Yayıncının Sorumlulukları

SDÜ İFADE, Süleyman Demirel Üniversitesi tarafından yayımlanan, kâr amacı gütmeyen, çift-kör hakemli ve açık erişimli akademik bir dergidir. Dergi, bilimsel bilginin serbest paylaşımını destekler ve yayın süreçlerinde Committee on Publication Ethics (COPE) tarafından belirlenen ilkeler ile Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi doğrultusunda hareket eder.

Yayıncı;

• Derginin akademik bağımsızlığını ve yayın etiği ilkelerine uygun biçimde faaliyet göstermesini destekler.
• Bilimsel içeriklerin ücretsiz açık erişim kapsamında okuyuculara sunulmasını sağlar.
• Yayın süreçlerinin güvenilir, şeffaf ve sürdürülebilir biçimde yürütülmesi için gerekli kurumsal desteği sağlar.

Editörlerin Sorumlulukları

SDÜ İFADE editörleri, yayın kararlarını bilimsel kalite, etik ilkeler ve akademik standartlar doğrultusunda verir.

Editörler;

• Yayın kararlarını çalışmanın özgünlüğü, bilimsel niteliği, yöntemsel uygunluğu ve derginin kapsamıyla ilişkisi doğrultusunda verir.
• Tüm gönderilerin değerlendirme süreçlerinde tarafsızlık, gizlilik ve akademik dürüstlük ilkelerine uyar.
• Çıkar çatışmalarını açık biçimde değerlendirir ve gerekli durumlarda uygun önlemleri alır.
• Hakem değerlendirme sürecinin adil, bağımsız ve yapıcı biçimde yürütülmesini sağlar.
• Etik ihlal iddiaları, şikâyetler ve itirazları ilgili etik standartlar doğrultusunda değerlendirir.
• Bilimsel kaydın bütünlüğünü korumak amacıyla gerekli durumlarda düzeltme, geri çekme veya yayımdan kaldırma süreçlerini uygular.

Hakemlerin Sorumlulukları

Hakemler, SDÜ İFADE'nin bilimsel değerlendirme sürecinin temel unsurlarından biridir.

Hakemler;

• Yalnızca uzmanlık alanlarına uygun çalışmaları değerlendirmeyi kabul eder.
• Değerlendirmelerini nesnel, gizli, yapıcı ve kanıta dayalı biçimde gerçekleştirir.
• Kendilerine gönderilen çalışmaların gizliliğini korur.
• Çıkar çatışması veya değerlendirmeyi etkileyebilecek bir durum bulunması hâlinde görevi kabul etmez.
• Araştırma etiği veya bilimsel bütünlük açısından sorun gördükleri durumları editöre bildirir.

Yazarların Sorumlulukları

SDÜ İFADE'ye çalışma gönderen yazarlar;

• Çalışmanın özgün olduğunu, daha önce yayımlanmadığını ve başka bir dergide değerlendirme sürecinde olmadığını beyan eder.
• Araştırmanın ilgili etik standartlara uygun biçimde yürütülmesinden sorumludur.
• Araştırmaya gerçek katkı sağlayan kişileri yazar olarak belirtir.
• Yazar katkılarını doğru biçimde açıklar.
• Çıkar çatışmalarını ve finansman kaynaklarını bildirir.
• Kaynakların doğru ve uygun biçimde gösterilmesini sağlar.
• Üçüncü taraflara ait içerikler için gerekli izinleri almakla yükümlüdür.
• Araştırma verilerinin güvenilirliği ve raporlanan sonuçların doğruluğundan sorumludur.

Başvuru belgeleri, anonimleştirme ve dosya hazırlama süreçleri için Yazar Makale Gönderim Rehberi ve Yazım Kuralları sayfaları incelenmelidir.

Araştırma Etiği ve Etik Kurul

İnsan katılımcılarla gerçekleştirilen araştırmalar başta olmak üzere etik kurul onayı gerektiren çalışmalarda gerekli izinlerin alınması ve makalede belirtilmesi yazarların sorumluluğundadır.

Araştırmalar, ilgili ulusal mevzuat, etik ilkeler ve bilimsel araştırma standartlarına uygun biçimde yürütülmelidir.

