Derleme

KRALİÇE ARI SENDROMU BAĞLAMINDA KADINLARIN KARİYER YOLUNDA ERİLLEŞME SORUNUNUN TEORİK İNCELEMESİ

Cilt: 1 Sayı: 1 1 Aralık 2022
  • Muharrem Aksu
  • Başak Şahin *
PDF İndir

KRALİÇE ARI SENDROMU BAĞLAMINDA KADINLARIN KARİYER YOLUNDA ERİLLEŞME SORUNUNUN TEORİK İNCELEMESİ

Öz

Tarihsel süreç boyunca hemen hemen tüm toplumlarda kadınların erkeklere kıyasla ekonomik, sosyal ve siyasal katılım açısından aynı haklara ve fırsatlara sahip olmadığı bilinmektedir. Bu eşitsizliklerin nedenlerine baktığımızda ise, en önemlilerinden biri toplumdaki kadın ve erkeğin rolü ile ilgili tutumlar ve kalıp yargılardır. Kadının çalışma yaşamına katılmasıyla beraber yaşanan bu eşitsizlikler daha çok gün yüzüne çıkmış ve kadınların kariyerinde karşılaştıkları kariyer engellerini de beraberinde getirmiştir. Erkek egemen iş ortamlarında yani üst düzey pozisyonların çoğunluğunun erkeklerden oluştuğu çalışma yaşamında bulunan kadınlar, zorlu süreçler sonrası erkeklerin gölgesinden çıkmayı başararak üst yönetim pozisyonlarına çıkma fırsatı yakalamaya başladılar. Belirli uğraşlar ve zorlu şartlar sonucu kadınların elde ettikleri konumlarını korumak için çeşitli davranışlar sergiledikleri ve geliştirdikleri görülmüştür. Bu çalışmada, kıdemli pozisyonlarda çalışan kadınların, kadın astlarından uzak durma, onları desteklememe ve onlara eleştirel yaklaşması olarak bilinen Kraliçe Arı sendromunun teorik olarak incelenmesi ve olgunun altında yatan sosyo-psikolojik sebepleri ele alınmıştır. Ayrıca saha çalışmaları taranarak Kraliçe Arı davranışının tepki boyutlarının ortaya koyulması ve özellikle Kraliçe Arı davranışının bir göstergesi olan eril benlik sunumu (erilleşme) sorununun teorik olarak incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada Kraliçe Arı sendromu sosyal kimlik tehdidine bir yanıt olarak ele alınmış olup kadınların, kadınlar önünde en büyük engel olduğu şeklinde olumsuz klişe düşünceye farklı bakış açıları sunarak kadınların yaşamış olduğu cinsiyet ayrımcılığının bir sonucu olduğu fikri öne çıkarılmıştır. Özellikle erkek egemen örgütlerde cinsiyet/sosyal kimliklerinin tehdit edildiği ortamlarda çalışan kadınlar, kendi gruplarından uzaklaşarak eril özellikler göstermeye başladıkları görülmüştür. Bu çalışma ile Kraliçe Arı sendromunun temel kaynaklarına ve çıktılarına odaklanarak literatürde pek incelenmemiş olan erkeksi benlik sunumuna dikkat çekilmesi çalışmanın özgün yönünü oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Agars, M. D. (2004). Reconsidering the impact of gender stereotypes on the advancement of women in organizations. Psychology of Women Quarterly, 28(2), 102-111.
  2. Arvate, P. R., Galilea, G. W., & Todescat, I. (2018). The queen bee: A myth? The effect of top-level female leadership on subordinate females. Leadership Quarterly, 29(5), 533-548.
  3. Asgari, S., Dasgupta, N., & Stout, J. G. (2012). When do counterstereotypic ingroup members inspire versus deflate? The effect of successful professional women on young women's leadership self-concept. Personality and Social Psychology Bulletin, 38, 370-383.
  4. Bagues, B., Sylos-Labini, M., & Zinovyeva, N. (2017). Does the gender composition of scientific committees matter?. American Economic Review, 107, 1207-1238.
  5. Baron, R. S., Burgess, M. L., & Kao, C. F. (1991). Detecting and labeling prejudice: Do female perpetrators go undetected?. Personality and Social Psychology Bulletin, 17, 115-123.
  6. Barreto, M., & Ellemers, N. (2003). The effects of being categorised: The interplay between internal and external social identities. European Review of Social Psychology, 14, 139-170.
  7. Barreto, M., Ellemers, N., & Banal, S. (2006). Working undercover: Performance-related self-confidence among members of contextually devalued groups who try to pass. European Journal of Social Psychology, 36, 337-352.
  8. Barreto, M., Ryan, M. K., & Schmitt, M.T. (2009). The glass ceiling in the 21st century: Understanding barriers to gender equality. Washington, DC: American Psychological Association.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikolojide Davranış-Kişilik Değerlendirmesi , İşletme

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

1 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

31 Temmuz 2022

Kabul Tarihi

2 Eylül 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 1 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Aksu, M., & Şahin, B. (2022). KRALİÇE ARI SENDROMU BAĞLAMINDA KADINLARIN KARİYER YOLUNDA ERİLLEŞME SORUNUNUN TEORİK İNCELEMESİ. Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan Kaynakları Yönetimi Dergisi, 1(1), 1-25. https://izlik.org/JA25UF33HK