BIBLIOMETRIC ANALYSIS OF POSTGRADUATE THESES ON THE GLOBAL BURDEN OF BREAST CANCER DISEASE AND SOCIOECONOMIC INEQUALITY IN TURKEY

Öz

This study presents a bibliometric analysis of 78 postgraduate theses published in 2024 in the National Thesis Center of the Council of Higher Education (YÖK), focusing on “global breast cancer” and “socioeconomic inequality” from a health management perspective. The concept of disease burden, which reflects the loss of healthy life years, is measured through indicators such as DALY, YLL, and YLD and is a key metric in health management. The theses were analyzed based on academic degree, institution, department, research method, author gender, advisor title, and the frequency of disease burden and inequality indicators. Findings show that 61.5% of the theses were at the master’s level, 53.8% used quantitative methods, and most were conducted in the fields of nursing and medical biology, with limited representation from health management. The increasing academic focus on disease burden and inequality indicates a growing need for interdisciplinary research. This study provides original insights to promote equity-oriented health policies.

Anahtar Kelimeler

• Breast Cancer
• Socioeconomic Inequalities
• Burden of Disease
• Bibliometric Analysis.

TÜRKİYE’DE KÜRESEL MEME KANSERİ HASTALIK YÜKÜ VE SOSYOEKONOMİK EŞİTSİZLİK TEMALI LİSANSÜSTÜ TEZLERİN BİBLİYOMETRİK ANALİZİ

Öz

Bu çalışma, 2024 yılında YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde yayımlanan “küresel meme kanseri” ve “sosyoekonomik eşitsizlik” konulu 78 lisansüstü tezi, sağlık yönetimi perspektifiyle bibliyometrik yöntemle incelemektedir. Hastalık yükü; sağlıklı yaşam süresinin kaybını ölçen ve DALY, YLL, YLD gibi göstergelerle ifade edilen önemli bir sağlık yönetimi ölçütüdür. Tezler; akademik düzey, kurum, anabilim dalı, yöntem, yazar cinsiyeti, danışman unvanı ile hastalık yükü ve eşitsizlik göstergelerinin kullanım sıklığına göre analiz edilmiştir. Bulgulara göre tezlerin %61,5’i yüksek lisans düzeyinde, %53,8’i nicel yöntemlidir. En sık hemşirelik ve tıbbi biyoloji alanlarında yazılmış, sağlık yönetimi ise sınırlı yer bulmuştur. Hastalık yükü ve eşitsizlik temalarına yönelik akademik ilginin arttığı görülmüştür. Çalışma, sağlık hizmetlerinde adaletin sağlanması ve disiplinlerarası araştırmaların teşvik edilmesi açısından özgün katkılar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Meme Kanseri
• Sosyoekonomik Eşitsizlikler
• Hastalık Yükü
• Bibliyometrik Analiz

Kaynakça

1. Acheson, D. (1998). Independent inquiry into inequalities in health report. The Stationery Office.
2. Acree, P., Kapadia, A., Mahatme, R., Zhang, L., Patel, D., Almoney, C., … Habibi, M. (2022). Review of current accepted practices in identification of the breast lumpectomy tumor bed. Advances in Radiation Oncology, 7(5), 100848.
3. Akyolcu, N. (2015). Ailenin meme kanseri ile başa çıkma yolları. Florence Nightingale Hemşirelik Dergisi, 5(19), 29–36.
4. Alakavuklu, M. N. (1995). Meme kanseri sağaltımında sistemik sağaltımın yeri. Türkiye Ekopatoloji Dergisi, 1(1–2).
5. Albeshan, S. M., Hossain, S. Z., Mackey, M. G., & Brennan, P. C. (2020). Can breast self-examination and clinical breast examination along with increasing breast awareness facilitate earlier detection of breast cancer in populations with advanced stages at diagnosis? Clinical Breast Cancer, 20(3), 194–200.
6. Aristokli, N., Polycarpou, I., Themistocleous, S. C., Sophocleous, D., & Mamais, I. (2022). Comparison of the diagnostic performance of magnetic resonance imaging (MRI), ultrasound and mammography for detection of breast cancer based on tumor type, breast density and patient’s history: A review. Radiography, 28(3), 848–856.
7. Avni, S., Filc, D., & Davidovitch, N. (2015). The Israeli Medical Association’s discourse on health inequity. Social Science & Medicine, 144, 119–126.
8. Bahar, Z. ve Gördes Aydoğdu, N. (2011). Sağlıkta eşitsizlik ve hemşirelik. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 4(3), 131–136.

