Afet Direncinin Güçlendirilmesinde Yetkinlik Gelişimi Odaklı İnsan Kaynakları Yönetimi: EPD-Net Projesi Üzerinden Bir Değerlendirme

Öz

EPD-Net Projesi kapsamında geliştirilen bu çalışma afetlere dirençli ve sürdürülebilir kentlerin inşasında yetkinlik odaklı, stratejik ve bütünsel bir insan kaynakları yönetimi modelinin inşasını incelemektedir. Ekolojik planlama, doğa temelli çözümler ve dijital öğrenme altyapısını birleştiren EPD-Net Projesi, literatür taraması, örnek olay analizleri ve yapay zekâ destekli eğitim modüllerinin geliştirilmesine dayalı bütüncül bir çerçeve sunmakta ve afetlere dirençli kentler için insan kaynaklarında gerekli yetkinlikleri tanımlayarak bu yetkinliklerin ölçülebilir, aktarılabilir ve sürdürülebilir hâle gelmesini sağlamaktadır. Bu yönüyle EPD-Net Projesi afet yönetimini yalnızca teknik boyutta ele almakla kalmayıp, insan kaynağı odaklı, dijital destekli ve ekolojik temelli bir dönüşüm modeli ortaya koyarak hem akademik literatüre hem de uygulamaya katkı sunan özgün bir referans çerçevesi niteliği taşımaktadır. Çalışmada, afet risklerine duyarlı, dijital beceriler ve çevresel farkındalık içeren “yetkinlik gelişimi” çalışmaları, kriz anlarında öncü insan kaynağının belirlenmesi, eğitilmesi ve performans sistemlerine entegrasyonunu kapsayan “kriz liderliği” çalışmaları, sürekli öğrenme ve iyileştirme döngülerini destekleyen “dijital okuryazarlık ve yapay zekâ destekli” eğitim modellerinin geliştirilmesi çalışmaları ile olası kriz senaryolarına hazırlık için insan kaynakları stratejilerinin risk yönetim planlarıyla uyumlu hale getirilmesini ve kurumsal esnekliğin güçlendirilmesini içeren “organizasyonel esneklik ve uyum” politikalarının geliştirilmesi çalışmaları olmak üzere dört temel alan incelenmiştir. Bulgular, EPD-Net’in yapay zekâ destekli modülleri ve katılımcı yönetişim araçları aracılığıyla bireysel yetkinlikleri hem metodolojik hem de stratejik düzeyde önemli ölçüde desteklediğini ortaya koymaktadır. Çalışma, bu yönü ile, afet direncinin yalnızca teknik altyapı yatırımlarıyla değil, yetkinlik temelli insan kaynakları yönetimiyle güçlendirilebileceğini vurgulamakta ve EPD-Net’i gelecekteki ekolojik planlama ve kriz yönetimi girişimleri için kuramsal ve uygulamalı bir referans modeli olarak konumlandırmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Yetkinlik Temelli İnsan Kaynakları Yönetimi
• Afet Direnci
• Yapay Zekâ Destekli Eğitim
• Doğa Temelli Çözümler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma Avrupa Birliği Projesi (Proje No: 101183961) tarafından desteklenmektedir.

Proje Numarası

Avrupa Birliği Projesi (Proje No: 101183961)

Etik Beyan

Çalışma, etik kurul onayı gerektirmemektedir.

Competency Development-Focused Human Resources Management in Strengthening Disaster Resilience: An Evaluation on the EPD-Net Project

Öz

This study, developed within the EPD-Net Project, examines the construction of a competency-focused, strategic, and holistic human resources management model for building disaster-resilient and sustainable cities. The EPD-Net Project offers a holistic framework based on literature review, case studies, and the development of AI-supported training modules. It defines the necessary human resources competencies for disaster-resilient cities, ensuring that these competencies are measurable, transferable, and sustainable. The EPD-Net Project serves as a unique reference framework that contributes to both academic literature and practice by not only addressing disaster management from a technical perspective but also by presenting a human resources-focused, digitally supported, and ecologically based transformation model. The study examined four key areas: "competency development" efforts addressing disaster risks, including digital skills and environmental awareness; "crisis leadership" efforts encompassing the identification and integration of leading human resources into performance systems during times of crisis; development of "digital literacy and AI-supported" educational models that support continuous learning and improvement cycles; and development of "organizational resilience and adaptation" policies, which include aligning human resources strategies with risk management plans and strengthening institutional resilience to prepare for potential crisis scenarios. The findings reveal that EPD-Net significantly supports individual competencies at both methodological and strategic levels through its AI-supported modules and participatory governance tools. The study emphasizes that disaster resilience can be strengthened not only through investments in technical infrastructure but also through competency-based human resources management, positioning EPD-Net as a theoretical and practical reference model for future ecological planning and crisis management initiatives.

