Derleme

Örgütsel Utanç: Literatür İncelemesi

Cilt: 4 Sayı: 2 31 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Örgütsel Utanç: Literatür İncelemesi

Öz

Utanç; çalışanın performansını, örgüte olan bağlılığını hatta saldırgan davranışlara neden olabildiği için örgüt içi huzuru doğrudan etkileyebilecek sonuçlar ortaya çıkarma potansiyeline sahip bir duygudur. Bu nedenle örgütlerde utancın nasıl oluştuğu, oluşan utancın hangi şartlar altında hangi sonuçlara neden olacağı gibi örgütlerin utancı işlevsel bir şekilde yönetebilmelerine olanak sağlayan konuların ele alınması önemlidir. Bu çalışma örgütsel davranış literatüründe nispeten yeni bir kavram olan örgütsel utanç hakkında kavramsal bir çerçeve sunmayı amaçlamaktadır. Araştırma, psikoloji ve örgütsel davranış literatürlerinde konu hakkında ortaya konmuş ampirik çalışmalar ve kuramsal kaynakların incelendiği bir literatür taramasına dayanmaktadır. Bu kapsamda öz bilinç duygularından biri olan utancın psikoloji literatüründe ele alınışı, örgütsel davranış literatürüne entegrasyonu, örgütsel utancın tanımı, oluşumu ve sonuçları hakkında bilgiler verilmiş, konu hakkında gerçekleştirilen ampirik ve kuramsal çalışmalar değerlendirilmiştir. İncelemeler sonucunda konuyu kavramsal bir çerçeveye oturtma çabası değerli bulunmuş, utançla benzer bir duygu olan suçluluk arasındaki ayrımın vurgulanmasının ve utancın kültürler arası farklar göz önünde bulundurularak ele alınmasının önemi vurgulanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Ahmed, E. (2001). Shame management through reintegration. Cambridge University Press.
  2. Akutsu, S., Krishnan, R., & Lee, J. (2022). The Cultural Variance Model of Organizational Shame and its Implications on Health and Well‐Being 1. Japanese Psychological Research, 64(2), 244-266. https://doi.org/10.1111/jpr.12417
  3. Alessandri, G., Borgogni, L., & Latham, G. P. (2017). A dynamic model of the longitudinal relationship between job satisfaction and supervisor‐rated job performance. Applied Psychology, 66(2), 207-232. https://doi.org/10.1111/apps.12091
  4. Ashforth, B. E., & Mael, F. (1989). Social identity theory and the organization. Academy of management review, 14(1), 20-39. https://doi.org/10.2307/258189
  5. Atak, H. (2011). Kimlik gelişimi ve kimlik biçimlenmesi: Kuramsal bir değerlendirme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 3(1), 163-213.
  6. Baldwin, M. W., & Baccus, J. R. (2004). Maintaining a focus on the social goals underlying self-conscious emotions. Psychological Inquiry, 15(2), 139-144.
  7. Baumeister, R. F., & Leary, M. R. (2017). The need to belong: Desire for interpersonal attachments as a fundamental human motivation. Interpersonal development, 57-89.
  8. Bohns, V. K., & Flynn, F. J. (2013). Guilt by design: Structuring organizations to elicit guilt as an affective reaction to failure. Organization Science, 24(4), 1157-1173. https://doi.org/10.1287/orsc.1120.0787

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Psikolojide Davranış-Kişilik Değerlendirmesi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

17 Kasım 2025

Kabul Tarihi

24 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 4 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Yılmazer, T. (2025). Örgütsel Utanç: Literatür İncelemesi. Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan Kaynakları Yönetimi Dergisi, 4(2), 117-128. https://izlik.org/JA53MT75YC