9. Belek, İ. (1998). Sınıf sağlık eşitsizlik (1. basım). Sorun Yayınları. Benzeval, M., & Judge, K. (1996). Access to health care in England: Continuing inequalities in the distribution of GPs. Journal of Public Health Medicine, 18(1), 33–40.
10. Carr-Hill, R., & Chalmers-Dixon, P. (2005). The Public Health Observatory handbook of health inequalities measurement. South East Public Health Observatory.
11. Ceylan, A. (2016). Manisa’da küçük nüfus bölgelerinde sosyoekonomik durumun hastalık ve ölüm hızlarına etkisi [Tıpta Uzmanlık Tezi]. İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi.
12. Chou, K. R. (2000). Caregiver burden: A concept analysis. Journal of Pediatric Nursing, 15(6), 398–407.
13. Ciğerli, Ö., Topsever, P., Alvur, T. M. ve Görpelioğlu, S. (2014). Engelli çocuğu olan anne-babalaların tanı anından itibaren ebeveynlik deneyimleri: Farklılığı kabullenmek. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care, 8(3), 86–92.
14. Crombie, I., Irvine, L., Elliott, L., & Wallace, H. (2005). Closing the health inequalities gap: An international perspective. WHO Regional Office for Europe.
15. Erbaydar, N. P. (2009). Hastalık yükü kavramı ve hesaplanmasında kullanılan ölçütler ve DALY kavramına kısa bakış. Toplum Hekimliği Bülteni, 28(1), 20–22.
16. Ferlay, J., et al. (2021). Global Cancer Observatory: Cancer today [Internet]. International Agency for Research on Cancer.
17. Gülşen, B. ve Özer, F. (2009). Engelli çocuğa sahip ailelerin stresle baş etme tutumları. TAF Preventive Medicine Bulletin, 8(5), 413–420.
18. Hafner-Eaton, C. (1993). Physician utilization disparities between the uninsured and insured: Comparisons of the chronically ill, acutely ill, and well nonelderly populations. JAMA, 269(6), 787–792.
19. Hanahan, D., & Weinberg, R. A. (2011). Hallmarks of cancer: The next generation. Cell, 144(5), 646–674.
20. Hexel, P., & Wintersberger, H. (1986). Inequalities in health: Strategies. Social Science & Medicine, 22(2), 151–160.
21. Islami, F., Liu, Y., Jemal, A., Zhou, J., Weiderpass, E., Colditz, G., … Weiss, M. (2015). Breastfeeding and breast cancer risk by receptor statusa systematic review and meta-analysis. Annals of Oncology, 26(12), 2398–2407.
22. Jeffreys M, Sarfati D, Stevanovic V, Tobias M, Lewis C, Pearce N, Blakely T. (2009). Socioeconomic inequalities in cancer survival in New Zealand: the role of extent of disease at diagnosis. Cancer Epidemiology Biomarkers & Prevention, 18(3), 915-921.
23. Kaner, S. (2004). Engelli çocuğu olan ana babaların algıladıkları stres, sosyal destek ve yaşam doyumlarının incelenmesi, (Proje No: 2001-0901-007). Ankara Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projesi Kesin Raporu.
24. Kang, W., & Zhang, X.-J. (2023). Inflammatory breast cancer was misdiagnosed as plasma cell mastitis: A case report. Asian Journal of Surgery, 46(2), 1153–1154.
25. Karşıdağ, Ç., Taktak, Ş. ve Alpay, N. (2000). Yetiyitimi kavramı ve ruhsal hastalıklarda rehabilitasyon. Düşünen Adam, 13(4), 225.
26. Katz, S. J., Hofer, T. P., & Manning, W. G. (1996). Physician use in Ontario and the United States: The impact of socioeconomic status and health status. American Journal of Public Health, 86(4), 520–524.
27. Kephart, G., Thomas, V. S., & Maclean, D. (1998). Socioeconomic differences in the use of physician services in Nova Scotia. American Journal of Public Health, 88(5), 800–803.
28. Koçoğlu, D. (2006). Konya kent merkezinde sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve yaşam kalitesinde sağlıkta sosyoekonomik eşitsizlikler [Yüksek Lisans Tezi]. Selçuk Üniversitesi.
29. Lipsick, J. (2020). A history of cancer research: Tumor suppressor genes. Cold Spring Harbor Perspectives in Biology, 12(2).
