TR
EN
BARİYATRİK CERRAHİNİN ETİK SORUNLARI: SİSTEMATİK BİR İNCELEME
Öz
Bariyatrik cerrahi (BC) obezite tedavisinde kullanılan etkili bir tedavi yöntemidir. Obezite oranının artmasıyla birlikte BC yöntemiyle tedavi edilen birey sayısı da her geçen gün artmaktadır. Etik analiz, Sağlık Teknolojisi Değerlendirme (STD)'nin dokuz boyutundan biridir. Obezitenin BC ile tedavisinde etik tartışmalar devam etmektedir. Bu çalışmanın amacı BC ile ilgili etik konuları inceleyen araştırmaları sistematik olarak incelemektir. Sistematik taramada 2000-2023 yılları arasında Pubmed veri tabanı taranmış ve 549 makaleye ulaşılmıştır. Dahil etme ve dışlama kriterleri kapsamında 10 makale çalışmaya alınmıştır. Çalışmaların yarısı genel obez bireylerde BC ile ilgili tartışılan etik konuları ele almıştır. Diğer çalışmalarda ise çocuklar, ergenler ile zihinsel ve gelişimsel bozukluğu olan engelli obezlerde etik sorunlar incelenmiştir. BC ile ilgili tartışılan etik konular; obezitenin tıbbileştirilmesi, risk ve komplikasyonlar, belirsizlik, yetersiz bilimsel bilgi, bilgilendirilmiş onam, adalet, özerklik, erişim, eşitlik, damgalama, maliyet ve toplumsal algıdır. Çocuk ve ergen obez hastaların BC ile tedavi olması, etik olarak tartışılan en önemli konulardan biridir. Türkiye’de bu hastalıkla etkin şekilde mücadele etmek, toplumun obezite ile mücadele konusunda bilgi düzeyini artırarak bireylerin sağlıklı beslenme ve düzenli fiziksel aktivite alışkanlığı kazanmalarını teşvik edecek sağlık politikaları geliştirilmelidir. Ayrıca obezite ile mücadele kapsamında yürütülen programın maliyet etkililik analizlerinin yapılması önerilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Destekleyen kurum ve kuruluş yoktur.
Etik Beyan
Çalışma sistematik tarama olduğu için etik kurul izni gerektirmemektedir.
Kaynakça
- Albaugh, V. L. & Abumrad, N. N. (2018). Surgical treatment of obesity. F1000Research, 7 (617), 1-13. http:// doi: 7 10.12688/f1000research.13515.1
- Boles, R. E., Moore, J. M. & Glover, J. J. (2020). The role of ethics consultation in decision making for bariatric surgery in pediatrics. Seminars in Pediatric Surgery, 29(1), 1-8. http:// doi: 10.1016/j.sempedsurg.2020.150884.
- Buchwald, H. (2005). Consensus conference statement bariatric surgery for morbid obesity: Health ımplications for patients, health professionals, and third-party payers. Surg Obes Relat Dis, 1(3), 371-381. http:// doi: 10.1016/j.soard.2005.04.002.
- Craig, H., le Roux, C., Keogh, F. & Finucane, F. M. (2018). How ethical ıs our current delivery of care to patients with severe and complicated obesity? Obesity Surgery, 28(7), 2078-2082. http:// doi: 10.1007/s11695-018-3301-1.
- Celio, A. C. & Pories, W. J. (2016). A history of bariatric surgery. Surgical Clinics of North America, 96(4), 655-667.
- Dixon, J. B., Anderson, S. J. & Hamdorf, J. (2023). Ethical challenges in delivering surgical ınnovation: Llaparoscopic bariatric-metabolic surgery and sentinel node biopsy for melanoma: An Australian perspective. Obesity Surgery, 33(4), 1295–1296. http:// doi: 10.1007/s11695-023-06504-7.
- Donato, K. A. (1998). Executive summary of the clinical guidelines on the identification, evaluation, and treatment of overweight and obesity in adults. Archives of Internal Medicine, 158(17), 1855-1867. https://doi.org/10.1001/archinte.158.17.1855.
- Ekmekci, P. E. & Güner, M. D. (2019). Evaluation of ethical analyses in seven reports from the European network for health technology assessment. International Journal of Technology Assessment in Health Care, 35(4), 273. https://doi: 10.1017/S0266462319000485.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Erken Görünüm Tarihi
23 Aralık 2024
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2024
Gönderilme Tarihi
24 Haziran 2024
Kabul Tarihi
2 Temmuz 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 6 Sayı: 2
APA
Zeybek, D. Ö., & Yiğit, V. (2024). BARİYATRİK CERRAHİNİN ETİK SORUNLARI: SİSTEMATİK BİR İNCELEME. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, 6(2), 167-180. https://izlik.org/JA98XJ58UW
AMA
1.Zeybek DÖ, Yiğit V. BARİYATRİK CERRAHİNİN ETİK SORUNLARI: SİSTEMATİK BİR İNCELEME. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi. 2024;6(2):167-180. https://izlik.org/JA98XJ58UW
Chicago
Zeybek, Dolunay Özlem, ve Vahit Yiğit. 2024. “BARİYATRİK CERRAHİNİN ETİK SORUNLARI: SİSTEMATİK BİR İNCELEME”. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi 6 (2): 167-80. https://izlik.org/JA98XJ58UW.
EndNote
Zeybek DÖ, Yiğit V (01 Aralık 2024) BARİYATRİK CERRAHİNİN ETİK SORUNLARI: SİSTEMATİK BİR İNCELEME. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi 6 2 167–180.
IEEE
[1]D. Ö. Zeybek ve V. Yiğit, “BARİYATRİK CERRAHİNİN ETİK SORUNLARI: SİSTEMATİK BİR İNCELEME”, SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, c. 6, sy 2, ss. 167–180, Ara. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98XJ58UW
ISNAD
Zeybek, Dolunay Özlem - Yiğit, Vahit. “BARİYATRİK CERRAHİNİN ETİK SORUNLARI: SİSTEMATİK BİR İNCELEME”. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi 6/2 (01 Aralık 2024): 167-180. https://izlik.org/JA98XJ58UW.
JAMA
1.Zeybek DÖ, Yiğit V. BARİYATRİK CERRAHİNİN ETİK SORUNLARI: SİSTEMATİK BİR İNCELEME. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi. 2024;6:167–180.
MLA
Zeybek, Dolunay Özlem, ve Vahit Yiğit. “BARİYATRİK CERRAHİNİN ETİK SORUNLARI: SİSTEMATİK BİR İNCELEME”. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, c. 6, sy 2, Aralık 2024, ss. 167-80, https://izlik.org/JA98XJ58UW.
Vancouver
1.Dolunay Özlem Zeybek, Vahit Yiğit. BARİYATRİK CERRAHİNİN ETİK SORUNLARI: SİSTEMATİK BİR İNCELEME. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi [Internet]. 01 Aralık 2024;6(2):167-80. Erişim adresi: https://izlik.org/JA98XJ58UW