Anahtar Kelimeler

• Competency-Based Human Resources Management
• Disaster Resilience
• AI-Enhanced Training
• Nature-Based Solutions

Destekleyen Kurum

This work is supported by the European Union Project (Project No: 101183961).

Proje Numarası

Avrupa Birliği Projesi (Proje No: 101183961)

Etik Beyan

The study does not require ethics committee approval.

Kaynakça

1. Acosta-Fernández, G., Martínez-Torres, K., González-Trevizo, M., & Santamouris, M. (2025). Advances in urban mapping of local climate zones for heat mitigation: A systematic review. Land Use Policy, 153, 107540. https://doi.org/10.1016/j.landusepol.2025.107540
2. Astereki, S., Mehrdad, H., & Ghobadiyan, M. (2021). Components and characteristics of the professional competency model among educational administrators. Propósitos y Representaciones, 9(SPE2), 1088–1096. https://doi.org/10.20511/pyr2021.v9nSPE2.1088
3. Aytekin, İ. (2022). Yetkinliklere dayalı insan kaynakları yönetiminin Türkiye kamu kurumları bağlamında mevcut durumu. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(25), 118–139.
4. Bayraktar, O. (2018). Çalışan yetkinliklerine kavramsal bir yaklaşım. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 17(33), 301–314.
5. Beaton, R., Bridges, E., Salazar, M. K., Oberle, W. M., Stergachis, A., Thompson, J., & Butterfield, P. (2008). An ecological model of disaster management. AAOHN Journal, 56(11), 471–478. https://doi.org/10.3928/08910162-20081101-01
6. Biçer, G., & Düztepe, Ş. (2003). Yetkinlikler ve yetkinliklerin işletmeler açısından önemi. Havacılık ve Uzay Teknolojileri Dergisi, 1(2), 13–20.
7. Clemente, M., Pignatti, G., Degaetano, M., & Corona, P. (2025). A street tree masterplan for strategic management of linear tree planting and urban landscape enhancement in Rome, Italy. Land, 14(3), 606. https://doi.org/10.3390/land14030606
8. Debnath, R., Pettit, C., & Leão, S. Z. (2022). Geodesign approaches in city resilience planning: A systematic review. Sustainability, 14(2), 938. https://doi.org/10.3390/su14020938