30. Lloyd, D., Newell, S., & Dietrich, U. (2004). Health inequity: A review of the literature. Health Promotion Unit, Northern Rivers Area Health Service, Lismore, NSW.
31. Manus, B. M., Carle, A. C., Acevedo-Garcia, D., Ganz, M., Hauser-Cram, P., & McCormick, M. C. (2011). Social determinants of state variation in special education participation among preschoolers with developmental delays and disabilities, Health & Place, 17(2), 681-690.
32. Marmot, M., & Allen, J. (2020). COVID-19: Exposing and amplifying inequalities. Journal of Epidemiology and Community Health, 74(9), 681–682.
33. Masseria, C. (2009). Health inequality: Why is it important and can we actually measure it? Eurohealth, 15(3), 4–6.
34. Mayring, P. (2014). Qualitative content analysis: Theoretical foundation, basic procedures and software solution. Social Science Open Access Repository.
35. Miles, M. B., Huberman, A. M., & Saldaña, J. (2014). Qualitative data analysis: A methods sourcebook (3rd ed.). Sage Publications.
36. Murray, C., & Lopez, A. (1997). Global mortality, disability, and the contribution of risk factors: Global Burden of Disease Study. The Lancet, 349, 1436–1440.
37. National Cancer Institute. (2025). Surveillance, epidemiology and end result program. Annual Report to the Nation on the Status of Cancer.
38. Nesanır, N. (2007). Türkiye’de sağlık alanında kullanılmak üzere bir sosyoekonomik indeks denemesi [Doktora Tezi]. Celal Bayar Üniversitesi.
39. Newman, L. A. (2022). Breast cancer screening in low and middle-income countries. Best Practice & Research Clinical Obstetrics & Gynaecology, 83, 15–23.
40. Normand, C. (1991). Economics, health and the economics of health. BMJ: British Medical Journal, 303(6817), 1572–1577.
41. Pleasance, E. D., et al. (2009). A small-cell lung cancer genome with complex signatures of tobacco exposure. Nature, 463(7278), 184–190.
42. Polat, G. ve İçağasıoğlu Çoban, A. (2015). 21. yüzyılda sağlıkta eşitsizlikler ve eşitsizliğin aşılmasında sosyal hizmetin rolü. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 26(1), 177–189.
43. Scimeca, M., Trivigno, D., Bonfiglio, R., Ciuffa, S., Urbano, N., Schillaci, O., & Bonanno, E. (2021). Breast cancer metastasis to bone: From epithelial to mesenchymal transition to breast osteoblast-like cells. Seminars in Cancer Biology, 72, 155–164.
44. Selçuk, A. (2010). Sosyal destek ve mental sağlık durumunda sosyoekonomik sağlık eşitsizlikleri [Yüksek Lisans Tezi] .Selçuk Üniversitesi.
45. Smaje, C., & Grand, L. J. (1997). Ethnicity, equity and the use of health services in the British NHS. Social Science & Medicine, 45(3), 485–496.
46. Smrekar, K., & Lodise, N. M. (2022). Combined oral contraceptive use and breast cancer risk: Select considerations for clinicians. Nursing for Women’s Health, 26(3), 242–249.
47. Türk, A. ve Bumin, G. (2015). Engelli çocuğa sahip annelerde zaman yönetimi eğitiminin aktivite performansı, depresyon, yaşam kalitesi ve stresle başa çıkma üzerine etkisi: Pilot çalışma. Ergoterapi ve Rehabilitasyon Dergisi, 3(1), 13–20.
48. Uğuz, Ş., Toros, F., İnanç, B. Y. ve Çolakkadıoğlu, O. (2004). Zihinsel ve/veya bedensel engelli çocukların annelerinin anksiyete, depresyon ve stres düzeylerinin belirlenmesi. Klinik Psikiyatri, 7, 42–47.
49. Umut-Zan, B. (2012). Türkiye’de bilim dallarında karşılaştırmalı bibliyometrik analiz çalışması [Doktora Tezi]. Ankara Üniversitesi.
50. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. baskı). Seçkin Yayıncılık.
51. World Health Organization (WHO). (1997). Final report of meeting on policy oriented monitoring of equity in health and health care. WHO.