Etik kurul izni gerektiren çalışmalarda, izne ilişkin bilgilere (kurul adı, tarih ve sayı no) makalenin yöntem bölümünde, ayrıca makalenin ilk veya son sayfalarından birinde açıkça yer verilmelidir. Olgu sunumlarında ise bilgilendirilmiş gönüllü olur/onam formunun alındığına dair bilgiye makalede yer verilmelidir.

Çıkar Çatışması ve Finansman

Yazarlar, araştırmanın yürütülmesini veya sonuçların yorumlanmasını etkileyebilecek mevcut ya da potansiyel çıkar çatışmalarını açıklamalıdır.

Araştırmanın finansal veya kurumsal desteği bulunması durumunda bu destek makale sonunda belirtilmelidir.

Veri Erişimi ve Araştırma Şeffaflığı

Yazarlar, araştırma verilerinin güvenilirliği, korunması ve gerektiğinde erişilebilirliği konusunda alanlarına uygun şeffaflık ilkelerine uymalıdır.

Veri paylaşımı; araştırmanın niteliği, etik yükümlülükler, kişisel verilerin korunması ve ilgili mevzuat dikkate alınarak gerçekleştirilmelidir.

İntihal ve Etik İhlaller

SDÜ İFADE'ye gönderilen çalışmalar, akademik bütünlüğün korunması amacıyla benzerlik taramasından geçirilir.

Benzerlik raporları yalnızca sayısal oran üzerinden değil, eşleşmelerin niteliği ve bağlamı dikkate alınarak editoryal değerlendirme kapsamında incelenir.

Kaynak göstermeme, intihal, veri uydurma, veri manipülasyonu, tekrarlı yayın veya diğer bilimsel etik ihlallerin tespit edilmesi durumunda ilgili etik süreçler uygulanır.

Başvuru sırasında yüklenen anonim tam metin, DergiPark-İntihal.net entegrasyonu aracılığıyla otomatik olarak benzerlik incelemesine gönderilir. Raporun hazırlanması zaman alabilir. Rapor tamamlandığında yazar e-posta yoluyla bilgilendirilir; rapor yazarın ve editörlerin erişimine açılır. Yazar, rapor sonucuna göre gönderiyi tamamlayabilir veya dosyayı güncelleyerek taramayı yeniden başlatabilir. İntihal.net hakkında bilgi edinmek için tıklayınız.

Toplam benzerlik oranı %20'yi, tek bir kaynaktan benzerlik oranı %3'ü aşmamalıdır. Sayısal eşikler tek başına etik uygunluk göstergesi değildir; eşleşmelerin niteliği editör tarafından ayrıca değerlendirilir. Eşiklerin üzerinde veya etik açıdan sorunlu eşleşmeler içeren çalışmalar editoryal ön değerlendirmede yazara iade edilebilir veya reddedilebilir.

Üretken Yapay Zekâ Kullanımı

Üretken yapay zekâ araçlarının kullanımına ilişkin ilkeler, beyan koşulları ve sorumluluklar için Üretken Yapay Zekâ Politikası sayfası incelenmelidir.

Şikâyet ve İtiraz Politikası

SDÜ İFADE, yayın kararları veya etik konularla ilgili şikâyet ve itirazları adil, şeffaf ve yapılandırılmış bir süreç içerisinde değerlendirir.

İtirazlar gerekçeleriyle birlikte Baş Editöre iletilmelidir.

Hakem raporları editoryal karar sürecine bilimsel danışmanlık sağlar ve tek başına bağlayıcı değildir. Nihai kabul veya ret kararı editoryal sorumluluk kapsamında verilir.

Baş Editörün veya karar sürecindeki editörün çıkar çatışması bulunması durumunda dosya bağımsız bir editöre atanır.

İtiraz sonuçları gerekçesiyle birlikte başvuru sahibine bildirilir.

Düzeltme ve Geri Çekme Politikası

Bilimsel kaydın bütünlüğünü korumak amacıyla, doğrulanmış etik ihlal, ciddi hata veya bilimsel güvenilirliği etkileyen durumlarda düzeltme, geri çekme veya gerekli diğer işlemler uygulanabilir.

Bu süreçlerde COPE tarafından yayımlanan geri çekme ilkeleri ve ilgili etik standartlar dikkate alınır.

Yararlı Kaynaklar

• COPE (Committee on Publication Ethics)
• COPE Core Practices
• COPE Ethical Guidelines for Peer Reviewers
• Yükseköğretim Kurulu Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi