüzde kullanılan kimyasal güneş koruyucular alerjik reaksiyonlara, ciltte hasara ve birçok yan etkiye neden olduğundan güvenilirlikleri hakkında birçok soru işareti bulunmaktadır. Doğal kaynaklardan elde edilen UV radyasyonu absorbe etme veya engelleme kabiliyetine sahip yeni bileşikler; cilt üzerinde çoklu biyolojik etkileri, uygun maliyeti, çevre dostu ve güvenilirlikleri yönünden araştırmacıların dikkatini çekmektedir. Yapılan çalışmalarda bitkilerdeki flavonoid, antosiyanin, terpen, polifenolik bileşiklerin ve deniz canlılarından elde edilen mikosporin benzeri aminoasitlerin güneşten koruyucu etkileri öne çıkmaktadır. Bu bileşikler güneş koruyucu formülasyonlarda kimyasal UV filtrelere alternatif olabilir. Çalışmamızda potansiyel güneş koruyucu etkinliğe sahip doğal kaynaklı bileşikler ve tıbbi bitkiler üzerinde yapılan güncel çalışmalar derlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1.Hotez, P. J., Bottazzi, M. E., & Strych, U. New antiparasitic drug development in the era of resistance. Expert Opinion on Drug Discovery. 2020; 15(9), 1103–1114.
- 2.Kaplan, R. M. (Ed.). Ruminant Parasitology, An Issue of Veterinary Clinics of North America: Food Animal Practice (Vol. 36, No. 1). Elsevier Health Sciences. 2020.
- 3. Athanasiadou, S., & Kyriazakis, I. Plant secondary metabolites: antiparasitic effects and their role in ruminant production systems. Proceedings of the Nutrition Society. 2004; 63(4), 631-639.
- 4. Popović-Djordjević, J., Kostić, A. Ž., Kamiloglu, S., Tomas, M., Mićanović, N., & Capanoglu, E. (2023). Chemical composition, nutritional and health related properties of the medlar (Mespilus germanica L.): from medieval glory to underutilized fruit. Phytochemistry Reviews. 2023; 22(6), 1663-1690.
- 5.Nikolić, J., Stankov Jovanović, V., Pavlović, J., Nikolić, M. D., Barjaktarević, A., Obradović, K., & Mitić, M. Variations in Quantitative Composition of Phenolic Compounds in Flowers, Leaves, and Fruits of Mespilus germanica L. During Harvesting Period. Separations. 2025; 12(10), 268.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Farmakognozi
Bölüm
Derleme
Yayımlanma Tarihi
18 Haziran 2026
Gönderilme Tarihi
11 Ekim 2024
Kabul Tarihi
11 Kasım 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 1 Sayı: 2
APA
Taban, K., & Akgöz, R. (2026). Doğal Kaynaklı Güneş Koruyucular. Cumhuriyet Eczacılık Dergisi, 1(2), 26-40. https://izlik.org/JA86NW43WW
AMA
1.Taban K, Akgöz R. Doğal Kaynaklı Güneş Koruyucular. CED. 2026;1(2):26-40. https://izlik.org/JA86NW43WW
Chicago
Taban, Kevser, ve Rabia Akgöz. 2026. “Doğal Kaynaklı Güneş Koruyucular”. Cumhuriyet Eczacılık Dergisi 1 (2): 26-40. https://izlik.org/JA86NW43WW.
EndNote
Taban K, Akgöz R (01 Haziran 2026) Doğal Kaynaklı Güneş Koruyucular. Cumhuriyet Eczacılık Dergisi 1 2 26–40.
IEEE
[1]K. Taban ve R. Akgöz, “Doğal Kaynaklı Güneş Koruyucular”, CED, c. 1, sy 2, ss. 26–40, Haz. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86NW43WW
ISNAD
Taban, Kevser - Akgöz, Rabia. “Doğal Kaynaklı Güneş Koruyucular”. Cumhuriyet Eczacılık Dergisi 1/2 (01 Haziran 2026): 26-40. https://izlik.org/JA86NW43WW.
JAMA
1.Taban K, Akgöz R. Doğal Kaynaklı Güneş Koruyucular. CED. 2026;1:26–40.
MLA
Taban, Kevser, ve Rabia Akgöz. “Doğal Kaynaklı Güneş Koruyucular”. Cumhuriyet Eczacılık Dergisi, c. 1, sy 2, Haziran 2026, ss. 26-40, https://izlik.org/JA86NW43WW.
Vancouver
1.Kevser Taban, Rabia Akgöz. Doğal Kaynaklı Güneş Koruyucular. CED [Internet]. 01 Haziran 2026;1(2):26-40. Erişim adresi: https://izlik.org/JA86NW43WW