Uluslararası Habercilikte Çerçeveleme Farklılıkları: BBC ve Al Jazeera’nin Ukrayna Savaşı Haberlerinin İçerik Analizi

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 1, 44 - 60, 01.07.2025

Ekin Bahar İlik

https://doi.org/10.70627/sduifade.1691697

Öz

Uluslararası habercilik sadece olayları aktarmakla kalmaz, aynı zamanda bu olaylara belli anlamlar yükler. Medya kuruluşları, haberlerini hazırlarken bazı detayları öne çıkarır, bazılarını ise geri plana atar. Bu seçimler, izleyicilerin olaylara nasıl baktığını, hangi taraflara daha yakın hissettiğini ve nasıl değerlendirmeler yaptığını doğrudan etkiler. Özellikle savaşlar, krizler ve çatışmalar gibi hassas dönemlerde, haberlerin nasıl sunulduğu daha da önemli hale gelir. Dünya çapında yayın yapan medya kuruluşları, yalnızca bilgi vermekle yetinmez, aynı zamanda kendi bakış açılarını da yansıtır. Bu nedenle aynı olay, farklı medya organlarında farklı şekillerde sunulabilir. Bu durum, kamuoyunun olaylara dair farklı yorumlar geliştirmesine neden olur. Bu çalışmada, BBC ve Al Jazeera’nin Mart 2022'de yayınladığı Rusya-Ukrayna savaşına dair haberler incelenmiştir. Nitel içerik analizi yöntemiyle yapılan incelemede, haberlerde öne çıkan temalar, liderlerin nasıl temsil edildiği, anlatım biçimi ve kullanılan dil karşılaştırılmıştır. Sonuçlar, BBC’nin savaşın sivil mağdurlarına ve Rusya’nın saldırgan tutumuna duygusal ve çarpıcı bir şekilde yer verdiğini, Al Jazeera’nın ise diplomatik girişimlere ve insani yardımlara odaklanarak daha dengeli ve açıklayıcı bir dil kullandığını göstermektedir. Bu bulgular, uluslararası medya kuruluşlarının kriz anlarında yalnızca bilgi vermediğini, aynı zamanda kendi kültürel ve politik duruşlarına uygun anlatılar oluşturduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, bu çerçeveleme stratejilerinin izleyici üzerindeki etkisini anlamaya katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Uluslararası Habercilik , Çerçeveleme Kuramı , Medya Temsili , Algı , Savaş

Framing Differences in International Journalism: A Content Analysis of BBC and Al Jazeera's Ukraine War Coverage

Öz

International journalism not only reports events, but also attributes certain meanings to these events. While preparing their news, media outlets emphasize some details and relegate others to the background. These choices directly affect how audiences view events, which sides they feel closer to and how they make evaluations. Especially during sensitive periods such as wars, crises and conflicts, how news is presented becomes even more important. Media outlets broadcasting around the world not only provide information but also reflect their own perspectives. Therefore, the same event may be presented in different ways in different media outlets. This situation causes the public to develop different interpretations of events. In this study, the news on the Russia-Ukraine war published by BBC and Al Jazeera in March 2022 were analyzed. The qualitative content analysis method was used to compare the prominent themes in the news reports, how the leaders were represented, the narrative style and the language used. The results show that BBC gave emotional and striking coverage to the civilian victims of the war and Russia's aggressive behavior, while Al Jazeera used a more balanced and descriptive language, focusing on diplomatic initiatives and humanitarian aid. These findings reveal that international media outlets not only provide information in times of crisis, but also construct narratives in line with their own cultural and political stances. The study aims to contribute to understanding the impact of these framing strategies on the audience.

Anahtar Kelimeler

International Journalism , Framing Theory , Media Representation , Perception , War

Kaynakça

• Arğın, E. (2021). Algı, sosyal algı ve algı yönetiminin sosyal medyada kullanımı. İksad Yayınevi.
• Beşikci, S. (2022). Algı yönetimi ve medya: Yabancı basında Türkiye algısı. Nobel Akademik Yayıncılık.
• De Vreese, C. H. (2005). News framing: theory and typology. Information Design Journal, 13(1), 51-62.
• Entman, R. M. (1993). Framing: Toward clarification of a fractured paradigm. Journal of Communication, 43(4), 51–58.
• Erdem, T. (2022). Çerçeveleme kuramı perspektifinden uluslararası basının Türk ekonomisine yaklaşımı: Al jazeera ve BBC örneği. İletişim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 2(1), 43-57.
• Gamson, W. A., & Modigliani, A. (1989). Media discourse and public opinion on nuclear power: A constructivist approach. American Journal of Sociology, 95(1), 1-37.
• Goffman, E. (1974). Frame analysis: An essay on the organization of experience. Harvard University Press.
• Gönenç, Ö. (2021). Medyada algı yönetimi. Gazi Kitabevi.
• Lecheler, S., & De Vreese, C. H. (2018). News framing effects. Taylor & Francis.
• Özarslan, H., & Güran, M. (2015). İletişim araştırmalarında çerçeveleme paradigması: son döneme ait bir inceleme. Selçuk İletişim, 8(4), 32-48.
• Parlak, M. O. (2018). Yeni medya ve haberciliğin dönüşümü. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(14), 59-82.
• Semetko, H. A., & Valkenburg, P. M. (2000). Framing European politics: A content analysis of press and television news. Journal of Communication, 50(2), 93–109.
• Sarıkaya, T. (2020). Çerçeveleme kuramı bağlamında Türkiye’nin Suriyeli göçmenlere Avrupa sınırlarını açmasının gazetelere yansıması: Sabah ve Cumhuriyet gazetesi örnekleri. İstanbul Aydın Üniversitesi Dergisi, 12(4), 402-414.
• Vliegenthart, R. (2012). Framing in mass communication research–An overview and assessment. Sociology Compass, 6(12), 937-948.
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2018). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (11. baskı). Seçkin Yayıncılık.