9. Dong, L., & Du, X. (2025). Model construction and simulation analysis of ecological corridors in landscape environmental planning. Applied Mathematics and Nonlinear Sciences, 10(1), 1–15. https://doi.org/10.2478/amns-2025-0218
10. EPD-Net. (2025). About EPD-Net. https://www.epd-net.org/about-1
11. Kuzgun, Ş. (2024). İnsan kaynakları yönetiminde yeni trendler: Yetkinlik ve yetenek yönetimi. G. Kılıç Özkaynar & G. Gürler (Eds.), Güncel yönetim uygulamaları (ss. 63-87) içinde. Özgür Yayınları. https://doi.org/10.58830/ozgur.pub554.c2477
12. McClelland, D. C. (1973). Testing for competence rather than for intelligence. American Psychologist, 28(1), 1-14. https://doi.org/10.1037/h0034092
13. Moraci, F., Bevilacqua, C., & Pizzimenti, P. (2025). Ecological and digital transition in cities: Measuring ecosystem services for urban planning and design. In Lecture Notes in Networks and Systems. Springer. https://doi.org/10.1007/978-3-031-82927-7
14. Rezvani, S. M., Falcão, M. J., Komljenovic, D., & de Almeida, N. M. (2023). A systematic literature review on urban resilience enabled by asset and disaster risk management approaches and GIS-based decision support tools. Applied Sciences, 13(4), 2223. https://doi.org/10.3390/app13042223
15. Salum Tomé, J. M. (2021). The basic competences can be developed through the dual modality in a high vulnerability professional technical license. South Florida Journal of Development, 2(5), 6966–6995.
16. Samaei, S. R., & Ghafari, R. (2025). An AI and digital twin–based framework for climate-resilient and sustainable infrastructure management in Palm Jumeirah. In Proceedings of the 1st International Conference on Civil Engineering, Architecture, Urban Planning and Environment.
17. Sánchez, R., San Jose, E., Diez, B., Fermoso, J., Marijuan, R., Croeser, T., Tran, T. D., Croci, E., Lucchitta, B., Ortuño, J., & Lopez, F. (2023). URBAN GreenUP legacy 2023: Lessons learned from NBS implementation in URBAN GreenUP cities.
18. Sang, Å. O., Hagemann, F. A., Ekelund, N., & Svännel, J. (2021). Urban ecosystem services in strategic planning in Swedish municipalities. Urban Ecosystems, 24, 1343–1357. https://doi.org/10.1007/s11252-021-01113-7
19. Sarnıç, A. ve Özutku, H. (2024). Endüstri 4.0 sürecinde insan kaynakları yetkinlikleri üzerine nitel bir araştırma. Beykoz Akademi Dergisi, 12(1), 141-171. https://doi.org/10.14514/beykozad.1379080
20. Ståhlbröst, A., Habibipour, A., Chronéer, D., Vaittinen, I., Zalokar, S., & Mafe, C. (2018). UNaLab ULL framework: Deliverable D2.1. UNaLab Project.
21. Taylor, F. E., Millington, J. D., Jacob, E., Malamud, B. D., & Pelling, M. (2020). Messy maps: Qualitative GIS representations of resilience. Landscape and Urban Planning, 198, 103771. https://doi.org/10.1016/j.landurbplan.2020.103771
22. Türk Dil Kurumu (TDK) (2025). Türk Dil Kurumu sözlükleri. https://sozluk.gov.tr/
23. Türkiye Yeterlilikler Çerçevesi (TYÇ) (2016). Türkiye Yeterlilikler Çerçevesine Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2015/1). chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://www.myk.gov.tr/images/articles/editor/130116/TYC_teblig_2.pdf
24. Tosan, M., Shamshirgaran, R., & Falaki, M. (2025). A review on the role of participatory management in reducing vulnerability and increasing resilience to climate change and drought (2006–2024). Journal of Drought and Climate Change Research, 2(8), 161–184. https://doi.org/10.22077/jdcr.2025.8565.1095
25. Tümen, E. (2024). Yetkinlik mi yetenek mi? Uluslararası Akademik Yönetim Bilimleri Dergisi, 10(16), 1–19.
26. Türidi, G. N. (2023). İnsan kaynakları uzmanlarının adaylarda aradıkları yetkinlik beklentilerinin değerlendirilmesi üzerine nitel bir çalışma. Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan Kaynakları Yönetimi Dergisi, 2(1), 28–43.
27. UNEP. (2022). Nature-based solutions for supporting sustainable development. https://wedocs.unep.org/handle/20.500.11822/39864
28. UNISDR. (2015). Sendai framework for disaster risk reduction 2015–2030. https://www.undrr.org/publication/sendai-framework-disaster-risk-reduction-2015-2030
29. URBAN GreenUP. (2020). Deliverable 1.7: NBS scenario building tool report. Horizon 2020 Project.
30. Ünal, Ö.F. (2012). Temel yetkinliklerin belirlenmesine yönelik süreç ve model önerisi (vaka çalışması). Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. II, 185-205.
31. Villani, M. L., Giovinazzi, S., & Costanzo, A. (2023). Co-creating GIS-based dashboards to democratize knowledge on urban resilience strategies. ISPRS International Journal of Geo-Information, 12(2), 65. https://doi.org/10.3390/ijgi12020065
32. Vitello, S., Greatorex, J., & Shaw, S. (2021). What is competence? A shared interpretation of competence to support teaching, learning and assessment. Cambridge University Press.
33. White, R. W. (1959). Motivation reconsidered: The concept of competence. Psychological Review, 66(5), 297–333. https://doi.org/10.1037/h0040934
34. Yıldırım, Ü. B., Taş, M. A., & Çiçek, H. (2019). Yetkinlik algısı ve çalışan performansı ilişkisinde özsaygının aracılık etkisi. Bartın Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(20), 128–153.