Araştırma Makalesi

II. Meşrutiyet Döneminde İttihat ve Terakki Partisi İle Ermeni Örgütlerinin İlişkisi

Cilt: 4 Sayı: 1 30 Ocak 2024
PDF İndir
EN TR

II. Meşrutiyet Döneminde İttihat ve Terakki Partisi İle Ermeni Örgütlerinin İlişkisi

Öz

İttihat ve Terakki Cemiyeti (İTC), Meşruti bir yönetime geçme sürecinde Osmanlı azınlıklarıyla ittifaka girmiştir. II. Meşrutiyet’in getirmiş olduğu atmosferi; İttihatçılar vatanı kurtaran reçete olarak görürken, Ermeniler ise özerklik hatta bağımsızlığın yolu olarak algılamıştır. Amaçları birbirinden farklı olan bu iki yapının ittifaklı süreci ile karşılıklı beklentilerinin ne olduğu ve ne elde ettikleri önemli bir sorudur. Her iki yapıya ilişkin çok sayıda çalışma olsa da bunların birbirleriyle olan ilişkilerinin dönemin iç ve dış dinamikleriyle birlikte ele alınması ayrı bir önem arz etmektedir. İttihat ve Terakki Merkez Komitesi, devletin dağılmasını önlemek amacıyla “Osmanlı Milleti” anlayışını öne çıkarmıştır. Meşrutiyetinin yeniden ilanını ve II. Abdülhamid yönetimine son verilmesini çözüm olarak gören İTC ve Taşnaksutyun Cemiyeti ittifak kurmuşlardır. II. Meşrutiyet sonrası yaşanan yapısal ve siyasal birçok değişimle birlikte oluşturulan bu ittifak; inişli çıkışlı bir süreç geçirerek 1913 yılına kadar devam etmiştir. Çalışmada Ermenilerin örgütlü hali olarak ortaya çıkan Taşnaksutyun Partisi ile kendisini Osmanlı unsurlarının temsilci olarak gören İttihat ve Terakki Cemiyeti arasındaki ilişkileri, dönemin iç ve dış siyasetiyle birlikte inceleyerek, II. Meşrutiyet düzleminde ortaya koymak amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

II. Meşrutiyet, Jön Türkler, Ermeniler, Taşnaksutyun, İttihat ve Terakki Cemiyeti (İTC)

Kaynakça

  1. Ahmad, F. (2010). "İttihat ve Terakki (1908-1914)", Çev. N. Yavuz, Kaynak Yayınları: İstanbul.
  2. Ahmad, F.&Rustow, D. (1976). "İkinci Meşrutiyet Döneminde Meclisler 1908-1918", Güney Doğu Avrupa Araştırmaları Dergisi, c. IV, V, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayını: İstanbul.
  3. Aşçı, E. (2019). "İttihat ve Terakki Cemiyeti", Milli Mecmua, Ötüken Yayınları: İstanbul.
  4. Ataöv, T. (1985). “İki Olağüstü Ermeni kaynağı-Ppazian ve Katchaznouni”, “Tarih Boyunca Türklerin Ermeni Toplumu İle İlişkileri Sempozyumu: Ankara.
  5. Çiçek, K. (2011). “1909 Adana Olayları/Makaleler”, TTK Yay.: Ankara.
  6. Günay, N. (2015). “Zoraki İttifaktan Yol Ayrımına İttihat-Terakki ve Ermeniler, Girişim Matbacılık: Ankara.
  7. Gürün, K. (1985). “Ermeni Dosyası”, TTK Yay.: Ankara.
  8. Hanioğlu, Ş. (1985). "Osmanlı Devletinde Mesleki İctima Akımı", Tanzimattan Cumhuriyete Türkiye Ansiklopedisi, İletişim Yayınları: İstanbul.
  9. Kabaçalı, A. (2003), “Talat Paşa’nın Anıları”, Türkiye İş Bankası Yay.: İstanbul.
  10. Kansu, A. (2017). "Cumhuriyet'e Devreden Düşünce Mirası, Tanzimattan Meşrutiyet'e, Prens Sabahaddin'in Düşünsel Kaynakları ve Aşırı Muhafazakar Düşüncenin İthali, İletişim Yayınları: İstanbul.

Kaynak Göster

APA
Tosun, H. (2024). II. Meşrutiyet Döneminde İttihat ve Terakki Partisi İle Ermeni Örgütlerinin İlişkisi. SDE Akademi, 4(1), 1-33. https://doi.org/10.58375/sde.1340819
AMA
1.Tosun H. II. Meşrutiyet Döneminde İttihat ve Terakki Partisi İle Ermeni Örgütlerinin İlişkisi. SDE Akademi. 2024;4(1):1-33. doi:10.58375/sde.1340819
Chicago
Tosun, Hanifi. 2024. “II. Meşrutiyet Döneminde İttihat ve Terakki Partisi İle Ermeni Örgütlerinin İlişkisi”. SDE Akademi 4 (1): 1-33. https://doi.org/10.58375/sde.1340819.
EndNote
Tosun H (01 Ocak 2024) II. Meşrutiyet Döneminde İttihat ve Terakki Partisi İle Ermeni Örgütlerinin İlişkisi. SDE Akademi 4 1 1–33.
IEEE
[1]H. Tosun, “II. Meşrutiyet Döneminde İttihat ve Terakki Partisi İle Ermeni Örgütlerinin İlişkisi”, SDE Akademi, c. 4, sy 1, ss. 1–33, Oca. 2024, doi: 10.58375/sde.1340819.
ISNAD
Tosun, Hanifi. “II. Meşrutiyet Döneminde İttihat ve Terakki Partisi İle Ermeni Örgütlerinin İlişkisi”. SDE Akademi 4/1 (01 Ocak 2024): 1-33. https://doi.org/10.58375/sde.1340819.
JAMA
1.Tosun H. II. Meşrutiyet Döneminde İttihat ve Terakki Partisi İle Ermeni Örgütlerinin İlişkisi. SDE Akademi. 2024;4:1–33.
MLA
Tosun, Hanifi. “II. Meşrutiyet Döneminde İttihat ve Terakki Partisi İle Ermeni Örgütlerinin İlişkisi”. SDE Akademi, c. 4, sy 1, Ocak 2024, ss. 1-33, doi:10.58375/sde.1340819.
Vancouver
1.Hanifi Tosun. II. Meşrutiyet Döneminde İttihat ve Terakki Partisi İle Ermeni Örgütlerinin İlişkisi. SDE Akademi. 01 Ocak 2024;4(1):1-33. doi:10.58375/sde.1340819