TÜRKİYE’DE MİLLÎ İKTİSATTAN DEVLETÇİLİĞE KALKINMA DÜŞÜNCESİ

Bu makalenin amacı, Türkiye’de kalkınma ülküsünün Millî İktisat-devletçilik çizgisindeki gelişimini ortaya koyabilmektir. Dolayısıyla makalenin kapsamı, Milli İktisatlı yıllardır, yani Cumhuriyetin ilanıyla birlikte Millî İktisat’ın bir kalkınma projesi olarak kabul edildiği 1923 yılından, Millî İktisat’ın bir dönüşüm geçirip devletçiliğe doğru evrildiği 1930’lu yılların sonuna kadar geçen süredir. Ancak Millî İktisat düşüncesinin köklerinin ve Millî İktisat-kalkınma ilişkisinin kurulmasının erken cumhuriyet dönemini öncelemesinden dolayı, geç Osmanlı olarak adlandırabileceğimiz zaman dilimi de makale kapsamında ele alınmıştır. Bu amaç ve kapsam bağlamında, nitel araştırma tekniğiyle elde edilen verilere dayalı bu makaledeki görüşler, tarihsel analitik yöntemle incelenmiştir. Makalenin bulgularına göre; Osmanlı İmparatorluğu’nda II. Meşrutiyet Dönemi’nden itibaren ilgi konusu olan Millî İktisat düşüncesi, İttihat ve Terakki Fırkası’nın iktidara gelmesiyle hayata geçirilmiştir. Cumhuriyetin kurulmasıyla birlikte, kalkınma temelinde devletin etkin olduğu bir ekonomi perspektifiyle hareket edilmiş ve Millî İktisat’ın bel kemiğini oluşturan milli burjuvaziyi desteklemeye devam edilmiştir. Ancak 1929 Bunalımının da tetiklemesiyle, Millî İktisat politikası bir evrim geçirmiş ve kalkınma ülküsü temelinde Millî İktisat, devletçiliğe doğru evrilmiştir.

The purpose of this article is to reveal the development of the development ideal in Türkiye in the line of National Economy-statism. Therefore, the scope of the article is the years of National Economy, that is the period from 1923, when the national economy was accepted as a development project with the declaration of the Republic, to the end of the 1930’s, when the National Economy underwent a transformation and evolved towards statism. However, since the roots of the National Economy idea and the establishment of the National Economy-development relationship predate the early republican period, the period of time that we can call the late Ottoman period is also included in the scope of the article. In the context of this purpose and scope, the views in this article based on the data obtained through qualitative research techniques were examined with historical analytical method. According to the findings of the study; the idea of National Economy, which has been a subject of interest in the Ottoman Empire since the II. Constitutional Monarchy Era, was put into practice after the Party of Union and Progress came into power. With the establishment of the Republic, an economy in which the state was active on the basis of development was adopted and the national bourgeoisie, which formed the backbone of the National Economy, remained supported. However, triggered by the 1929 Depression, the National Economy policy underwent an evolution and on the basis of the ideal of development, the National Economy evolved towards statism.